Nieuws

Artsen zonder Grenzen staakt hulp in Libische detentiecentra wegens ‘mensonterende omstandigheden’

Artsen zonder Grenzen (AzG) stopt tijdelijk met de hulp in detentiecentra in de Libische hoofdstad Tripoli. De internationale hulporganisatie noemt de omstandigheden waaronder de duizenden migranten vastzitten onacceptabel en roept de Europese Unie op migranten zo snel mogelijk te evacueren naar veiliger centra.

Medewerkers van Artsen zonder Grenzen staan half juni op het punt migranten te helpen van een boot op de Middellandse Zee. De organisatie staakt tijdelijk haar hulp in Libische detentiecentra, uit protest tegen de omstandigheden waaronder daar migranten vastzitten.  Beeld via Reuters
Medewerkers van Artsen zonder Grenzen staan half juni op het punt migranten te helpen van een boot op de Middellandse Zee. De organisatie staakt tijdelijk haar hulp in Libische detentiecentra, uit protest tegen de omstandigheden waaronder daar migranten vastzitten.Beeld via Reuters

Donderdag en vrijdag spreken de regeringsleiders van de 27 lidstaten elkaar over het thema migratie. Sinds de EU en Libië in 2018 afspraken maakten om, in ruil voor EU-geld en training van de lokale kustwacht, zoveel mogelijk asielzoekers te ontmoedigen om de overtocht naar Italië te maken, heeft de Libische kustwacht veel meer bootmigranten tegengehouden dan voorheen.

Alleen al in 2021 werden circa 14 duizend mensen onderschept die probeerden de Middellandse Zee over te steken. Vooral de afgelopen dagen gaat het hard: tussen 13 en 19 juni werden in Libië zeker 1.600 migranten tegengehouden en vastgezet.

Geweld

De detentiecentra in onder meer de hoofdstad Tripoli puilen inmiddels uit, zegt Akke Boere, operationeel directeur van AzG. Die extreme drukte – sommige migranten zitten met zijn vieren op een vierkante meter – leidt er onder meer toe leidt dat migranten systematisch te maken krijgen met geweld. Daarom heeft de organisatie besloten de humanitaire en medische zorg tijdelijk te staken.

‘De omstandigheden in de detentiecentra zijn mensonterend’, zegt Boere. Er is een structureel gebrek aan schoon water en eten, net als aan daglicht en frisse lucht, en er breken geregeld vechtpartijen uit. Die leiden tot botbreuken, schaaf- en snijwonden, maar bijvoorbeeld ook tot door bewakers toegebrachte schotwonden. Zondag berichtte persbureau AP bovendien over minderjarige gedetineerden die seksueel worden misbruikt door bewakers.

‘Het tijdelijk stopzetten van onze hulp is een zeer moeilijk besluit. Je wilt er graag zijn voor de mensen die onze medische hulp nodig hebben’, zegt Boere. ‘Maar als je constateert dat jouw aanwezigheid een systeem in stand houdt waardoor diezelfde mensen in een erbarmelijke situatie blijven zitten, moet je op een gegeven moment aan de noodrem trekken.’

Moria

Eenzelfde moreel dilemma – hulp bieden leidt ertoe dat de detentiecentra blijven functioneren, hulp weigeren betekent dat migranten ziek blijven en sterven – deed AzG besluiten niet langer te werken vanuit het Griekse vluchtelingenkamp Moria, op het eiland Lesbos. De organisatie wilde niet van binnenuit meehelpen aan een kamp waar de onmenselijke omstandigheden van veel bewoners moedwillig in stand werden gehouden om andere migranten af te schrikken. Daarom besloot de hulporganisatie enkel nog hulp aan te bieden vanuit dokterspraktijken buiten het kamp.

Wel besloot de hulporganisatie vorige maand om opnieuw met een boot, de Geo Barents, zoek- en reddingsactiviteiten uit te gaan voeren op de Middellandse Zee. Ook tussen 2016 en 2019 waren voor de kust van Libië schepen van AzG actief, maar die moesten hun reddingswerk staken na felle discussies over de rol van hulporganisaties in de vluchtelingencrisis. Vooral volgens de toenmalige Italiaanse regering, die het werk van de organisaties uiteindelijk onmogelijk maakte, werkten die reddingsboten als een magneet op migranten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden