Artsen: ziekenhuis Bahrein gebruikt als martelkamer

Gewonde patiënten in het publieke ziekenhuis van Bahrein zijn volgens onderzoekers door agenten mishandeld en gedwongen tot bekentenissen. Artsen werden geslagen en onder druk gezet. 'Ik was bang te worden gemarteld.'

VAN ONZE VERSLAGGEVER

MANAMAH - Met trillende onderlip zit ze op de bank, de Bahreinse arts die een paar weken geleden vrijkwam na drie weken gevangenschap. Ze is urenlang geslagen tijdens haar verhoren, zegt ze. Het ergste vindt ze dat ze onder dwang en voor de camera's van de staat moest verklaren dat ze tijdens de protesten in Bahrein twee maanden geleden haar beroepseed schond en als sjiitische arts weigerde soennitische patiënten te behandelen.

'Het is een leugen', zegt ze. 'Ik behandel iedereen zonder onderscheid. Maar ik was zo bang dat ze me zouden martelen.'

Nadat Bahreinse veiligheidstroepen in de ochtend van 16 maart het kampement van demonstranten tegen de regering met geweld schoonveegden, namen zij vrijwel direct bezit van het enige publieke ziekenhuis in de stad. Pas na een urenlange blokkade, waarin volgens een destijds aanwezige arts minimaal twee doden vielen, lieten de veiligheidstroepen eindelijk gewonden toe - en vielen hen opnieuw aan.

Gemaskerde mannen sleepten patiënten weg 'in een spoor van bloed, waarna ondervraging, marteling en gedwongen bekentenissen volgden', stelt een rapport van de Amerikaanse organisatie Physicians for Human Rights (PHR) dat 47 ooggetuigen en andere betrokkenen interviewde.

In de jacht op demonstranten en artsen die hen hulp hadden geboden, werd Bahrein's enige publieke hospitaal zo een instrument van repressie waarbij het respect voor medische neutraliteit het raam uit ging.

En daarmee ook de beschermde status van artsen. De dag na de inval sleurden gemaskerde veiligheidsagenten dr. Ali el-Ekri tijdens een operatie uit de OK. In de dagen die volgden, werden volgens het rapport van PHR zeventig artsen, verplegers en ambulancebroeders van hun bed gelicht, uit het ziekenhuis gesleept of bij de politie ontboden. Van hen zitten er nog 59 vast.

Volgens de overheid hebben de medici deelgenomen aan een 'overname van het ziekenhuis door anti-regime demonstranten' en weigerden ze soennitische patiënten te behandelen. De meeste tegenstanders van de regering in Bahrein zijn sjiitische moslims. De betrokken artsen ontkennen in alle toonaarden en zeggen dat de overheid met de arrestaties probeert te voorkomen dat details over haar gewelddadige optreden naar buiten komen.

Volgens medici die zijn vrijgelaten, in afwachting van een mogelijk proces, werden zij in gevangenschap gedwongen valse bekentenissen te ondertekenen. Nour (niet haar echte naam) vertelt hoe ze met een dozijn andere artsen tijdens een tien uur durende opname gedwongen werd om aan het PR-beleid van de overheid mee te werken. 'Een neurochirurg uit ons ziekenhuis moest zeggen dat hij een schotwond aan het hoofd expres erger had gemaakt, om de regering in een slecht daglicht te zetten, waarna de patiënt overleed', vertelt ze zachtjes. 'Ik was geblinddoekt dus ik kon hem niet zien. Maar hij was minstens zeven minuten stil voordat hij het zei. Ik kon hem horen huilen. Ik heb gezien hoe vrouwen vreselijk geslagen zijn met stokken. Kun je nagaan wat ze de mannen moeten hebben aangedaan.'

Ondertussen verkeert het enige publieke ziekenhuis in de hoofdstad van Manamah nog altijd in een lichte staat van beleg. Bij iedere ingang staan militairen auto's te controleren; hier en daar staat een pantservoertuig geparkeerd en uitrukkende ambulances gaan vergezeld van een politiewagen. De overheid beweert dat de mannen er voor de veiligheid zijn, maar het lijkt erop dat de tegenstanders van het regime niet mogen ontglippen, gewond of niet.

Het gevolg is dat een deel van de bevolking nagenoeg alle toegang tot gezondheidszorg is ontzegd, zegt Jonathan Whittall, een medewerker van Artsen zonder Grenzen die de afgelopen weken tientallen bange patiënten thuis bezocht.

'Er vallen nog altijd gewonden als gevolg van het militaire- en politieoptreden in de dorpen buiten de hoofdstad', zegt Whittall. 'Maar ook mensen die gewond vrijkomen uit detentie durven geen hulp te zoeken omdat ze bang zijn voor nieuwe arrestaties. De angst voor gewapende mannen en tanks bij de ingangen van het ziekenhuis zorgt er ook voor dat sommige mensen die niets met de protesten te maken hadden, het ziekenhuis mijden.'

Het aantal militairen dat bij de ingangen zoekt naar demonstranten is de laatste weken wel afgenomen. 'Ze hebben de meesten inmiddels te pakken', zegt een collega van Nour cynisch. Maar de schrik zit er bij zowel patiënten als artsen goed in.

Nour's collega overweegt te emigreren, zegt ze. Ze voelt zich vreselijk vernederd en denkt nooit meer in het ziekenhuis te kunnen werken. Nog steeds zijn er gewonden in Bahrein die niet naar het ziekenhuis durven omdat ze demonstranten zijn of vrezen daarvoor te worden aangezien. 'De gebeurtenissen in Bahrein in de lente van 2011 zijn de meest extreme schendingen van de medische neutraliteit in de afgelopen halve eeuw', betoogt het PHR-rapport dan ook. 'De geschiedenis zal ze als zodanig herinneren.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden