Atlantische fricties

TOCH nog weer sneller dan verwacht is onder de nieuwe Amerikaanse regering de zuurgraad in de relatie tussen de Verenigde Staten en Europa toegenomen....

Nu behoren fricties tussen Europeanen en Amerikanen tot het standaardrepertoire van het NAVO-gezelschap. De meningsverschillen moeten dus niet worden gedramatiseerd of uitvergroot. Wel moeten ze serieus worden genomen.

De tijden zijn immers veranderd. Vroeger werden onder dreiging van de Sovjet-vijand op den duur alle conflicten bijgelegd. Zij hadden dus per definitie een incidenteel karakter. Ook tegenwoordig is de situatie nog steeds zo dat uiteindelijk altijd wel een oplossing wordt gevonden voor een probleem. Maar doordat tegelijk met de gemeenschappelijke tegenstander ook het elastiek is verdwenen dat de club bijeenhield, is het heel goed mogelijk dat de accumulatie van conflicten de Atlantische banden geleidelijk aan doet verslappen tot het punt dat de boel uiteenvalt. Zoals een gestage waterdruppel ten slotte ook de hardste rots uitholt.

Dit gevaar van een structurele uitholling is een nieuw element in de relatie. Het is iets wat beide partijen goed voor ogen moet houden als ze het overleg aangaan over het raketschild en de Europese snelle-reactiemacht. De sfeer waarin dat gebeurt, is belangrijk.

Wat dat betreft zou de Nederlandse regering er verstandig aan doen minister Herfkens van Ontwikkelingssamenwerking strakker aan te lijnen. Zij heeft terecht kritiek op Bush' besluit de subsidiëring te staken van organisaties die in de Derde Wereld geboortebeperking bepleiten. Maar als zij openlijk vergelijkingen maakt met de 'donkere dagen' van 'een andere Bush' zet zij de tanden zo diep in de kuiten van de nieuwe president, dat het onbegrijpelijk is dat Kok en Van Aartsen dat hebben laten passeren.

Zelf moeten de Amerikanen hun humeurigheid over de Europese defensieplannen laten varen. Ze zijn altijd voorstanders geweest van een Europese defensiepijler. Als de Europeanen daar nu eindelijk werk van maken, moeten ze niet zoveel koudwatervrees tonen, al kan het nooit kwaad dat zij de Europeanen blijven voorhouden dat vergroting van de bureaucratie niet hetzelfde is als verhoging van de militaire capaciteit.

Wat de bouw van het raketschild betreft, is het van essentieel belang dat Bush dit in goed overleg doet. Hij dient Europa ervan te overtuigen dat de nucleaire situatie sterk veranderd is na de Koude Oorlog en ruimte biedt voor een nieuwe veiligheidsconstellatie, met minder offensieve en meer defensieve wapens. Zijn argumenten verdienen serieuze overweging, maar dan moet er ook serieus over worden gepraat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden