Assyriërs vrezen religieuze genocide

Bisschop Severius Hawa van Bagdad is stellig: in Irak dreigt een genocide. Christenen worden opgeroepen Irak te verlaten, en als ze geen gehoor geven aan die oproep worden ze vermoord....

De bisschop van Bagdad, hoofd van de Syrisch-orthodoxe kerk, was even in Nederland, net als een aantal van zijn collega’s uit Noord-Irak die liever anoniem blijven. Van de anderhalf miljoen christenen in zijn bisdom, dat behalve Bagdad ook het zuiden met Basra omvat, zijn er volgens hem nog 100 duizend gelovigen in Irak over.

Hawa laat weten de westerse onverschilligheid daarover niet te begrijpen. Waarom heeft het Amerikaanse leger de christelijke wijk Dora in Bagdad nooit beschermd, waarom wil het niet de veiligheid van christenen in het Koerdische noorden waarborgen? Waarom laat het Westen christenen de dood injagen, vragen alle Iraakse bisschoppen zich af.

Hawa, die valt onder de patriarch van Damascus, wil in het openbaar weinig kwijt. Maar volgens Attiya Tunc, PvdA-statenlid voor Overijssel, die de bisschop rondleidde in de provincie waar de grootste gemeenschap christenen uit Irak zit, zijn de leiders van de christelijke kerken de wanhoop nabij.

‘Zij voorzien het einde van de christenen in een regio, waar de wieg van het christendom stond en waar de aartsvader Abraham vandaan komt. Daarom willen ze een eigen territorium, de Nineveh-vlakte, met een eigen christelijke politiemacht.’

De Assyrische christenen in Irak zijn ruwweg zijn te verdelen in twee groepen, de Chaldeërs, katholieken die de paus erkennen en de Assyriërs, orthodoxen die een patriarch erkennen, ofwel die van Damascus, of die van Bagdad. Het hoofdkwartier van deze laatste zit in de VS. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vochten deze christenen mee met de Britten, in de hoop op een eigen rijk. Moslims zagen christenen als collaborateurs met de Britten. Toen deze in 1935 definitief uit de regio, hun mandaatgebied, vertrokken, vluchtte de patriarch van Bagdad uit angst voor slachtingen. Al Qaida beschouwt de christenen nu opnieuw als collaborateurs van het Westen.

De dodenlijst die de Assyriërs overleggen, is even lang als gruwelijk, net als de martelingen. Vrijwel ieder gezin in een verslag mist wel een vader of een zoon, zo constateert ook parlementariër Joel Voordewind (ChristenUnie), die dit voorjaar Noord-Irak bezocht. De tegenstanders van de christenen trachten doelbewust twee generaties uit te roeien, constateert hij.

De beschuldiging dat Al Qaida achter dit geweld zit klopt, zeggen de bisschoppen. Maar het geweld zit dieper. Zonder stilzwijgende goedkeuring van de Koerdische regering zouden afpersingen, ontvoeringen en moorden vrijwel onmogelijk zijn. De regering heeft een ijzeren greep op het eigen territorium. Al Qaida perst af, ontvoert en moordt, maar de Koerden laten het toe, zegt Tunc.

‘De Nineveh-vlakte waar de meeste christenen wonen, valt echter niet onder Koerdisch bewind, maar onder Bagdad. De Koerden willen dat gebied en geen christelijk leger. Christenen moeten weg. Al Qaida wordt dus weinig in de weg gelegd.’

Het is volgens Assyriërs hier een publiek geheim dat geloofsgenoten daar net zo hard door Koerden worden afgeperst als door Al Qaida. Of harder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden