Assad klopt aan de poorten van Palmyra

Het Syrische leger staat aan de poorten van de archeologische woestijnstad Palmyra, die vorig jaar mei werd veroverd door terreurgroep Islamitische Staat (IS). Toch zal het moeilijk worden om de stad daadwerkelijk binnen te dringen, zegt ex-inwoner Abu Abbas. 'IS laat zich niet zomaar verjagen.'

Het Romeinse theater in de oude stad van Palmyra.Beeld reuters

Op het eerste oog lijken de omstandigheden voor het Syrische leger zeer gunstig: zo'n 4.000 strijders (aantallen kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd) bevinden zich op ongeveer 10 kilometer van Palmyra. Daar tegenover staan 100 IS-strijders die over de stad, bekend om zijn Romeinse opgravingen, waken. Toch zijn zij sterk genoeg om de regeringstroepen al vijftien dagen op afstand te houden. 'IS heeft explosieven rondom de stad geplaatst en pleegt zelfmoordaanslagen met autobommen zodra de troepen ook maar een stap dichterbij zetten', zegt Abbas.

De Syriër baseert zich op inwoners uit Palmyra, met wie hij dagelijks contact heeft. Zelf vluchtte hij vijf jaar geleden uit de stad omdat hij 'gezocht werd door het regime'. Na een aantal jaar in de Syrische provincie Idlib te hebben gewoond, verblijft Abbas sinds drie maanden in Turkije, van waaruit hij het nieuws uit Palmyra coördineert.

De laatste dagen worden er dagelijks bombardementen op zijn thuisstad uitgevoerd door Syrische en Russische gevechtsvliegtuigen. 'Daarbij vallen tientallen doden, vooral strijders van het regime en IS', zegt Abbas. 'Er zijn niet meer zoveel burgers in de stad. Naar schatting zijn het er twee a drieduizend. De meesten zijn gevlucht.'

Beeld Palmyra News Coördination

Russische luchtaanvallen

De Russische president Vladimir Poetin kondigde een week geleden aan dat hij zijn troepen grotendeels terugtrekt omdat de militaire missie in Syrië is volbracht. De luchtaanvallen op terreurgroepen als al-Nusra en IS zouden wel gewoon doorgaan. Hij hield woord. Afgelopen weekend vielen er volgens het Observatorium voor de Mensenrechten, dat het conflict vanuit Londen monitort, door Russische luchtaanvallen zeker 55 doden in Raqqa, de hoofdstad van het kalifaat. Ook zouden er 18 doden zijn gevallen in Palmyra.

Maandag kwamen er volgens het Observatorium nog eens 26 regeringssoldaten, onder wie een commandant, om het leven in Palmyra na aanvallen door IS.

Ondanks de verliezen, beweren de Russen dat een overwinning in Palmyra nabij is. De Russische commandant Sergej Rudskoy zei afgelopen vrijdag dat 'alle voorwaarden aanwezig zijn voor een omsingeling en een definitieve nederlaag van de gewapende troepen van IS in Palmyra'. De hoofdweg die naar de stad leidt zou al in handen zijn van de regering, waardoor de logistieke ader voor de jihadisten is afgesneden.

De Russen helpen niet alleen vanuit de lucht, maar ook op de grond, beweert ex-inwoner Abbas. 'Het gros van de troepen die nabij Palmyra zijn gestationeerd zijn Russen en Iraniërs. Van de 4.000 hebben er naar schatting maar 200 de Syrische nationaliteit.'

Door de herhaaldelijke gevechten in Palmyra is niet alleen het nieuwe gedeelte van de stad zwaar beschadigd, ook de ruïnes hebben schade opgelopen. IS blies vorig jaar een aantal belangrijke tombes en tempels op. 'Ik ben bang dat er niets meer overblijft van mijn stad', verzucht Abbas. 'Door de bombardementen is ongeveer 15 procent van de ruïnes beschadigd. Ook het beroemde kasteel is niet ongeschonden gebleven.'

Woningen in Palmyra die zijn beschadigd door luchtaanvallen.Beeld Palmyra News Coördination
Schade aan de ruïnes van Palmyra.Beeld Palmyra News Coördination

Nederlaag

Als het regime Palmyra weet te heroveren, dan zou dat een enorme nederlaag betekenen voor de terreurgroep. De stad geldt als een van de belangrijkste bolwerken die IS momenteel nog in handen heeft, mede ook door de olierijke omgeving en het waardevolle culturele erfgoed, waar IS een groot deel van zijn inkomsten uit werft.

Door de militaire steun die de Russen het afgelopen half jaar leverden aan de Syrische regering, hebben de jihadisten grote verliezen geleden rondom Raqqa en Aleppo. Uit onderzoek van het Amerikaanse researchbureau IHD bleek deze maand dat de terreurgroep de afgelopen 15 maanden 22 procent van zijn grondgebied is kwijtgeraakt. Acht procent van de verliezen vonden in de laatste drie maanden plaats.

De jihadisten hebben momenteel de controle over 73.440 vierkante kilometer land in Syrië en Irak, wat qua grootte overeenkomt met de helft van Engeland.

Overzichtsfoto van de verliezen die IS afgelopen 15 maanden heeft geleden (in rood).Beeld IHS Conflict Monitor
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden