Australië doorprikt luchtballon Van Ass

Na de afgang in de WK-finale constateerde bondscoach Paul van Ass dat zijn tijdperk 'hier in principe stopt', al wil hij eerst de evaluatie met de hockeybond afwachten. Dat gesprek hoeft niet lang te duren. Met een masterclass modern powerhockey prikte Australië zondag de mythe door dat snelheid en creativiteit het winnen van kracht. Het kan niet anders of Van Ass neemt afscheid met een blamerende nederlaag: 6-1.

DEN HAAG - De zilveren medaille op de Spelen van Londen (2012) voelde als een hoofdprijs, omdat het Nederlandse team in elk geval zijn identiteit had hervonden. De tweede plaats op het WK benadrukte dat deze net-niet-generatie geen grote finales kan winnen. Bovendien bleek Van Ass met zijn filosofie een luchtballon te hebben opgelaten, die door de fysiek superieure Australiërs genadeloos werd doorgeprikt.


Het was gisteren een ongelijke strijd tussen bulldozers en technisch begaafde hockeyers zonder spierballen. Voor zijn gedwongen vertrek als technisch directeur van de hockeybond KNHB waarschuwde Bert Bunnik dat Van Ass de vertrouwde krachtprogramma's niet bij het oud vuil moest zetten. Maar zie hoe Australië de Nederlandse defensie opblies en je constateert een schrijnend contrast in duelkracht.


Bij de 2-1 werden De Wijn en Van der Horst als houten poppetjes omver gekegeld, waarna Govers scoorde met de backhand. Als een tank beukte Glenn Turner zich bij zijn doelpunt een weg door de Nederlandse cirkel, waarna de al 35-jarige Jamie Dwyer met een simpele demarrage Van der Weerden en Balkestein afschudde.


'We moeten nu niet in paniek raken en de Australiërs kopiëren', zei van Ass. Het zou wel verstandig zijn te luisteren naar de Australische bondscoach Ric Charlesworth, die na zijn zoveelste meesterstuk met pensioen gaat.


Charlesworth vertelde hoe hij de Australische cultuur had aangepast na de teleurstellende derde plaats in Londen. Fysiek waren zijn spelers top, nu moest hij er nog winnaars van maken. Charlesworth voegde drie sportpsychologen toe aan zijn staf om zijn ploeg tot een eenheid te smeden.


'Het ging vooral om leiderschap en de onvoorwaardelijke wil om elkaar te accepteren', aldus Charlesworth. Zo werd Mark Knowles bij Australië de onvermoeibare dirigent die captain Robert van der Horst bij Nederland had willen zijn in de finale.


Van Ass had zich volgens Charlesworth in januari rijk gerekend na de eindzege in de Hockey World League in New Delhi. Daarbij versloeg Nederland de Kookaburras twee keer. 'Ik had op het WK zeven andere spelers in de basis', sprak Charlesworth, fijntjes.


De hockeyers lagen niet alleen fysiek onder een stoomwals. De mentale weerbaarheid was gering, waardoor het team niet voor het eerst uit elkaar viel. Nadat Australië de 1-0-achterstand, door een backhand van Hertzberger, in vier minuten had omgebogen in een 2-1 voorsprong, ebde het vertrouwen bij de Nederlanders snel weg.


De keeper en de strafcorner bepaalden volgens coach Van Ass de kleur van de medaille, al zal hij niet aan Australisch goud hebben gedacht. Met het gezicht op onweer nam Jaap Stockmann de onderscheiding voor beste doelman in ontvangst, in de wetenschap dat die hem niet toekwam. Hij werd drie keer in dezelfde hoek gepasseerd na een strafcorner van Ciriello, zijn voormalige teamgenoot bij Bloemendaal.


Ook Ciriello is gebouwd als een blokhut, al leken zijn sleeppushes niet onhoudbaar. Nederland stelde er vijf strafcorners tegenover, maar voerde de 'pitstop' van 3 seconden matig uit. Van der Weerden zag twee keer onverschrokken Australische 'suïcidelopers' voor zich opduiken en Hertzberger was niet het ideale alternatief.


Evenals in de olympische finale tegen Duitsland had Van Ass in de eindstrijd van het WK geen 'plan B' toen Australië feilloos de aanvoerlijnen naar de baltovenaars Bakker en Verga afsneed. Van Ass sprak altijd over hockeyers die moesten uitgroeien tot bepalende spelers. De beoogde leider Robbert Kemperman was onzichtbaar, zoals meerdere topspelers het onder druk lieten afweten.


In 2010 werd coach Michel van den Heuvel terecht afgerekend op het zielloze afwachthockey tijdens het WK in New Delhi. Toch is Nederland in vier jaar onder Van Ass niet veel opgeschoten. De beoogde machtsgreep is een illusie gebleken. Met een halfhartig concept - mede afgedwongen door de spelers die hun coach te aanvallend ingesteld vonden - wordt Nederland zeker niet de nummer 1 van de wereld.


Formeel loopt het contract van de bondscoach zonder diploma af na het WK. Met een gouden medaille om zijn nek had hij de ploeg lachend verlaten, biechtte Van Ass zondag op. Nu wil hij de oorwassing op het WK analyseren met de bond. Ook Van Ass zal beseffen dat de schokkende finale een zeventig minuten durende smeekbede om een nieuw tijdperk is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden