Nieuws Euthanasieverklaring

Artsen terughoudend met inwilligen lang ongewijzigde en mogelijk verouderde euthanasieverzoeken

Tweederde van de mensen praat na het opstellen van hun wilsverklaring niet meer met hun huisarts over eventuele wijzigingen. Dat kan tot problemen leiden, omdat artsen terughoudend zijn met het inwilligen van verouderde euthanasieverzoeken. Dat blijkt uit onderzoek waarop huisarts Matthijs van Wijmen (39) begin september promoveert aan het VUmc.

Een wilsverklaring. Foto ANP

Wat heeft u precies onderzocht?

‘Gedurende zes jaar heb ik 5.500 leden van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) en 1.200 leden van de Nederlandse Patiëntenvereniging (NPV) tussen de 22 en 86 jaar oud met een wilsverklaring gevolgd. Ik heb gekeken of hun wensen stabiel bleven en hoe vaak ze over hun wilsverklaring praatten met hun huisarts. Uit de enquêtes bleek dat in die periode 60 procent van de NVVE’ers en 70 procent van de NPV’ers het niet met hun huisarts over hun wilsverklaring hebben gehad.’

Is dat een probleem?

‘Een wilsverklaring is een mooi instrument, maar op zichzelf niet voldoende. Het kan best dat de wensen in de wilsverklaring nog actueel zijn. Maar als mensen er niet over praten met hun arts, kan dat tot problemen leiden als puntje bij paaltje komt. De arts moet redelijkerwijs het idee hebben dat die wilsverklaring nog actueel en geldig is. Bij twijfel kan hij niet handelen. Wat een redelijke termijn is, is niet wettelijk vastgelegd. Als iemand vijf jaar geleden een wilsverklaring heeft ingeleverd die nooit meer is bevestigd, ga je wel meer twijfelen dan wanneer het een paar maanden geleden is.’

Wat is de oplossing?

‘De regie ligt bij de huisarts, die tijdens een consult in een oogopslag in het systeem kan zien of iemand een wilsverklaring heeft. Hij kan een oude wilsverklaring opnieuw ter sprake brengen bij de patiënt en zorgen dat deze opnieuw gedateerd en ondertekend wordt.

‘Iedere gezonde Nederlander erop aanspreken lijkt me te ver gaan, de prioriteit ligt bij mensen die ziek zijn en ouderen. Dan wordt die wilsverklaring steeds relevanter en zulke mensen zien hun huisarts ook vaker. Het is helemaal niet gek om het onderwerp in het beginstadium van een ziekte aan te snijden in plaats van als het acuter is. Dan is er nog genoeg rust om erover na te denken.’

Hoe ziet een goede wilsverklaring eruit?

‘Hoe specifieker hoe beter. Hoe duidelijker de wensen zijn, waar je bang voor bent en wat je koste wat kost niet wil, hoe beter we de zorg daaromheen kunnen organiseren. Ook gesprekken over de wilsverklaring worden opgenomen in het medisch dossier, dat eveneens rechtsgeldig is in het proces van euthanasie.

Veranderden de levenseindewensen tijdens de onderzoeksperiode?

‘Bij veruit de meerderheid van de ondervraagden zijn hun wensen stabiel gebleven en hebben ze hun wilsverklaring gedurende die zes jaar niet aangepast. Mensen die we interviewden, zeiden wel dat ze het lastig vinden om in de toekomst te kijken. Sommigen vertelden dat ze dingen hadden aangepast waarvan ze in eerste instantie zeiden: ‘Ik wil dit niet meemaken. Maar nu ik het eenmaal heb, valt het mee en heb ik mijn wilsverklaring daarop aangepast’.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.