nieuws

Assange verzet zich tegen uitlevering in VS: ‘Ik ben een journalist met talloze prijzen’

WikiLeaks-oprichter Julian Assange heeft een Britse rechter laten weten dat hij niet van plan is akkoord te gaan met zijn uitlevering aan de Verenigde Staten. Die willen hem berechten wegens de publicatie van honderdduizenden vertrouwelijke documenten. ‘Ik ben een journalist die vele, vele prijzen heeft gewonnen en veel mensen heeft beschermd’, zei Assange via een videoverbinding vanuit een Britse gevangenis.

Assange verlaat de rechtbank in Londen. Beeld EPA

Eerder deze week werd hij tot vijftig weken cel veroordeeld omdat hij zich niet had gehouden aan de voorwaarden voor zijn borgtocht. In 2012 vluchtte Assange de ambassade van Ecuador in Londen binnen om te voorkomen dat hij zou worden uitgeleverd aan Zweden. Daar hadden twee vrouwen een aanklacht tegen hem ingediend wegens seksueel geweld en verkrachting.

De nu 47-jarige Assange vreesde dat hij door Zweden vervolgens aan de VS zou worden uitgeleverd wegens zijn aandeel in de publicatie van tal van documenten en videobeelden, onder meer over de militaire operatie in Afghanistan, die de Amerikaanse militair Bradley (nu Chelsea) Manning achterover had gedrukt. Manning werd in 2013 in de VS tot 35 jaar gevangenis veroordeeld, maar president Obama verleende na zeven jaar gratie.

Voor Assange kreeg de zaak een nieuwe wending toen de Ecuadoraanse ambassadeur hem vorige maand door de politie uit het ambassadegebouw liet halen uit ergernis over zijn gedrag tegenover zijn gastheren. Daarop dienden de VS onmiddellijk een uitleveringsverzoek bij de Britse autoriteiten in. Het ziet ernaar uit dat het juridische gevecht een slepende zaak zal worden, die misschien wel twee jaar kan duren.

Leven en dood

Kristinn Hrafnsson, het huidige hoofd van WikiLeaks, zei dat de uitleveringsprocedure een ‘gevecht op leven en dood’ zal worden voor Assange. Volgens zijn advocaat Jennifer Robinson zal Assange uit alle macht terugvechten. Uitlevering zou volgens haar een ‘gevaarlijk precedent scheppen voor journalisten en de pers’ in heel de wereld.

Om de in de grondwet vastgelegde vrijheid van meningsuiting te omzeilen heeft de Amerikaanse justitie de aanklacht tegen Assange niet gebaseerd op het publiceren van de vertrouwelijke documenten. In plaats daarvan wordt hij ervan beschuldigd dat hij Manning heeft geholpen bij een poging een wachtwoord te kraken om toegang te krijgen tot een netwerk van de Amerikaanse overheid voor geheime documenten. Daarop staat een straf van vijf jaar.

Ben Brandon, de advocaat voor de VS, liet chats zien waarin Manning en Assange overlegden over het kraken van het Pentagon-wachtwoord en het publiceren van de informatie. ‘De aanklacht betreft een van de grootste lekken van geheime informatie in de geschiedenis van de Verenigde Staten’, zei Brandon.

Assanges medestanders zijn bang dat hij eenmaal in de VS nog meer aanklachten aan zijn broek zal krijgen, bijvoorbeeld naar aanleiding van het publiceren van duizenden documenten met daarop beschrijvingen van de hackinstrumenten waarvan de Amerikaanse CIA zich bedient. Die publicatie wordt door experts als nog veel schadelijker gezien dan de door Manning gestolen documenten.

Welk uitleveringsverzoek krijgt voorrang?

De VS hebben van de Britse rechter nog anderhalve maand gekregen om hun uitleveringsverzoek definitief te motiveren. Als de rechter uiteindelijk akkoord gaat met zijn uitlevering, zal Londen vermoedelijk eisen dat Assange alleen terecht mag staan op de in het uitleveringsverzoek vermelde aanklachten.

Het is ook nog mogelijk dat Assange aan Zweden wordt uitgeleverd. De Zweedse justitie bekijkt momenteel of het onderzoek tegen de Australiër wegens verkrachting moet worden heropend. In dat geval moet de Britse minister van Binnenlandse Zaken Sajid Javid beslissen wel uitleveringsverzoek voorrang krijgt. Zeventig Britse parlementariërs drongen er onlangs op aan dat het Zweedse verzoek dan prioriteit moet krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden