Astronomen mengen zich in gevecht tegen windmolens

Een nieuwe coalitiegenoot meldt zich aan het front in het Drentse gevecht tegen windmolens. Nadat eerder de inwoners van de Veenkoloniën zich massaal keerden tegen de komst van vijftig windturbines, maken nu ook astronomen bezwaar. De geplande turbines zullen namelijk de werking van de LOFAR-radiotelescoop verstoren.

Beeld anp

LOFAR is de grootste radiotelescoop ter wereld, die in verre uithoeken van het heelal speurt naar antwoorden op fundamentele wetenschappelijke vragen. Geen schotel, zoals bij Westerbork, maar een fijnmazig web van duizenden manshoge antennes. Het hart van het netwerk bevindt zich tussen Exloo en Buinen. En nu zullen zeven kilometer verderop de eerste turbines verrijzen van het windpark De Drentse Monden. Dat is te dicht bij, zegt Marco de Vos, directeur van ASTRON, het Nederlandse instituut voor radioastronomie dat de telescoop beheert.

De Vos baseert zich op recente metingen van een LOFAR-station bij Roodeschool, op 14 kilometer van een windpark in Eemshaven. De draaiende wieken reflecteren signalen van radiozenders en radars. 'Wieken zijn vrij essentieel voor tribunes, maar ze verstoren onze metingen', aldus De Vos. Bepaald onderzoek kan daardoor niet meer of slechts met veel extra metingen verricht worden. 'De audiotelescoop is niet voor niets geplaatst in een radiostiltezone', zegt Heino Falcke, hoogleraar radioastronomie en astrodeeltjesfysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen en één van de initiatiefnemers van LOFAR. 'Waarschijnlijk is het alleen in Nederland mogelijk een telescoop en een windpark te bedenken op zo'n klein stukje aarde.'

Beeld anp

Lobby

Het is al ingewikkeld genoeg signalen uit de ruimte te zuiveren van ruis, aldus Falcke. 'Als daar ook nog stelselmatige verstoring door nabije windmolens bijkomt, kunnen we wel ophouden.' Ewine van Dishoeck, hoogleraar astronomie in Leiden en niet verbonden aan LOFAR, valt hem bij. 'Als de windmolens te dichtbij staan zullen ze zeker een sterke storing geven op de astronomische waarnemingen.'
Het Drentse provinciebestuur was er gisteren vlot bij om het hete ijzer te smeden. De regionale politiek voert een stevige lobby tegen de turbines. Onder direct omwonenden is 82,1% tegen, bleek eerder uit draagvlakonderzoek. 'Wij gaan er vanuit dat de minister hier nog voor de zomer op bezoek komt', aldus Commissaris van de Koning Jacques Tichelaar in een persbericht.

Met de toevoeging dat hij Kamp wil wijzen op de grote belangen van radiotelescoop LOFAR. Het ministerie van Economische Zaken is op de hoogte van de zorgen, aldus een woordvoerster. Beide partijen zijn in gesprek over hoe de verstoring te beperken. Heino Falcke heeft er vertrouwen in dat voor een andere opstelling wordt gekozen, waarin de turbines op grotere afstand van de antennes komen te staan. 'Ik ben een Duitser, maar ik ken Nederlanders als mensen die in goed overleg tot een oplossing komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden