Assemblee werkt aan onafhankelijk Baskenland

Langzaam maar gestaag werken de nationalisten aan het vormen van een alternatieve bestuursstructuur voor Baskenland. De nieuwste stap is de oprichting van een 'assemblee van gemeenten', een orgaan dat de impuls moet geven voor 'de opbouw van de Baskische natie'....

Voor de nationalisten is de assemblee een soort grondwetgevende vergadering, die moet bereiken wat langs de normale politieke weg in Spanje niet te bereiken valt: de 'territoriale eenheid van Euskal Herria', zoals het gebied in de terminologie van de nationalisten heet. Dat betekent een natie die naast Spaans Baskenland ook de Spaanse deelstaat Navarra en Frans Baskenland omvat, en die het recht heeft op volledige onafhankelijkheid.

Het idee komt uit de koker van Euskal Herritarrok (EH), de politieke tak van de terreurgroep ETA, maar is ook omarmd door de twee gematigde nationalistische partijen, die de deelstaat al bijna twintig jaar regeren. De grootste regeringspartij PNV ontkent dat de assamblee de plaats gaat innemen van het Baskische parlement, maar volgens EH-leider Otegi is het orgaan 'een project van sociale cohesie dat een nieuwe juridische en politieke status van ons land zoekt'.

Aan de oprichtingsvergadering namen 1433 gemeenteraadsleden uit Spaans Baskenland deel, iets meer dan 50 procent van het totaal dat bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen werd gekozen. Uit Navarra, waar verreweg de meeste inwoners gewoon een Spaanse deelstaat willen blijven, kwamen 261 afgevaardigden. In Frans Baskenland was de belangstelling nog geringer: slechts 24 vertegenwoordigers meldden zich voor de nieuwe assemblee.

Voor de Spaanse regering is de assemblee een 'experiment dat nergens toe leidt, een aanslag op de Baskische en op de Spaanse instituties'. De socialistische partij hekelt het 'ondemocratische doel' van de assemblee, die langs deze weg probeert te bewerkstelligen wat bij algemene verkiezingen niet kan worden bereikt. Bij de laatste verkiezingen in juni bleek dat de helft van de Basken zijn stem uitbracht op niet-nationalistische partijen.

De oprichting van de assemblee is nadrukkelijk voorgesteld door de ETA. Toen de terroristen een jaar geleden een bestand afkondigden, riepen zij de nationalisten op alle banden met de Spaanse politiek te verbreken.

De PNV, die drie jaar lang de regering-Aznar steunde in het parlement in Madrid, heeft die samenwerking stopgezet. De ETA gaat nu een stap verder en wil dat de nationalistische partij afzien van deelnemen aan de Spaanse parlementsverkiezingen volgend jaar.

De helft van de Basken blijft tegen een afscheiding van Spanje en weigert zich die te laten opdringen door de nationalisten. Hoewel de radicalen sinds het ETA-bestand min of meer aan de normale politiek in Baskenland meedoen, kunnen zij hun doel langs deze weg niet bereiken. Bovendien zijn de gesprekken tussen de Spaanse regering en de ETA volledig afgebroken, waardoor de kans op een definitief eind van het geweld gering is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden