Column

Asscher zegt geen sorry, maar wel bijna

Terwijl eergisteren een premier, een minister en een staatssecretaris boetvaardig het hoofd bogen wegens 'een ongelooflijke stommiteit' en voor 'normen die overschreden zijn' - een van de drie normoverschrijders zou 18 uur later tot politiek talent van het jaar worden gekroond,'hallucinant' is de term die de Belgen voor zoiets hanteren - was het ook elders in het land Grote Verzoendag.

Lodewijk Asscher Beeld anp

Ook Lodewijk Asscher, minister van onder meer integratie, had iets goed te maken.

Het is alweer een jaar geleden dat hij een onderzoek vol heftigheden op zijn bureau kreeg, van het onderzoeksbureau Motivaction. Daaruit moest blijken dat zowat alle Turks-Nederlandse jongeren IS de gaafste uitvinding vinden sinds de sociaal-democratie en dat ze staan te juichen bij elke afreiziger naar het kalifaat. Meestal blijven onderzoeksrapporten op ministeries wekenlang stof vangen in vensterbanken, maar toen niet. Asscher stuurde de bevindingen de wijde wereld in, te beginnen met Nu.nl, voorzien van reactie ('verontrustend'). Turkse organisaties, mensen met verstand van enquêteren, echte Turksejongerenexperts die langjarige onderzoeken hebben lopen, de objecten van onderzoek zelf: iedereen begon te loeien dat dit niet waar kon zijn, tot Anakara aan toe.

Er kwam een ingewikkelde ruzie van, met twee boze PvdA-Kamerleden die naar eigen zeggen een verklaring moesten tekenen waarin ze zich loyaal met de lijn-Asscher verklaarden (loyaliteitsverklaringen, participatieverklaringen: er is bij de PvdA heilig geloof in de kracht van papier met een handtekening erop). De commotie eindigde in de 356ste afgesplitste politieke splinter in de Tweede Kamer: DENK, van het duo Kuzu en Özturk, voorheen PvdA.

Ondertussen maakte Medialogica, een tv-programma dat de waarheid achter het beeld onderzoekt, een boeiende uitzending over het Motivactiononderzoek. Experts traden er in op en concludeerden: de vraagstelling rammelde, de methodologie deugde niet. Onderzoekers zeiden: uit langlopende, representatieve onderzoeken blijkt het tegengestelde. De Motivactiondirecteur verklaarde: het onderzoek was onaf, slechts 'een verkenning', naar buiten brengen had hem 'onverstandig' geleken, hij had het nog zó gezegd tegen de minister. Dat laatste ontkende het ministerie desgevraagd. 'O?', zei de Motivactiondirecteur op tv.

Ja, 'hallucinant', zouden de Belgen zeggen.

Asscher was toen al, gehuld in een boetekleed, door het land getrokken om de boel te sussen, om erop te wijzen dat hij zelf van meet af aan op 'ongerijmdheden' in de Motivactionresultaten had gewezen, om te verzekeren dat er nieuw onderzoek zou komen en om zich omstandig te distantiëren van Motivaction.

Woensdag, een jaar later, maakte Asscher het goed. Dat nieuwe onderzoek is er gekomen - niet door Motivaction, dat waarschijnlijk niet zo snel weer gevraagd zal worden nu het onder de bus is gegooid door het ministerie. IS-sympathie blijkt er niet uit en Asscher 'baalt' dat hij zich liet meeslepen. Het is geen 'sorry', maar het komt in de buurt.

Asscher stak ook een fraaie, gloedvolle speech af, die het verdient nagelezen te worden. Vol begrip over hoe het voelt om er niet bij te mogen horen, om altijd 'de ander' te zijn. Met de zinsnede: 'Wees assertief. En nee, dat betekent niet dat je je moet invechten.'

Dat was Asscher die een beschaafd schopje terug gaf naar de VVD en naar de premier.

Maar die hoorde het niet, die was elders bezig met zijn hachje redden.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden