Astrid Lindgrens geborgen jeugd

Wat een machtig hartverwarmend eerste hoofdstuk in Het land dat verdween, een boekje met persoonlijke notities van de onlangs overleden Zweedse schrijfster Astrid Lindgren (1907-2002)....

Het lag voor de hand dat hij zou trouwen met een bedrijvige boerendochter uit een wat rijkere familie; een tekort aan vermogen werd onder boeren altijd met behulp van voordelige huwelijksovereenkomsten opgelost. Maar Samuel was verliefd op de mooie, verstandige, maar niet rijke Anna. Ze schrijven, hij echte liefdesbrieven, zij dat ze elkaar wat beter moeten leren kennen en dat ze het nog niet weet. Hoewel je de afloop kent, zit je toch in spanning. 'Kom op Anna!', denk je, 'neem hem nou!' En dan eindelijk, in 1905 trouwen ze, ze krijgen vier kinderen en leven werkelijk nog lang en gelukkig. Bijna iedere dag, zolang hij leefde, vertelde hij Anna hoe blij hij met haar was, kuste haar, tilde haar op, en bleef haar 'mijn meisje' noemen.

Dan beschrijft Lindgren haar paradijselijke jeugd, een tijd van veiligheid en vrijheid. Volgens haar werd zelden of nooit op de kinderen gemopperd. Ze gehoorzaamden hun moeder, dat sprak vanzelf. Maar moeder kwam ook niet met onnodige en onmogelijke eisen, maakte geen verwijten wanneer de kinderen met kleren vol vlekken en scheuren thuiskwamen. Astrid vertelt over haar leven met meiden en knechten, de (soms arme) buren, zwervers, spookverhalen, en de boekjes die haar werden voorgelezen. Hoe ze op jacht ging om haar leeshonger te stillen. Onmiddellijk volgt een bevlogen pleidooi om kinderen de weg naar het boek te wijzen.

Dan volgt haar oproep aan 'de toekomstige kinderboekenauteur' niet het modieuze recept te volgen, waarbij de moeder in elk geval niet 'naait' en niet 'lief' is, waar luchtvervuiling, honger in de Derde-Wereld, rassenproblemen en natuurlijk vrouwendiscriminatie tot de ingrediënten behoren. Gebruik woorden alsjeblieft zo dat het voor kinderen te begrijpen is, en schrijf niet over hun hoofden heen voor de recensenten. Tot besluit een hoofdstuk over haar 'invallen'. Hoe haar dochter, die ziek in bed lag, haar vroeg iets over Pippi Langkous te vertellen. Zo begon het bij een boek eigenlijk altijd, met een naam, of met maar een enkel woord.

Heel persoonlijk is dit boekje toch niet. Geen woord over het feit dat Lindgren op haar achttiende zwanger werd, weigerde te trouwen met de vader, het kind in een pleeggezin onderbracht en ging studeren. Pas later vond ze haar ware liefde. Ze trouwden en namen haar eerste kind bij zich. Het land dat verdween doet uitkijken naar een biografie over deze onvergetelijke kinderboekenschrijfster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden