Athene hoeft zich niet nog meer pijnlijke bezuinigingen op te leggen

Een derde reddingspakket voor de Grieken is rond à 86 miljard euro. Nu moeten de parlementen van zes eurolanden, waaronder Nederland, zich uitspreken en de tijd dringt.

De Griekse premier Alexis Tsipras.Beeld ap

Ondanks nieuwe tegenvallers hoeft Griekenland zichzelf niet nog meer pijnlijke bezuinigingen op te leggen dan eerder was voorzien. Dit blijkt uit de voorwaarden van het akkoord dat Griekenland gisternacht met de 'trojka' (EU, ECB en IMF) bereikte over een derde steunplan. In totaal krijgt Griekenland 86 miljard euro aan nieuwe leningen voor een periode van drie jaar.

Dat komt bovenop de 240 miljard die Griekenland kreeg bij de twee eerdere steunoperaties.

Principe-akkoord

Vrijdag zullen de ministers van Financiën van de Eurogroep nog wel moeten instemmen met het principe-akkoord. Ook zullen de parlementen van verschillende EU-lidstaten zich er nog over moeten buigen, zoals de Tweede Kamer en de Bondsdag. Die zullen hiervoor vrijwel zeker van zomerreces worden teruggeroepen. Ook het Griekse parlement zal moeten instemmen. Dat komt waarschijnlijk morgen al bijeen. Haast is geboden want Griekenland moet op 20 augustus een lening van 3,2 miljard euro bij de ECB aflossen. Als die datum niet wordt gehaald, zal een overbruggingsregeling moeten worden getroffen.

EU, ECB en IMF accepteren dat de Griekse overheid dit jaar een klein primair begrotingstekort (tekort voor rentebetalingen) van maximaal 0,25 procent van het bbp zal hebben. Dit betekent dat de regering van premier Tsipras in 2015 nog iets meer mag uitgeven dan er aan belastingen binnenkomt. In juni had de trojka een primair begrotingsoverschot geëist van 3 procent. Toen bood de Griekse regering nog aan dit jaar een overschot te realiseren van 0,6 procent. Maar dit was volstrekt onhaalbaar geworden doordat de economie vrijwel tot stilstand was gekomen nadat de banken in juli de deuren moesten sluiten. De Griekse economie krimpt daardoor dit jaar met 2,1 tot 2,3 procent.

In 2016 moet wel een primair begrotingsoverschot worden bereikt van 0,5 procent van het bbp. Dat moet oplopen tot 1,75 procent in 2017 en 3,5 procent in 2018. Dit zou bij de huidige economische vooruitzichten haalbaar zijn zonder nieuwe extra bezuinigingen bovenop de bezuinigingen die Griekenland eind vorige maand toezegde.

De belangrijkste punten uit het akkoord

Pensioengerechtigde leeftijd zal worden verhoogd naar 67 jaar in 2022. Vervroegd-pensioenregelingen worden verminderd. Oprichting van een zogenoemd privatiseringsfonds met overheidsbezittingen van 50 miljard dat als onderpand zal dienen voor de leningen. Privatisering van de aardgasmarkt en de havens van Piraeus en Thessaloniki. Griekse banken zullen worden geherkapitaliseerd Griekenland zal dit jaar nog een klein primair be- grotingstekort mogen hebben, maar zal daarna een overschot moeten laten zien oplopend tot 1,8 procent in 2018. Dit moet leiden tot schuldvermindering. Drastische bezuinigingen in sociale zorg. Boeren die energiesubsidie krijgen, komen niet meer in aanmerking voor belastingverlichting. Ook wordt nauwer gedefinieerd wie wel en niet boer is. De belastingen op scheepsvrachtvervoer gaan omhoog. Verhoging van de solidariteitsheffing voor inkomens van tussen de 50 duizend en 100 duizend euro van 4 naar 6 procent.

Witte rook

Het akkoord werd dinsdagochtend na dagen van geruchten bekendgemaakt door de Griekse minister van Financiën, Euklidis Tsakalotos, die verklaarde dat op 'twee of drie details na' overeenstemming was bereikt. 'Er is eindelijk witte rook.' Later werd dit bevestigd door een woordvoerder van de Europese Commissie. Opvallend was de positieve reactie van de Duitse onderminister van Financiën Jens Spahn die de bereidwilligheid van de Grieken tijdens 18 uur van marathononderhandelingen prees. Minister van Financiën Wolfgang Schäuble was eerder nog buitengewoon kritisch geweest ten opzichte van de Grieken. 'Het is wel de bedoeling dat er nu voor drie jaar overeenstemming bestaat en niet voor drie dagen', aldus Spahn. Hij zei het wel belangrijk te vinden dat ook het IMF zal blijven meedoen aan het steunplan.

De beurs in Athene reageerde enthousiast op het principe-akkoord. De index steeg met 2,6 procent en de koersen van bankaandelen gingen zelfs met 10 procent omhoog.

Twijfels bleken er vooral bij de Finse regering die vindt dat de Grieken wel heel erg hard van stapel lopen. Minister van Financiën Alexander Stubb zei dat 'nog veel werk moet worden gedaan'.

Euklidis Tsakalotos.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden