AT&T verzamelt voor veel geld data voor inlichtingendiensten

De Amerikaanse telecomprovider AT&T biedt Amerikaanse politie- en inlichtingendiensten voor miljoenen dollars per jaar toegang tot een dienst om burgers te bespioneren. Voor deze software die klantgegevens analyseert, genaamd 'Hemisphere', hebben overheidsinstanties geen opsporingsbevel nodig. De belofte om Hemisphere niet te noemen in strafrechtelijk onderzoek volstaat, onthulde nieuwssite The Daily Beast dinsdag.

Een AT&T winkel in New York. Beeld ap

Door zonder formeel arrestatiebevel klantgegevens aan overheidsinstanties te verstrekken, schendt zij feitelijk de privacy van haar ruim honderd miljoen klanten. Analisten van AT&T zoeken met Hemisphere naar verborgen patronen in de zogeheten metadata die het bedrijf van zijn klanten opslaat. Daarmee kunnen zij relaties tussen personen en hun verplaatsingen door de Verenigde Staten nauwkeurig bijhouden.

Telecombedrijven zijn verplicht om data af te geven als opsporingsdiensten daarom vragen. Maar AT&T handelt met de surveillancesoftware Hemisphere vooral uit commercieel oogpunt, zegt beleidsanalist Christopher Soghoian van burgerrechtenbeweging ACLU tegen The Daily Beast. 'AT&T hoeft zijn database niet te dataminen om de politie te helpen aan nieuwe gevallen om te onderzoeken.' Een woordvoerder van AT&T zegt tegen The Daily Beast echter dat het bedrijf 'geen speciale database' bijhoudt voor de Amerikaanse overheid.

Politiedepartementen zouden 100 duizend tot één miljoen dollar per jaar betalen voor toegang tot Hemisphere. De bestuurlijke regio waarin de Texaanse stad Houston ligt zou tussen 2007 en 2011 ruim 900 duizend dollar aan de dienst hebben gespendeerd, schrijft The Daily Beast op basis van een contract dat ze heeft ingezien.

Doorgelicht

Federale en lokale agenten kunnen niet rechtstreeks bij de data; deze worden op afstand doorgelicht door werknemers van AT&T. Hemisphere zou in zeker 28 inlichtingencentra verspreid door de VS worden gebruikt.

AT&T zit op een immense hoeveelheid gegevens van Amerikaanse burgers. Het bezit meer dan driekwart van de Amerikaanse knooppunten voor vaste telefoonlijnen. En op concurrent Verizon na heeft AT&T het grootste marktaandeel in draadloze infrastructuur en telefoonmasten. Bovendien slaat de provider klantgegevens op die teruggaan tot juli 2008. Verizon bewaart deze naar verluidt slechts een jaar.

Hemisphere werd in 2013 al ontdekt door The New York Times, in een PowerPoint-presentatie van de Amerikaanse antinarcoticadienst DEA. Het product van AT&T, dat in 2007 is ontwikkeld, omschreef de krant destijds als een 'essentieel, voorzichtig toegepast gereedschap' in de strijd tegen drugs. The Daily Beast laat echter zien dat het telecombedrijf veel verder gaat dan bijklussen voor de Drug Enforcement Agency.

Beeld ap

Gevaar

Zo werd de moord op een familie uit Californië opgelost toen gegevens van AT&T vaststelden dat de verdachte op de plaats delict was, twee dagen nadat het gezin van vier vermist was. De telefoon van Charles Merritt maakte contact met een telefoonmast iets ten noordoosten van de vindplaats van de familie McStay.

Een groot deel van de activiteiten van AT&T's programma blijft in nevelen gehuld. Het gevaar van deze geheimzinnigheid is volgens Adam Schwartz van de Electronic Frontier Foundation, dat data die AT&T levert aan politie- en inlichtingendiensten, niet als bewijs opgevoerd kunnen worden in de rechtszaal. Gedaagden hebben namelijk het recht om te weten waarvan zij worden verdacht, en hoe dat bewijs is gewonnen.

Schwartz stelt dat de politie mogelijk eerst het bewijs van AT&T bekijkt, om datzelfde bewijs vervolgens op een andere manier zelf te verzamelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden