Reportage Kinderpardon

Asielkinderen tussen hoop en vrees over kinderpardon: ‘Ik geloof het pas als het zwart op wit staat’

Familie Al Neema uit Irak Beeld Marcel van den Bergh

De kogel is met het kinderpardon door de kerk. In verschillende asielzoekerscentra hebben jonge asielzoekers nieuwe hoop gekregen. Maar ze durven ook niet te hard te juichen, na al die jaren van onzekerheid blijft er nog steeds veel onduidelijk. ‘Ze zijn voorzichtig.’

Het akkoord over het kinderpardon is goed nieuws. Maar het is nog te vroeg om te juichen, zegt de Iraakse Maryam Al Neema (18). ‘Ik geloof het niet, totdat ik de bevestigingsbrief in handen heb.’ Maryam verblijft met haar ouders, jongere zus (11) en broer (16) in het asielzoekerscentrum in Utrecht. Ze zijn al tien jaar in Nederland.

Onlangs is hun laatste verzoek om een verblijfsvergunning afgewezen. Door het akkoord over het kinderpardon kunnen ze nu misschien toch blijven. ‘Als het echt zo is, ben ik zo blij voor mijn kinderen’, zegt moeder Aliya. Maar eerst zien, dan geloven, zegt Maryam.

De reacties van het gezin Al Neema zijn een goede afspiegeling van de gevoelens die overheersen onder kinderen en hun ouders die in aanmerking denken te komen voor het kinderpardon: opluchting en blijdschap, maar ook grote onzekerheid. Velen van hen wachten in spanning af hoe het akkoord, dat dinsdagavond door de regeringspartijen werd bereikt, concreet wordt uitgewerkt.

Defence for children, een organisatie die opkomt voor kinderrechten, werd woensdag ‘platgebeld’ door vluchtelingenkinderen die in aanmerking hopen te komen voor het pardon, zegt woordvoerder Martine Goeman. Veel kinderen putten volgens haar hoop uit het akkoord. ‘Maar ze zijn ook voorzichtig. Ze willen het eerst zwart op wit zien. Die duidelijkheid kunnen wij ze ook niet geven.’

In de media circuleert een getal van 630 kinderen die in aanmerking komen voor het pardon, aldus Goeman. ‘Waar dat getal vandaan komt en welke kinderen daar precies onder vallen, weten wij ook niet.’ De Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND) werkt nu aan een plan van aanpak. Dat moet duidelijkheid verschaffen.

Defence for children krijgt ook veel belletjes van kinderen die nog in de gewone asielprocedure zitten en geen aanvraag hebben gedaan voor een kinderpardon. ‘Geldt dit ook voor ons?, vragen die zich af. Ook dat is nog onduidelijk.’

VluchtelingenWerk Nederland gaat ervan uit dat de IND de herbeoordeling in het kader van het kinderpardon ‘ruimhartig’ uitvoert. ‘Dit is een prachtig akkoord voor kinderen die Nederland al in haar hart heeft gesloten’, zegt de organisatie in een persverklaring.

VluchtelingenWerk vindt het wel een ‘bittere pil’ dat in het akkoord ook is afgesproken dat jaarlijks 250 vluchtelingen minder uit oorlogsgebieden door Nederland worden opgenomen. Ook vreest de organisatie dat de verandering van de discretionaire bevoegdheid bij schrijnende gevallen, die nu nog bij de staatssecretaris ligt, maar wordt overgeheveld naar de IND, de barmhartigheid uit het asielsysteem haalt.

In het akkoord is afgesproken dat uitzettingen voorlopig worden stopgezet. Dat komt net te laat voor het Armeense gezin Grigoryan, dat vorige week maandag op het vliegtuig werd gezet. Twee dagen nadat het CDA een kinderpardon aan een Kamermeerderheid hielp.

Waren de Grigoryans nog in Nederland geweest, dan was het gezin zeker in aanmerking gekomen voor het pardon, zegt hun advocate Mary Grigorjan. ‘Ze waren al negen jaar hier, voldoen aan alle eisen. Dat is oneerlijk.’ De Grigoryan-kinderen, twee meisjes van 3 en 8 jaar en een jongetje van 5, zijn alle drie in Nederland geboren.

Advocate Grigorjan gaat proberen het gezin nu alsnog terug naar Nederland te halen. Ze belt dagelijks met de familie in Armenië die ergens tijdelijk onderdak heeft gevonden en het nieuws uit Nederland op de voet volgt. De bekendmaking van het kinderpardon heeft gemengde gevoelens opgeroepen bij het Armeense gezin. ‘Ze zijn blij, wanhopig, verdrietig en onzeker tegelijk.’

Of het lukt om de familie terug te halen, durft Grigorjan niet te zeggen. Door een administratieve fout van Nederland hebben de kinderen geen paspoort, waardoor ze niet naar school kunnen en ook niet mogen reizen. ‘Ik durf ze geen hoop te geven. Maar ik ga het in ieder geval proberen.’

Meer zekerheid lijkt er te zijn over het lot van de Armeense familie Tamrazyan, die sinds oktober schuilt in de Haagse Bethelkerk. Om uitzetting van het gezin te voorkomen wordt sindsdien in de Bethelkerk een doorlopende kerkdienst gehouden. Die is woensdag stopgezet.

Volgens Derk Stegeman, coördinator van het kerkasiel, hebben Kamerleden verzekerd dat het gezin met drie kinderen van 21, 19 en 15 onder het kinderpardon valt. De familie is opgelucht, aldus Stegeman. ‘Helemaal als zwart op wit komt te staan dat ze mogen blijven.’

Daarop is het ook wachten voor de Iraakse familie Al Neema. Oudste dochter Maryam studeert tandtechniek. Haar 11-jarige zusje Maysam, een baby nog toen ze naar Nederland kwam, hoopt binnenkort haar Cito-toets te doen. Hun 16-jarige broer, die een trauma heeft opgelopen van een bomaanslag in Bagdad, wil aan een hbo-opleiding beginnen.

‘We kunnen niet meer doen dan afwachten’, zegt moeder Aliya. ‘Als dit betekent dat wij en andere gezinnen met kinderen mogen blijven, is dat prachtig. Ik hoop dit voor elk kind dat al zo lang in Nederland is. Ik voel in mijn gezin elke dag hoe moeilijk dit is voor kinderen.’

LEES VERDER

Maysam (11) en haar ouders mogen na tien jaar in Nederland blijven - maar ze durven het nog niet te vieren
‘Ik geloof het niet, tot ik de bevestigingsbrief in handen heb.’ De Iraakse Maryam (18) durfde dinsdagavond niet te juichen toen ze met haar familie het nieuws volgde in hun krappe onderkomen in het Utrechtse asielzoekerscentrum. Zou het nu echt zo zijn dat ze in Nederland mogen blijven, na een tienjarig verblijf in Nederland? Ook haar 11-jarige zus Maysam, haar broer en haar ouders willen niet te vroeg blij zijn, om straks een teleurstelling te voorkomen.

De effecten van het asielakkoord: ‘Over vijf jaar hebben we weer een pardon’
Het asielakkoord van de regeringscoalitie wijzigt het asielbeleid op belangrijke punten. Wat zal het effect zijn? Drie wijzigingen gewikt en gewogen.

VVD vangt klappen op bij asieldeal
Knarsetandend verdedigt de VVD het pardon voor honderden uitgeprocedeerde kinderen. In ruil wordt het asielbeleid volgens de grootste regeringspartij voortaan ‘eerlijker en strenger’. Lang niet iedereen is overtuigd. ‘We proberen te achterhalen wat de VVD heeft teruggekregen.’

Asielprocedures duren vaak jaren. Het kinderpardon regelt dat ‘gewortelde kinderen’ in Nederland mogen blijven, maar slechts een paar procent van de aanvragen wordt gehonoreerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden