Assertieve burgers claimen vaker

Steeds meer mensen dienen een schadeclaim in en de toegekende vergoedingen worden hoger. Maar van ‘Amerikaanse toestanden’ is geen sprake, zeggen deskundigen....

Iedereen kent wel een wild verhaal over schadeclaims in Amerika. Een vrouw kreeg 2,85 miljoen dollar (1,8 miljoen euro) van McDonald’s toen ze koffie morste en brandwonden opliep. De eigenaar van een meubelwinkel moest 780 duizend dollar betalen aan een vrouw die in zijn zaak was gestruikeld over haar eigen kind. Een man die een ongeluk kreeg toen hij koffie zette achter in zijn rijdende camper – hij dacht dat ‘cruise control’ zijn wagen zou besturen – verdiende 1,8 miljoen dollar.

Gaat Nederland deze kant op? ‘Nee’, zegt de Amsterdamse hoogleraar privaatrecht Arno Akkermans. ‘We horen dat al jaren, maar het is borrelpraat. Het aantal claims dat door de rechter wordt toegekend, is stabiel. De hoogte van toegekende bedragen neemt wel toe, maar dat heeft te maken met de groeiende welvaart.’

Mondiger
Wat vooral verandert, is het aantal claims. ‘Burgers worden mondiger en assertiever’, aldus Akkermans. Slachtoffers van ongevallen, van medische en journalistieke fouten, eisen vaker schadevergoeding.

Dat kan leiden tot excessen. ‘Sommige mensen leggen de verantwoordelijkheid voor hun probleem te snel bij een ander. Maar zo’n claim heeft zelden succes.’

Meestal staan klagers in hun recht, meent Akkermans. ‘Wie de ellende heeft gezien van het gemiddelde slachtoffer, roept niet dat sprake is van een claimcultuur.’ Wel is het zo dat sommige schadebemiddelaars voor eigen gewin gaan. ‘Maar bij advocaten speelt dat veel minder.’

Gecompenseerd
Letselschadeadvocaat John Beer vindt dat buitenstaanders te negatief oordelen over schadeclaims. ‘Wie geld krijgt, wordt er niet beter van. Hij wordt gecompenseerd voor schade, dat is iets heel anders dan een loterij winnen.

‘Claims kunnen leiden tot verbeteringen. Ik heb cliënten bijgestaan die verlamd raakten doordat ze verkeerd werden neergelegd tijdens de anesthesie. Nu hebben ziekenhuizen protocollen om dat te voorkomen.’

Nederlandse nabestaanden hebben minder rechten dan slachtoffers. In veel andere landen krijgen nabestaanden smartegeld van iemand die verantwoordelijk is voor de dood van een direct familielid. Soms wordt ook betaald als iemand gehandicapt raakt.

Hier worden in principe alleen begrafeniskosten en gederfde inkomsten vergoed. Maar dat gaat wellicht veranderen. Een wetsvoorstel dat nabestaanden recht geeft op een vergoeding van 10.000 euro ligt bij de Eerste Kamer, die er in september over spreekt. Dan zijn de resultaten bekend van een onderzoek, onder leiding van Akkermans, naar de behoeften van betrokkenen.

De hoogleraar benadrukt het belang van een genuanceerde discussie. ‘Excessen domineren de beeldvorming. Veel mensen weten niet dat de schadevergoeding voor de hete koffie van McDonald’s later is verlaagd naar ruim een half miljoen dollar. Voorbeelden als die struikelende vrouw en die camper blijken verzonnen. Zelfs in de VS is het niet zo erg als men denkt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden