Asscher: bescherm Nederlandse werknemers tegen invasie Oost-Europa

De Europese Unie moet nieuwe regels maken om de uitwassen van het vrije verkeer van werknemers aan te pakken. De volksverhuizing vanuit Oost-Europa naar het Westen heeft een 'ontregelend effect op armere en minder hoogopgeleide burgers in rijkere EU-landen'. Hun werk en inkomen worden bedreigd door nieuwkomers, die veel lagere lonen gewend zijn en de welvaartsstaat nog niet goed kennen. Dit schrijven minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) en de Engelse publicist David Goodhart in een ingezonden stuk in de Volkskrant en de Britse krant The Independent.

Uitzendkrachten uit Polen aan het werk bij de bloemenveiling in Aalsmeer. Beeld anp

Zij kondigen 'Code Oranje' af voor de toestand op de Europese arbeidsmarkt: de dijken staan 'op sommige plaatsen' op doorbreken. 'Onze zwakste burgers leggen het op de arbeidsmarkt af tegen bekwamere mensen van elders', betogen Asscher en Goodhart. Als daar niets aan gedaan wordt, wordt de sfeer vergiftigd en de vreemdelingenhaat aangewakkerd, menen zij.

Goodhart publiceerde dit jaar een boek, The British Dream: successes and failures of post-war immigration. Daarin stelt hij de vrijwel ongebreidelde immigratie aan de kaak. Asscher wil met nieuwe afspraken het 'sociale Europa' vormgeven. Het vrij verkeer van werknemers is nu teveel een exlusief voordeel voor werkgevers. De bewindsman wil bijvoorbeeld dat lidstaten bij verdenking over malverserende bedrijven meer gegevens uitwisselen en hij wil dat lidstaten boetes innen die elders in de Unie zijn opgelegd.

Uitgebuit
Goodhart en Asscher hekelen vooral de effecten voor laagopgeleide werknemers. In de rijkere EU-landen moeten die nu concurreren met nieuwkomers die veel lagere lonen en slechte arbeidsomstandigheden gewend zijn. De nieuwkomers van hun kant 'worden soms uitgebuit door gewetenloze werkgevers'. 'Nog te vaak krijgen werknemers te weinig betaald (soms zelfs minder dan het wettelijk minimumloon), moeten ze te lang werken en soms veel huur betalen voor belabberde onderkomens.'

Asscher wil de negatieve kanten van het vrij verkeer van werknemers op de agenda zetten voor een gezamenlijke aanpak. Hij wijst erop dat hij de problemen in Nederland al bestrijdt met hogere boetes voor werkgevers die in de fout gaan. Ook worden inspecteurs aangesteld die zich op fraude richten en worden malafide uitzendbureaus aangepakt. 'Geen enkel land kan deze vormen van misbruik echter in zijn eentje aanpakken. We moeten dit gezamenlijk doen.' Het vrij verkeer van werknemers staat sinds 1957 in de Europese verdragen.

In 2000, schrijven Asscher en Goodhart, woonde en werkte slechts 0,1 procent van alle Europese burgers in een ander EU-land. Dat veranderde in 2004 toen Engeland, Ierland en Zweden hun grenzen meteen openstelden voor werknemers uit de nieuwe EU-landen. In zes jaar tijd gingen 1,5 miljoen mensen uit de nieuwe EU-landen in Engeland aan de slag. Asscher en Goodhart verklaren de volksverhuizing door het welvaartsverschil.

In Nederland mochten werknemers uit de nieuwe EU-landen pas in 2007 aan de slag. Nederland rekende op zo'n 18 duizend nieuwkomers. Nu wordt hun aantal op twee- a driehonderdduizend geschat, waarvan 150 duizend uit Polen. Voor Bulgaarse en Roemeense werkers gaan de grenzen in 2014 open. Asscher houdt de deur nog dicht voor arbeiders uit Kroatië, dat op 1 juli 2013 lid van de EU werd.

Asscher maakt zich al langer zorgen over de migratiestromen binnen Europa. Eerder schreef hij aan de Kamer: 'Er zijn grenzen aan wat een samenleving kan verwerken, het absorptievermogen is niet onbegrensd. Om ongecontroleerde immigratie te voorkomen, is een restrictief migratiebeleid nodig, ook ten aanzien van toekomstige toetredingen tot de EU.'

Vandaag in de Volkskrant: 'Misbruik van werknemers wordt nu veel te weinig bestraft'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.