Assad kan ongestoord doorgaan

Hoe hoog het dodental in de Syrische burgeroorlog ook is en wat voor conventionele wapens er ook zullen worden gebruikt, het Westen zal niet ingrijpen.

De Syrische president Assad kan doorgaan met zijn burgeroorlog, inclusief brandbommen op scholen, waarvan de gruwelijke gevolgen vrijdag werden getoond. Natuurlijk, hij krijgt te maken met een Amerikaanse militaire aanval. Maar die zal vooral symbolisch zijn, want er worden 'geen Amerikaanse laarzen' op Syrische bodem gezet, zoals president Obama en zijn minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, vrijdag herhaaldelijk verklaarden. Assad zal verder tevreden vaststellen dat de westerse wereld aarzelt, zeker na het afhaken van de Britten. De weerzin om in zijn oorlog in te grijpen zit diep.

Die afkeer valt af te lezen uit om het even welke Amerikaanse of Europese opiniepeiling - geen enkele westerse bevolking loopt warm voor strijd tegen Syrië. Dat was al zo in de afgelopen jaren, toen het dodental van de burgeroorlog tot meer dan 100 duizend opliep, en daar heeft de inzet van chemische wapens geen verandering in gebracht. Die afkeer voedt de weerspannigheid van westerse parlementen tegen militair ingrijpen - met het 'nee' van het Britse Lagerhuis van donderdagavond als hoogtepunt.

De andere voedingsbodem voor dat 'nee' vormt 'het Colin Powell-trauma' van het Westen. Die Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken dikte in 2003 de informatie van zijn inlichtingendiensten flink aan - de Iraakse dictator Saddam Hoessein beschikte over massavernietigingswapens, zo betoogde hij. Veel westerse landen besloten tot politieke steun voor de inval in Irak - alleen Frankrijk en Duitsland opponeerden. Maar eenmaal ter plekke werden de wapens niet aangetroffen.

Dat trauma kwam deze week levensgroot terug. Want ook nu weer willen de VS vanwege massavernietigingswapens een land in het Midden-Oosten aanvallen. Ook nu wekt de Amerikaanse regering de indruk al haar conclusies te hebben getrokken en bereid te zijn buiten de VN om tot actie over te gaan. Ook nu weer draait het om bewijsvoering die vooral een beroep doet op het vertrouwen van het publiek.

Waar tien jaar geleden over de twijfels heen werd gestapt, wordt nu pas op de plaats gemaakt. Het Britse Labour liet zich destijds door zijn premier Blair meeslepen naar het front. Dat besluit wordt nu aangevoerd om niet met de Amerikanen mee te doen. Ook de Conservatieven die tegen hun eigen premier Cameron hebben gestemd, verwijzen naar 2003.

De repercussies van hun 'nee-stem' verspreiden zich door de rest van Europa. Landen die toch al geneigd waren meer tijd te vragen voor VN-procedures, voelen zich gesterkt, nu de trouwste bondgenoot van de VS het laat afweten. Wonderlijk gevolg: uitgerekend Frankrijk, tien jaar geleden nog de felste opponent, staat nu het dichtst bij de Amerikanen. President Hollande staat achter militaire interventie, maar zal ook nog zijn parlement moeten overtuigen.

Of de bewijzen die Kerry gisteren presenteerde de westerse landen wel overtuigen, valt te bezien. Ze hebben alle gezegd de conclusies van de VN-inspecteurs af te wachten. Dat verschaft extra bedenktijd, maar het dilemma over wel of niet politieke steun geven blijft. Van de inspecteurs mag geen wonder worden verwacht: zoals Kerry zei, gaan ze waarschijnlijk geen dader aanwijzen. Ook hun rapportage zal bol staan van onzekerheden. Kerry liet er geen twijfel over bestaan dat zijn land tot militaire actie overgaat. Er geheel van afzien zou voor de geloofwaardigheid van president Obama en de Amerikaanse supermacht dodelijk zijn. Maar beperkt blijft die actie wel. Met een korte strafaanval houdt hij het schisma met de bondgenoten beperkt.

De actie tegen de inzet van chemische wapens onderstreept bovenal Obama's 'rode lijn' - hij vecht in eerste plaats voor de eigen geloofwaardigheid. Een verschil in de burgeroorlog gaat het niet maken. Obama gaf dat eerder deze week ook met zo veel woorden toe: 'Dit gaat geen einde maken aan het doden van onschuldige burgers in Syrië.' Tot dat drama wenst het Westen afstand te bewaren. Zo lang hij afziet van chemische wapens kan Assad zijn gang gaan.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden