REPORTAGE

Asielzoekers in je vakantiehuis, rendement gegarandeerd

Het voelt dubbel en het leidt tot tweespalt, een vakantiepark vol met asielzoekers. Blitterswijck kan ervan meepraten. Maar geld is geld. En de bassischool blijft open.

De eigenaren van de vakantievilla's in het Limburgse Blitterswijck wilden 750 asielzoekers onderbrengen in hun huizen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Verdienen aan de huisvesting van asielzoekers. Het overkomt niet alleen ondernemers als Hennie van der Most, die over het asielzoekerscentrum in zijn vakantiepark Oranje ooit eufemistisch opmerkte dat hij er 'geen verlies op draait'. Ook steeds meer particuliere eigenaren van vakantiehuisjes profiteren van de vluchtelingenstroom. Want het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) laat met regelmaat zijn oog vallen op vakantieparken in het land.

'Door de hoge instroom hebben faciliteiten die snel gereed gemaakt kunnen worden onze voorkeur', zegt Jan-Willem Anholts van het COA. 'Vorig jaar waren dat vaak kazernes en gevangenissen, maar ook vakantieparken voldoen aan dat criterium.'

Het COA heeft inmiddels zestien 'vakantiepark-achtige opvanglocaties' - exclusief de afspraak met vakantieparkconcern Landall voor opvang van 'statushouders': asielzoekers die al een verblijfsvergunning hebben.

Zo wordt ook vakantiepark Het Roekenbosch in het Limburgse dorpje Blitterswijck binnenkort een opvangcentrum voor 450 asielzoekers, gedurende vier of maximaal vijf jaar. Daarmee heeft de gemeenteraad van Venray eind december ingestemd. In het kleine dorp aan de Maas (1.100 zielen) zijn ze daar allesbehalve blij mee.

'750 of nul'

Veel dorpswoners zijn verontwaardigd dat de eigenaren van de vakantiehuisjes een financieel mooie deal hebben gemaakt met het COA, terwijl zij straks met de overlast zitten. 'Zij rijk, wij het gezeik', zo verwoordde een vertegenwoordiger van actiegroep Blitterswijcks Belang het lokale sentiment tijdens een demonstratie in december.

Aanvankelijk had Het Roekenbosch met het COA afgesproken dat er 750 asielzoekers op het park zouden worden gehuisvest. 'Het is 750 of nul', had het bestuur van de coöperatie van eigenaren aangegeven. Alle beschikbare vakantiehuizen moesten voor asielopvang worden aangeboden, want je kon niet een half vakantiepark naast een azc runnen. Ook het COA hechtte aan het aantal van 750.

In het dorp werd hierover een enquête gehouden, waarbij een meerderheid van de bewoners aangaf: 750 is veel te veel, 250 is het maximum. Blitterswijcks Belang voerde de druk op de gemeenteraad op. 'Democratie en humaniteit gaan het winnen van het gegraai!!', meldde de lokale actiegroep op zijn Facebook-pagina. Het vakantiepark reageerde echter afwijzend op de uitkomst van de enquête en noemde een azc voor 250 asielzoekers 'voor alle partijen onacceptabel'.

Uiteindelijk kwam een compromis van 450 asielzoekers uit de bus, waarmee de gemeenteraad akkoord ging. Er wordt nu gekeken naar de optimale 'clustering' van vakantiehuizen voor asielopvang. De coöperatie van eigenaren wil geen commentaar geven. 'Wij hebben afgesproken dat alle communicatie over het azc via het COA en de gemeente verloopt', aldus secretaris Ruud Gebel.

Convenant

In het azc-plan is ook afgesproken dat de coöperatie een deel van de COA-huurpenningen over vier of vijf jaar zal gebruiken voor een grondige renovatie en revitalisering van het verouderde vakantiepark. Dat hoopt de gemeente binnenkort vast te leggen in een convenant. 'In het dorp heerst argwaan onder de bewoners: er wordt zoveel verdiend aan het azc, maar komt die beloofde renovatie er straks wel?', aldus de gemeentewoordvoerder. 'Ook de gemeente is gebaat bij versterking van de toeristische sector.'

Het azc heeft de verhoudingen in Blitterswijck vertroebeld, zowel binnen het dorp als tussen dorpelingen en vakantiehuiseigenaren. Hardliners vinden dat het dorp zich te passief heeft opgesteld. Anderen menen dat het tijd wordt om weer vooruit te kijken. In korte tijd zijn drie mensen uit de dorpsraad gestapt.

'Er is tweespalt in het dorp', zegt Gertie Nefkens op het Plein tegenover de Onze Lieve Vrouw Geboortekerk. Ze heeft net gewandeld in het bos. 'Er is wel gedemonstreerd, maar niet zo fel als in Geldermalsen of Heesch. Veel mensen van Blitterswijcks Belang, die het verzet organiseerden, vragen zich af: zijn we niet te braaf geweest?'

Ook zij vindt '450 asielzoekers in een dorp van amper 1.000 mensen' veel. 'Er is hier niets te beleven', zegt ze. 'Ze zullen wel een fiets krijgen, dan kunnen ze naar Venray.' Of ze overlast verwacht? Ze haalt haar schouders op: 'Dat ligt er ook aan wie er komen, gezinnen of jonge mannen.' 25 jaar geleden werden er ook asielzoekers opgevangen, vooral uit Afrika. Maar toen waren er nog een bakker, slager en melkboer. 'Asielzoekers kochten een kratje bier en dronken het op het plein leeg.'

De eigenaren van de vakantievilla's in het Limburgse Blitterswijck wilden 750 asielzoekers onderbrengen in hun huizen. 'Alles of niets.' Het dorp vond 250 genoeg. Het compromis is: 450 asielzoekers. Een deel van de opbrengst komt ten goede aan toekomstige renovatie van het vakantiepark. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

'Minachting van het dorp'

Vooral de manier waarop het allemaal gegaan is, heeft bij menigeen kwaad bloed gezet. Veel dorpelingen zijn ervan overtuigd dat het bestuur van het vakantiepark zelf contact heeft gezocht met het COA. 'De eigenaren profiteren en wij zitten met de overlast', zegt Nefkens. Dat is gekozen voor 450 in plaats van 250 asielzoekers noemt ze 'minachting van het dorp'. Toch ziet ze ook een voordeel en wijst naar de Sint Annaschool: 'We hebben nog een basisschool, maar hoe lang nog? Als er twintig kinderen bijkomen, kan de school langer doordraaien.'

De verhoudingen met het vakantiepark staan op scherp. 'Die zijn voor het geld gegaan, tuurlijk', zegt Hanny Gooren, plaatsvervangend voorzitter van de dorpsraad. 'Ze zeggen het niet hardop, maar je kunt het gewoon ruiken. Als je ziet hoe het park erbij ligt.' Ze weegt haar woorden, want 'ik heb de afgelopen weken al genoeg stront op mijn kop gekregen'.

Toen de azc-plannen eind vorig jaar bekend werden, schoten de verkoopprijzen van enkele vakantiewoningen omhoog. Een potentiële koper die interesse had getoond in een huis met een vraagprijs van 69 duizend euro, kreeg opeens te horen dat de prijs was verhoogd tot 80 duizend euro. Dat was voor hem reden om er helemaal vanaf te zien. 'Iedereen ruikt daar nu geld.'

Verouderde vakantieparken

De makelaar in Venray verdedigt de prijsstijgingen. 'Twee woningen zijn in prijs gestegen vanwege het gegarandeerde rendement', zegt ze. 'Door de prijs te verhogen, proberen ook verkopers nog een graantje mee te pikken.' Het is gewoon de werking van de markt. Iedereen die zijn huis beschikbaar stelt aan de coöperatie voor verhuur aan het COA, deelt volgens haar mee in het rendement. Ook al worden wellicht niet alle huizen straks bewoond door asielzoekers.

Volgens Frank de Groot, directeur van Vakantie Makelaar ('specialist in recreatief vastgoed'), zijn het vaak verouderde vakantieparken die in zee gaan met het COA. 'Ze hebben niet geïnnoveerd en zien dit als laatste strohalm, net zoals ze al eerder zijn gaan verhuren aan arbeidsmigranten. Maar het is wel gevaarlijk als je alleen maar voor het kortetermijnrendement gaat. Want wat gebeurt er over vier jaar, als het weer azc af is? De vakantiegangers komen niet zomaar terug.'

Het is de bedoeling dat Het Roekenbosch min of meer wordt opgedeeld in een azc en een deel voor overige huurders, zoals arbeidsmigranten en woonurgenten - aan vakantiegangers wordt de komende vier à vijf jaar niet meer verhuurd. Met huurders die in het azc-deel zitten, worden gesprekken gevoerd om naar een woning aan de andere kant van het park te verhuizen.

In de notulen van de klankbordvergadering op 21 januari staat: 'Er komt een hekwerk om het park. Vooralsnog wordt geen hek dwars over het park geplaatst. Deze optie blijft wel open, zodat het kan als het toch nodig is.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden