Column

'Asscher mag het niet bij woorden laten'

Asscher heeft iets gedaan wat geen eerdere vicepremier aandurfde: ernstige integratieproblemen duidelijk vanuit de culturele onaangepastheid en de onwil bij de betreffende migrantengroepen verklaren, en daar oplossingen zoeken. Dat betoogt Volkskrant-columnist Nausicaa Marbe.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en WerkgelegenheidBeeld anp

Hij zou betuttelen, stigmatiseren, assimilatie afdwingen, symboolpolitiek bedrijven en 'met de tong van Wilders' spreken. Het lijkt vrij schieten op Lodewijk Asscher nu hij in zijn integratiebrief aan de Tweede Kamer een participatiecontract aankondigt. Links en rechts wordt geschimpt over zo'n paperasje waarmee alle nieuwkomers Nederlandse waarden moeten onderschrijven. Is die Asscher wel helemaal lekker om in naam van de vrijheid van meningsuiting, de emancipatie van de vrouw, de acceptatie van homoseksualiteit en het recht om 'jezelf te zijn' tot een ideeëncontract te verplichten? Controleert iemand de naleving? Zijn er sancties? De zaak lijkt uitgemaakt: juridisch kansloos, malligheid.

Maar deze nee-zeggers hebben slechts persberichten over de integratiebrief gelezen. De zes pagina's van het document zelf kostte kennelijk te veel moeite. Lees je die wel, dan blijkt dat Asscher problemen niet generaliseert, maar nuanceert en volop oplossingen aandraagt. Van stigmatisering is geen sprake. Van assimilatiezucht evenmin: er staat duidelijk dat de vrijheid om 'binnen de grenzen van de rechtsstaat te leven naar eigen culturele en religieuze inzichten' gestand blijft. Zo'n contract is geen adhesieverzoek. Wel is het een richtlijn voor gedrag: dit zijn de schrijnende sociale problemen die voortkomen uit botsende waarden - begrijp het, voorkom het.

Er is een minimum aan consensus nodig voor bescherming van vrijheid en verscheidenheid. Deze minister benadrukt - en dat is goed - dat zulke vanzelfsprekendheden niet voor iedereen gelden. Diversiteit is geen synoniem voor harmonie en verheffing. Groepsdwang, religieus fanatisme en ontluikende parallelgemeenschappen bedreigen het welzijn van velen. Asscher breekt met de culturele vrijblijvendheid ten opzichte van zulke segregatie. Er spreekt uit zijn brief geen naïviteit, maar bewustwording over verval daar waar vooruitgang zou moeten plaatsvinden.

Dubbelrol
Al met al heeft Asscher in zijn politieke dubbelrol iets gedaan wat geen eerdere vicepremier aandurfde: ernstige integratieproblemen duidelijk vanuit de culturele onaangepastheid en de onwil bij de betreffende migrantengroepen verklaren, en daar oplossingen zoeken. Niet om te oordelen over de waarde van andere culturen voor Nederland, maar over wat er gebeurt als grote groepen de Nederlandse cultuur afwijzen en bestrijden.

Zo wijst Asscher eens een andere kant uit dan die waar het verwijt galmt dat de integratie mislukt doordat Nederlanders niet hun best doen. Deze riedel uit een periode van funeste politieke verdwazing zijn we gelukkig voorbij. Voor wie niet geeft om opvoedingskansen voor kinderen en ze op straat laat verkommeren, voor wie kinderen in streng religieuze internaten van de wereld afsluit of belemmert dat vrouwen leren en werken, voor wie multireligieuze huwelijken verbiedt, worden voortaan geen excuses meer verzonnen. Niet voor niets stelt Asscher dat het begrijpelijk is dat de islam als ondemocratisch wordt ervaren, maar ook zorgelijk. In die volgorde.

Vanuit dit perspectief van vervreemding en met het oog op een EU die arbeidsmigratie blind propageert, stelt Asscher dat er grenzen zijn aan hoeveel economisch kansloze migranten Nederland kan opnemen. Dat zal wel die Wilderiaanse tong zijn die hem verweten wordt, terwijl de verschillen met de PVV juist torenhoog zijn.

Er zijn al Kamerleden en bestuurders geweest die deze zaken aan de orde stelden, maar een vicepremier die dat doet geeft een mentaliteitsverandering gewicht.

Beeldvorming
Daarmee is ook de vraag beantwoord over de vrijblijvendheid van zo'n participatiecontract. Het gaat om beeldvorming en die is niet onbelangrijk. Wil Nederland zich presenteren als een land waarin men de schouders ophaalt over militant fanatisme, schrikbarende jeugdcriminaliteit, feodaal bestierde gezinnen en segregatie - u doet maar, wij geven niets om de gevolgen? Of mag er inmiddels eens een keer duidelijk zijn wat hier absoluut niet kan, wat de overheid biedt en terugvraagt?

Uiteraard mag Asscher het niet bij woorden laten. Alles wat hij nieuwkomers wil bijbrengen, is reeds verankerd in de wet. Die consequent handhaven is de beste sanctie. Wat dat betreft mag Asscher onder andere zijn eigen partij een participatiecontract laten tekenen, tegen het religieuze en etnisch cliëntelisme in sommige socialistengelederen, waar de waarden van de moskee de waarden van de PvdA verdringen. Geen overheid kan mensen vragen waarden te verinnerlijken die zij zelf niet beschermt en waarmaakt. Aan dat contract houd ik Asscher.

Nausicaa Marbe is schrijfster en columnist voor de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden