Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Asscher ontdoet zich van de ballast uit het verleden

PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher. Beeld ANP

Goedemiddag,

De PvdA stond zelf aan de wieg van het sociaal leenstelsel, maar dat weerhoudt partijleider Lodewijk Asscher er niet van nu openlijk zijn twijfels uit te spreken. Een ruime Kamermeerderheid voor de afschaffing van het stelsel tekent zich af, maar studenten die nu al juichen, doen dat te vroeg: er ligt een regeerakkoord in de weg.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Het regeren met de VVD noopte de PvdA tot het maken van pijnlijke compromissen die de eigen achterban maar moeilijk kon accepteren. Sinds het einde van dat kabinet-Rutte II - en de daaropvolgende diepe val van de PvdA - probeert partijleider Lodewijk Asscher die loodzware erfenis stukje bij beetje van zich af te schudden. De versnelde verhoging van de AOW-leeftijd? Niet meer nodig. Lelystad Airport? Dat kan best nog even wachten. 

In het AD kondigde Asscher vanochtend de volgende draai aan. Zijn partij, geestelijk vader van het sociaal leenstelsel, twijfelt voor het eerst openlijk aan de gevolgen ervan. ‘Je ziet nu dat de jongeren een emmer vol onzekerheid over zich heen krijgen. Zij hebben al te maken met minder baanzekerheid, met woningnood, dan is het voor sommige jongeren te veel om ook te moeten lenen. Dat is de druppel die de emmer doet overlopen.’

Asscher pleit daarom voor een ruime uitbreiding van de aanvullende beurs. Studenten met ouders die samen niet meer dan een ton per jaar verdienen zouden hiervoor in aanmerking moeten komen. Asscher wil zo ‘een nieuwe vorm van een basisbeurs creëren’.  Daarmee is er een ruime meerderheid voor de feitelijke afschaffing van het huidige leenstelsel.

Dat wil overigens niet zeggen dat die afschaffing er snel komt. De herinvoering van de basisbeurs (of een forse uitbreiding van de aanvullende beurs) kost vele miljarden. VVD en D66, de enige partijen die nog achter het leenstelsel staan, zullen hun coalitiegenoten ChristenUnie en CDA bovendien houden aan het regeerakkoord. Aanstaande studenten kunnen slechts op één ding hopen: het einde van Rutte III.

PROBLEMEN BIJ FORUM
Baudets achterban is niet nieuwsgierig

Thierry Baudet, leider van Forum voor Democratie wordt als een held onthaald als hij het podium betreedt. Beeld Guus Dubbelman

Opgestapte en geroyeerde volksvertegenwoordigers, ruzie over de partijkoers, een – tot dusver onbewezen – beschuldiging van fraude door medeoprichter Henk Otten en nooit gemelde reisjes met een privéjet naar onder andere Ibiza; Forum voor Democratie had na een incidentrijke zomer nogal wat uit te leggen.

Op de FvD Summer Nights in Zaandam wilde de partij het vertrouwen van de achterban gisteravond herwinnen.  Politiek verslaggever Ariejan Korteweg was erbij en zag hoe zeker 2500 mensen afkwamen op de ernstige bijeenkomst met de luchtige naam: ‘FvD weet z’n achterban te mobiliseren.’

Thierry Baudet trad in Zaandam zelf op als spreekstalmeester. Hij begon met een persoonlijke noot, zei dat er dingen waren gebeurd die hem verdriet hadden gedaan, dat hij een vriend had verloren. Maar al snel was het tijd naar de toekomst te kijken: over anderhalf jaar moet Forum als regeringspartij niet te vermijden zijn. Ook Theo Hiddema, die na Baudet aan het woord kwam, wilde vooral vooruitkijken.

De achterban vroeg niet door. Ook niet over de door een vriend betaalde reisjes van Baudet, waarvan Kamervoorzitter Arib nu zegt dat de FvD’er ze wel degelijk had moeten melden. Toch lijkt de kiezer, anders dan de hardcore FvD-aanhanger, wel van alle oproer te zijn geschrokken: in de nieuwste peiling van EenVandaag verliest Forum zeven van de achttien virtuele zetels waarop de partij in juli nog kon rekenen.

DE HJ SCHOO-LEZING
Buma's echo klinkt door in Hoekstra

Minister Wopke Hoekstra van Financiën bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP

Wat voor soort partijleider wordt Wopke Hoekstra, áls hij door zijn CDA als nieuwe voorman wordt gekozen? Maandagavond gaf de minister van Financiën een voorproefje met zijn HJ Schoo-lezingEen lezing die Sybrand Buma ook had kunnen uitspreken - waarmee Hoekstra duidelijk maakte dat hij zeker niet van plan is radicaal met het beleid van de vertrokken CDA-leider te breken.

Net als Buma sprak Hoekstra zich uit vóór een strenger immigratie- en integratiebeleid en tegen het ‘cultuurrelativisme’ dat volgens Hoekstra de Nederlandse ‘waarden’ en ‘identiteit’ bedreigt. De CDA-minister noemde de islam niet bij naam, zoals Buma wel bij zijn geruchtmakende Schoo-lezing van twee jaar geleden, maar hintte er wel op met het voorbeeld van een allochtone man die een vrouwelijke huisarts de hand weigerde te schudden. ‘Het voorrecht Nederlander te worden leidt te vaak niet tot de inspanningen en resultaten die de samenleving redelijkerwijs van nieuwkomers mag verwachten’, zei Hoekstra daarover. 

Een belegen verhaal van de CDA-kroonprins, schrijft Volkskrant-columnist Sheila Sitalsing: ‘Niet één originele gedachte, niet één interessant voorstel dat niet al zestien keer eerder is gedaan, niet één zin die beklijft.

EN DAN DIT NOG
Het eerste Vragenuurtje

Hoekstra  haalde met zijn HJ Schoo-lezing meteen het eerste Vragenuurtje van het parlementaire jaar, waarop de Kamerleden bijna twee maanden lang konden broeden. Dat er in die periode weinig wereldschokkends is gebeurd, bleek wel uit de onderwerpen, die zeer actueel waren (zoals die over de volgens PvdA-Kamerlid Nijboer ‘kille’ Schoo-lezing) of juist akelig vertrouwd aanvoelden.

Het boerkaverbod (dat te onduidelijk zou zijn) en het drugsgebruik op festivals (dat harder zou moeten worden aangepakt) passeerden de revue, net als de al zeker tien jaar klinkende kritiek van Ronald van Raak (SP) op het lekken van plannen vóór Prinsjesdag. ‘Waarom zet het kabinet de Kamer buitenspel? Waarom heeft het kabinet geen respect voor de kiezer?’ Een echt antwoord kreeg hij ook dit jaar niet - sommige dingen veranderen nooit.

Ronald van Raak (SP). Beeld ANP

Weggestuurde architect krijgt miljoenen

Staatssecretaris Knops zet een streep onder het gerommel rond de verbouwing van het Binnenhof. Omdat er ‘geen draagvlak’ is voor de plannen van architect Ellen van Loon, verbreekt hij het contract met haar bureau OMA, schrijft Knops aan de Kamer. Als afkoopsom betaalt de CDA’er 2,7 miljoen euro aan Van Loon, wiens plannen voor onder meer een tropische kantoortuin door Kamerleden als megalomaan werden bestempeld.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden