Reconstructie

Asielzoekerssprookje in Midden-Drenthe na twee maanden ten einde

Door 1.400 vluchtelingen op te vangen in het 'pipodorp' zouden in Midden-Drenthe gouden tijden aanbreken. Waar ging het mis?

Dorpsbewoners maandag bij de raadsvergadering in Beilen. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

'Er komen geen 1.400 asielzoekers in Oranje', belooft plaatsvervangend burgemeester Ton Baas (VVD) maandagavond een verontruste gemeenteraad. Daarmee is het asielzoekerssprookje in Midden-Drenthe na twee maanden definitief ten einde.

Aanvankelijk zag men de komst van 1.400 asielzoekers naar het dorp Oranje als de kip met gouden eieren. Bijna drie ton per jaar ontvangt de gemeente Midden-Drenthe volgens eigen opgave namelijk jaarlijks voor hun komst. Dat geld mag het college van burgemeester en wethouders 'vrij besteden'.

Maar hoeveel ruimte vluchtelingen in theorie ook op de begroting van een plattelandsgemeente kunnen geven, in Midden-Drenthe zien ze vooral de nadelen. 'Het dorp en het COA (Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers, red.) moeten eerst nader tot elkaar komen', zegt CDA-fractievoorzitter Robert Brouwer.

De stukken die in het gemeentehuis van Beilen over tafel gaan, laten zien hoe het gemeentebestuur zich aanvankelijk in een dag door staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) liet overtuigen met beloftes over geld, banen en speeltoestellen - en nu op haar schreden terugkrabbelt. Zoals de plaatsvervangend burgemeester zegt: 'Alleenstaande mannen in Oranje, dat kan niet.'

Woensdag 24 september

Breken gouden tijden aan voor de gemeente Midden-Drenthe? Burgemeester Jan Broertjes (VVD) wordt gebeld door zijn partijgenoot, staatssecretaris Fred Teeven. Zijn verzoek: kunnen er in het dorp Oranje, nog geen 140 inwoners onder de televisietoren van Hoogersmilde, 1.400 asielzoekers worden opgevangen?

In Oranje bezit ondernemer Hennie van der Most een noodlijdend vakantiepark. In deze 'pipo-woningen' wil hij tegen betaling asielzoekers huisvesten. In de Volkskrant zegt Van der Most later: 'Voor eigenaren van lege bungalowparken is dit de oplossing. Super!' Het lijkt een uitkomst, niet alleen voor Van der Most en het COA, dat zich dit jaar geconfronteerd ziet met circa 10 duizend onverwachte asielzoekers uit brandhaarden als Syrië, maar ook voor de gemeente Midden-Drenthe.

Voor de opvang van de vluchtelingen ontvangt burgemeester Broertjes jaarlijks 2,8 ton - in de berekeningen wordt gewerkt met een maximale bezetting van 1.400 asielzoekers 'zodat we niet steeds met wisselende aantallen hoeven te rekenen.' Daarbovenop komt nog een vergoeding per bezette 'pipo-woning.'

Beeld -

Donderdag 25 september

Dit is een win-winsituatie, constateren Broertjes en het COA. Voor de gemeente zit er niet alleen financiële compensatie in het vat, maar ook banen voor lokale 'uitkeringsgerechtigden'. De asielzoekers die komen, zijn geen overlastgevers, belooft het COA. In Oranje zullen vrijwel uitsluitend 'gezinnen met kinderen' worden gehuisvest. Het gemeentebestuur gaat akkoord met de komst van maximaal 1.400 asielzoekers.

Vrijdag 26 september

De nog geen 140 inwoners van Oranje horen dat hun dorp wordt versterkt met mogelijk 1.400 asielzoekers. Ze vrezen voor hun veiligheid. In het begin zal 'wat vaker een politieauto' langsrijden, zegt Broertjes.

Woensdag 8 oktober

Meer goed nieuws: de gemeente krijgt behalve de al genoemde bijna drie ton ook een vergoeding voor onderwijs aan minderjarige asielzoekers. Speeltoestellen die voor de vluchtelingenkinderen worden gebouwd, zijn bovendien 'beschikbaar voor de kinderen uit Oranje.'

Tegelijk dient het eerste probleem zich aan. De asielzoekers blijken overdag niet bij hun pipo-woningen te blijven, maar waaieren uit over de Drentse wegen. Ze kunnen gebruik maken van de buurtbus, overweegt het gemeentebestuur. Als ze blijven lopen, dan graag aan 'de stille kant' van het kanaal, adviseert de politie.

Vrijdag 10 oktober

Is de gemeente niet te snel akkoord gegaan? Bij een 'koffie-uurtje' met Broertjes uiten inwoners hun zorgen. De asielzoekers blijken niet alleen gezinnen met kinderen, maar ook veel alleenstaande mannen. In de buurtbus misdragen ze zich, onder meer door 'drukken op de noodknop'.

Dinsdag 14 oktober

Het gemeentebestuur luidt de noodklok: een groep alleenstaande mannen veroorzaakt 'vervelende voorvallen'. Het COA introduceert 'geüniformeerde beveiligers' die bij het recreatiepark toezicht houden. Een hek moet het 'pipodorp' afschermen van de rest van Oranje.

Vrijdag 17 oktober

De asielzoekers krijgen voorlichting 'over de omgang met afval'. Vanwege de problemen besluit het COA om de instroom te beperken: in Oranje komen voorlopig niet meer dan 700 vluchtelingen. Er zijn er nu 302, ruim twee keer zoveel als het aantal reguliere inwoners.

Vrijdag 31 oktober

Burgemeester Broertjes stapt onverwachts op, na ophef over een verstrekte uitkering.

Maandag 3 november

In de gemeenteraad krijgt plaatsvervangend burgemeester Ton Baas (VVD) een barrage van vragen over de 'spoedactie' inzake de komst van de asielzoekers. Het gemeentebestuur erkent dat men voordelen verwachtte van de komst van de asielzoekers. Zo speelde het 'werkgelegenheidsargument' een rol.

Maandag 24 november

Hoeveel asielzoekers kan Oranje aan? Ja, er stonden handtekeningen onder de afspraak 1.400 asielzoekers op te vangen, erkent Baas. 'En 1.400 is 1.400.' Maar, zegt hij ook: 'Het getal 1.400 is een eigen leven gaan leiden.' De burgemeester wil het hebben over 'de leefomgeving, het gevoel' in Oranje, voordat met het COA wordt afgesproken hoeveel asielzoekers er echt terecht kunnen in het Pipodorp. Hij belooft alvast: 'Er zullen er hier nooit meer komen dan duizend. Als er klachten komen, zetten we alles stop.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden