INTERVIEW

'Assad zal nu victorie kraaien'

Na de val van Aleppo ontstaat niet alleen in Syrië, maar in de hele regio een nieuwe situatie, zegt de voormalig Syrië-gezant.

Een soldaat van regeringsgezinde troepen bij de Umayyad Moskee nadat ze de oude stad van Aleppo hebben terugveroverd. Beeld afp

Met de val van oostelijk Aleppo is de oppositie tegen de Syrische president Assad het laatste bolwerk kwijt. 'Het verzet is gebroken. Er is in Syrië geen uitzicht meer op tegenoffensieven van enige betekenis', zegt Marcel Kurpershoek. Als voormalig Syrië-gezant namens de Nederlandse regering maakte hij kennis met een oppositie die van meet af aan 'hopeloos verdeeld' was. Gewapende groepen raakten onderling slaags, de in het buitenland gevestigde politieke oppositie viel in facties uiteen. In Syrië zijn er volgens Kurpershoek nog wel enkele kleine haarden van verzet: in de provincie Idlib en in 'kleine enclaves' nabij de hoofdstad Damascus. Maar het Vrije Syrische Leger en andere groeperingen die in het Westen als 'gematigd' te boek staan, kunnen geen vuist maken tegen het door de Russen gesteunde bewind.

Als de oppositie er niet meer toe doet, is er dan nog wel een kans op een diplomatieke oplossing waarnaar het Westen altijd heeft gestreefd?

'Ik denk het niet. Vier jaar geleden werd een plan uitgestippeld voor een politieke overgangsperiode die zou uitmonden in het vertrek van Assad. Hij peinst er nu niet over het veld te ruimen. Na de herovering van Aleppo zal hij victorie kraaien. Zijn eigen leger dreigde ooit de hele stad te verliezen, wat een enorme tegenslag voor Assad zou zijn geweest, maar dankzij de militaire steun van Rusland en Iran is het zover niet gekomen.'

Aleppo is gevallen, maar de oorlog is nog niet voorbij

Aleppo is gevallen. Maanden van belegering en bombardementen van het Syrische leger gingen vooraf aan de ineenstorting van de verdedigingslinies van de anti-Assad-groeperingen. Wat maakt de herovering van Aleppo zo'n belangrijke mijlpaal voor het Assad-regime?

De oppositie, of wat ervan over is, lijkt ook niet op de nieuwe Amerikaanse president Trump te kunnen rekenen. 'We kennen die lui niet', zei hij.

'Trump zegt hardop wat Obama dacht. Obama had, begrijpelijk, geen hoge pet op van de oppositie. Hij had een hekel aan het gekonkel, de corruptie, de ideologische meningsverschillen. De Amerikaanse militaire steun aan wat de 'gematigde oppositie' heet, is dan ook beperkt gebleven.'

Verzet rebellen in cruciaal Aleppo gebroken, staakt-het-vuren afgekondigd

Na vijf jaar oorlog en tienduizenden doden heeft de Syrische president Bashar al-Assad het verzet in Aleppo gebroken. In de laatste uren van de strijd waarschuwde de Verenigde Naties dinsdag voor een 'slachting' onder de bevolking.

Trump heeft gezegd dat zijn 'focus' ligt op de vernietiging van Islamitische Staat, dat een groot deel van Syrië beheerst. Kan Assad rustig achteroverleunen?

'Assad hoopt dat het Westen IS murw beukt, waarna hij het verloren gebied kan overnemen. Het is kille berekening. Voor het Westen is het een valstrik: het speelt een abject regime in de kaart.

'Dat IS nu oprukt in Palmyra, waaruit het eerder verdreven was, komt Assad goed uit. Hij kan Trump vragen zijn beloften waar te maken.'

Trump heeft zich vriendelijk uitgelaten over de Russische president Poetin, de belangrijkste bondgenoot van Assad. Gaat Trump het Assad moeilijk maken?

'Waarschijnlijk niet. Een complicatie voor Trump is wel dat Assad niet alleen kan rekenen op Rusland, maar ook op Iran. Tegen dat land heeft Trump zich juist sterk afgezet in de verkiezingscampagne. Hij dreigde de nucleaire deal tussen Iran en het Westen ongedaan te maken, maar zover zal het wel niet komen. Toch zal hij het land willen dwarszitten. Temeer omdat Israël dat van hem verwacht, een land waarmee hij de betrekkingen wil verbeteren.

'Na de val van Aleppo ontstaat niet alleen in Syrië, maar in de hele regio een nieuwe situatie. De ontwikkelingen zijn onvoorspelbaar. Veel zal afhangen van de relatie tussen de VS en Rusland. Rusland zal zijn verworven machtspositie niet opgeven, dat is zeker. Wat Trump gaat doen, weten we niet.'

Marcel Kurpershoek is voormalig Syrië-gezant.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden