Nieuws Kerstversiering

Auschwitz-kerstversieringen uit de webwinkels gehaald

Auschwitz is niet alleen een voormalig vernietigingskamp, maar ook een toeristische attractie. Dat is een feit waar de Holocaust-herdenkers mee moeten leven. Maar kerstversieringen met foto's van het kamp gaan te ver. Amazon en Bol.com hebben ze na protesten uit de handel genomen.  

Amazon heeft kerstversieringen van de website gehaald omdat die het vernietigingskamp Auschwitz als thema hadden. De webwinkel kwam in actie na protesten van organisaties die zich inzetten voor de herdenking van de Holocaust. Foto's van de beruchte spoorlijn, de toegangspoort en de door dodelijk prikkeldraad omgeven barakken van het concentratiekamp bleken te zijn afgebeeld op sterren en kerstklokken die voor een paar euro in de webwinkel werden verkocht.

Een tweet van ‘Auschwitz Memorial’, de organisatie achter het Auschwitz-monument op de locatie van het kamp, leidde ertoe dat Amazon, en later ook andere webwinkels de producten verwijderden. Ook muismatten en flesopeners in Holocaust-thema zijn na enige tijd verwijderd. De kerstversieringen zijn vermoedelijk afkomstig uit China. Aanbieder zou ‘fcheng’ zijn, die behalve de Auschwitz-producten ook tientallen spullen aanbiedt met afbeeldingen van andere toeristische plaatsen in Europa.

Ook het Nederlandse Bol.com verkocht tot voor kort wanddecoratie met foto’s van het concentratiekamp voor in de woon- of slaapkamer. De webwinkel verwijderde de artikelen, afkomstig van de aanbieder MuchoWow, nadat er maandag klachten over binnenkwamen. ‘MuchoWow is net als Bol.com geschrokken van het artikel en heeft dit gelijk verwijderd’, liet een woordvoerder van de webwinkel weten. Dezelfde producten staan nog altijd aangeboden op de Chinese webwinkel Wish, en ook Etsy.com biedt Auschwitz-artikelen aan. Een zilveren zegelring met daarop het treinspoor richting de ingang van kamp en daarboven het welbekende ‘Arbeit macht frei’ staat op die site nog steeds te koop.

De laatste jaren zijn organisaties als het Auschwitz Memorial actiever gaan optreden tegen aanstootgevende producten in webwinkels. Kees Ribbens van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust-, en Genocidestudies heeft begrip voor de verontwaardiging: ‘Het verwijt is tweeledig: het is smakeloos en het is oppervlakkig. Er blijkt geen begrip uit voor wat zich ten tijde van het nationaalsocialisme heeft afgespeeld. Daarom beschouwen ze het als een trivialisering van het Holocaustverleden.’

Volgens Ribbens is het daarom terecht dat Amazon de producten van de site heeft gehaald, maar hij plaatst ook enkele kanttekeningen: ‘Ik begrijp de reactie, maar ik zal niet zeggen dat deze producten onmiddellijk verboden moeten worden.’ Auschwitz is, zegt hij, nu eenmaal een toeristische trekpleister, die voor mensen uit verschillende culturen niet altijd hetzelfde gewicht heeft. Die mensen hebben soms behoefte aan een souvenir. Dat zo’n souvenir ook op internet beschikbaar is, is volgens Ribbens niet fraai, maar wel onvermijdelijk. ‘Het samengaan van commercie en de Holocaust ligt al lange tijd gevoelig.’ Een aantal jaren geleden leidde een luxe-arrangement dat werd aangeboden bij het theaterstuk over Anne Frank bijvoorbeeld tot ophef. ‘Het gaat om de vraag of we accepteren dat de oorlog meer is dan alleen emotionele herinnering. Op den duur komt het ook in de sfeer van vermaak terecht.’

Volgens Cor Molenaar, hoogleraar e-marketing aan de Erasmus Universiteit, hebben grote webwinkels als Amazon  niet altijd inzicht in wat er allemaal verkocht wordt, omdat zij te maken hebben met miljoenen aanbieders. ‘Door middel van algoritmen controleert de webshop welke producten er worden aangeboden. Op het moment dat het algoritme een ‘verboden’ woord of afbeelding tegenkomt, wordt dit product meteen van de website verwijderd.’  Aanstootgevende producten die de algoritmes weten te omzeilen, worden pas opgemerkt na klachten van bezoekers. De Auschwitz-versieringen zijn er waarschijnlijk doorheen geglipt ‘omdat het algoritme de combinatie kerstversiering en Auschwitz niet direct als aanstootgevend ondervindt. Op de afbeelding is immers geen oorlog te zien, maar een plek ergens in de wereld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden