Assange wil 'binnenkort' weg uit de Ecuadoraanse ambassade in Londen

WikiLeaks-oprichter Julian Assange kondigde maandag aan 'binnenkort' uit zijn toevluchtsoord te vertrekken. Hij wordt gek van alle beperkingen. Of lijdt hij ook aan het gebrek aan aandacht?

Julien Assange en minister Patino van Buitenlandse Zaken van Ecuador gisteren op de persconferentie in de ambassade in Londen. Beeld Getty

'Van mij mag hij naar buiten komen. We hebben hier lang genoeg gestaan.' Met de duimen onder zijn vest geklemd staat een bobby voor de Ecuadoraanse ambassade in Londen, waar Julian Assange zich al twee jaar schuilhoudt. Zijn handboeien glimmen en een lach verschijnt op het gezicht van de agent. Hij staat al de hele middag in de lenzen van fotografen en cameraploegen. Ambassadepersoneel loopt in en uit, maar van de WikiLeaks-oprichter geen spoor.

's Ochtends had Assange op een persconferentie gezegd dat hij zijn zelfverkozen gevangenschap binnenkort zou opgeven, waarna het kronkelstraatje Hans Crescent wederom het toneel werd van een mediacircus. Activisten met V for Vendetta-maskers, zo prominent aanwezig bij de balkonscènes van Assange in de afgelopen twee jaar, waren er nu niet; toeristen en nieuwsgierige Harrods-bezoekers des te meer. Een stortbui maakte eind van de middag een abrupt eind aan de voorstelling. Alleen de bobby's bleven.

Het probleem was dat Assange de term 'binnenkort' niet nader had gespecificeerd. Maandagmiddag nog? Over een week? Drie weken? Een ander probleem is dat de 43-jarige Australiër een vrijgeleide wenst, maar daar willen de Britse autoriteiten niets van weten. Zodra hij een stap buiten de deur zet, zet de politie, die er dag en nacht en in weer en wind staat, hem op het vliegtuig naar Stockholm, waar justitie hem wil horen in twee zedenzaken. Assange vreest dat dit een val is van de Amerikaanse staat, die Zweden immers om uitlevering zal vragen.

De media wachten buiten de Ecuadoraanse ambassade. Beeld getty

Aandacht
Het optreden van Assange deed denken aan wat schrijver Willem Frederik Hermans ooit zei over criticus H.A. Gomperts: 'Zodra ik vind dat mijn naam weer eens in de krant moet komen, trap ik op Gomperts. Niet uit kwaadaardigheid, maar zoals een trambestuurder trapt op zijn bel.' Terwijl alle aandacht afgelopen jaren gaat naar medeklokkenluider Edward Snowden, verpietert Assange in een omgebouwd damestoilet. Veel vrienden hebben hem verlaten en de Britse autoriteiten geven geen krimp.

Het was tijd voor een mediaoffensief. Een dag eerder gaf hij in de rechtse The Mail on Sunday een inkijkje in zijn dagelijks leven. Tot diep in de nacht zit hij achter zijn beeldscherm, wakker gehouden door de voortdurende bevoorrading van naburig warenhuis Harrods. Een ex-commando houdt hem fit. Soms trapt hij een balletje in de gang of zit op een fitnessapparaat dat hij kreeg van cineast Ken Loach.

Met het ambassadepersoneel koestert de rusteloze gast een haatliefde-verhouding. Soms gluurt hij rond een uur of vier in de middag naar buiten, waar volgelingen dagelijks waken.

Hij vermaakt zich met politieke thrillers als West Wing, voetbalwedstrijden van Ecuador of een film als The Ides of March, waarin George Clooney een corrupte presidentskandidaat speelt. Clooneys beeldschone verloofde Amal Alamuddin is toevallig een van zijn mensenrechtenadvocaten. Assange leeft op afhaalmaaltijden, maar snakt naar authentiek Australisch eten. De naam van zijn favoriete sushibar wil hij niet bekendmaken, uit angst voor vergiftiging.

Maar ook zonder een Litvinenko-achtige vergiftiging - de Russische ex-veiligheidsman die in 2006 stierf in Londens ziekenhuis na vermoedelijk vergiftiging met het radioactieve pollonium - kampt Assange met een slechte gezondheid. Ondanks vitamine-D-pillen en een zonnebank lijdt hij onder een gebrek aan zonlicht. Tevens zou hij longproblemen hebben, hartritmestoornissen en een hoge bloeddruk. Zelfs potplanten doen het slecht in de bedompte vertrekken, zei Assange.

Politieagenten staan buiten de Ecuadoraanse ambassade op de wacht. Beeld ap

Uitleveringsverdrag
In een onsamenhangend, 50 minuten durend betoog op de persbijeenkomst wees hij er op dat het Europese uitleveringsverdrag tegenwoordig alleen nog geldt als iemand in staat van beschuldiging is gesteld, wat bij hem niet het geval is. Alleen geldt dit niet met terugwerkende kracht, zo bepaalde een rechter vorige week in een door Assange aangespannen beroep.

De bleek ogende, bebaarde klokkenluider richtte zich ook nog tot de Britse belastingbetaler. 'Waarom verspillen ze elke maand een kwart miljoen aan politiebewaking, terwijl dat geld beter kan worden besteed aan ziekenhuisbedden, maaltijden voor minder bedeelden of lerarensalarissen?'

Julian Assange tijdens de persconferentie op de Ecuadoraanse ambassade. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden