Auditeur-militair heeft het aangedurfd 'acht bewezen' uit te spreken

Beeld de Volkskrant

In De Ware Tijd, de Volkskrant van Suriname, las ik de zin die alles zegt. 'Zelden zal een strafeis zo aanvoelen als een vonnis.' De strafeis van twintig jaar onvoorwaardelijke celstraf, woensdag uitgesproken voor de krijgsraad van Suriname door de auditeur-militair tegen Desiré Bouterse. De jongen uit Domburg, een nederzetting langs de Surinamerivier - 'kleine indiaan' noemde hij zichzelf bij zijn inauguratie tot president in 2010, omdat zijn oma indiaanse was. Gevormd in het jongensinternaat Sint Jozef door de fraters van Tilburg, mannen die aan het begin van de vorige eeuw in hun witte tropenpijen naar de West waren afgereisd om Gods woord te verspreiden via het onderwijs. Beroepsmilitair geworden, en later couppleger, al prefereerde hij de begrippen 'revolutionair' en 'revolutie' in navolging van zijn Cubaanse vrienden, want die woorden roken naar heldhaftigheid en naar bevrijding van het volk.

Lang duurde de euforie niet, revoluties lopen wel vaker uit de hand en die van Desi Bouterse ontaardde in burgeroorlog en bloedvergieten en cocaïnehandel en een kapotgemaakt land. En in moord met voorbedachten rade, zo stelde de openbaar aanklager gisteren vast in een proces dat al tien jaar loopt, of eigenlijk vooral stilstaat.

Hij 'acht het bewezen', dat wat iedereen al jaren zegt en weet.

Hij 'acht bewezen' dat er een draaiboek was, een vooropgezet plan.

Hij 'acht bewezen' dat de groep van zestien revolutionairen onder leiding van hun opperbevelhebber in aanloop naar 8 december 1982 een lijst met subversieve elementen hebben samengesteld: vakbondsleiders, journalisten, advocaten.

Hij 'acht bewezen' dat de groep, daags voor de voorgenomen executie van deze mannen, schietoefeningen heeft gehouden.

Hij 'acht bewezen' dat vervolgens het bevel is gegeven tot ophalen van de mannen, het doorsnijden van telefoonlijnen en het bewaken van hun achtergebleven familieleden, opdat niemand alarm kon slaan.

Hij 'acht bewezen' dat twee van de opgepakte mannen gedwongen werden tot het voorlezen van een valse verklaring op tv, waarin ze verklaarden dat ze een tegencoup in voorbereiding zouden hebben.

Hij 'acht bewezen' dat de gearresteerden zijn voorgeleid aan Bouterse, en vervolgens voor een vuurpeloton zijn geleid.

Dingen die iedereen allang wist, maar die door die twee woorden uit de mond van de aanklager - 'acht bewezen' - een nieuwe dimensie hebben gekregen. Nieuw, onmetelijk zwaar gewicht. Dat wat tot dusver kon worden afgedaan als geruchten, beweringen, onbewijsbare nonsens heeft de toets van de auditeur-militair doorstaan.

De rechtbank moet haar oordeel nog vellen, en als de eis wordt overgenomen, is het nog maar de vraag of de president zich willoos in de boeien zal laten slaan. Afgelopen nacht - deze krant was al gedrukt - heeft hij zijn partijleden toegesproken, op het met paarse vlaggen omzoomde terrein waar hij ook zijn massameetings houdt, massaal bezochte vieringen waarbij vergeleken de meet-ups van Jesse Klaver een peuterfeestje zijn. Bouterse de president had een amnestiewet georganiseerd ten bate van Bouterse de moorddadige revolutionair, geaccordeerd door het parlement. Dat de krijgsraad niettemin het proces doordrijft, betekent volgens de president dat 'de rechtsstaat in gevaar' is.

Omineuze woorden, die grimmige tijden voorspellen.

Toch heeft de auditeur-militair het aangedurfd de woorden 'acht bewezen' uit te spreken, ondanks de vrijwel permanente intimidatie en de aanhoudende pogingen tot sabotage. Kijk, de rechtsstaat bestaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden