Artsen: dertig jaar oude moord was absoluut natuurlijke dood

De butler heeft geen moord gepleegd. Er is zelfs geen sprake van moord, maar van een natuurlijk overlijden. Tot die conclusie komt arts en patholoog Frank van de Goot in de al drie decennia slepende discussie over de zogenoemde butlermoord. De Hoge Raad buigt zich nu over de zevende herzieningsaanvraag in deze zaak, een record.

Dick van Leeuwerden.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Volgens Van de Goot worden zijn rapporten door de juristen verkeerd geïnterpreteerd. In een brandbrief hekelt hij 'hun onbekendheid' met deze materie. Het gebeurt zelden dat een getuige-deskundige op deze manier aan de bel trekt.

'Bij hoge mate van uitzondering zeg ik het maar eens niet meer in medische, wetenschappelijke bewoordingen, maar in lekentaal. Mevrouw Van Wylick, het vermeende slachtoffer, is overleden aan een hartinfarct', aldus de patholoog. Hij werkte jarenlang voor het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en is nu verbonden is aan Symbiant, een expertisecentrum op het gebied van klinische en forensische pathologie. Van de Goot onderzocht op verzoek van advocaat Geert-Jan Knoops de hartspier van Van Wylcik. Onder anderen Anton Becker, oud-hoogleraar van het AMC en cardiovasculair patholoog, onderschrijft zijn bevindingen.

12 jaar cel

De 'butlermoord' draait om het overlijden van de gefortuneerde Dorethea van Wylick. De 72-jarige vrouw trouwt in september 1983 met haar verzorger, de 39-jarige homoseksuele Dick van Leeuwerden. Zes weken na het huwelijk overlijdt ze. Van Leeuwerden wordt tot een gevangenisstraf van 12 jaar veroordeeld. Volgens de toenmalige deskundigen is haar dood waarschijnlijk het gevolg van een fatale mix van alcohol en medicijnen, toegediend door de 'butler'. Bovendien verklaren twee getuigen dat Van Leeuwerden uit was op het geld van de miljonaire. Deze getuigen trekken hun verklaringen later in, de politie zou hen onder druk hebben gezet om belastend te verklaren.

Van Leeuwerden (70) vecht al bijna dertig jaar voor eerherstel. Vorig jaar diende advocaat Geert-Jan Knoops en zijn team van het Innocence-project, dat gespecialiseerd is in gerechtelijke dwalingen, het zevende herzieningsverzoek in. Het nieuwste onderzoek van Van de Goot, waarbij hij de hartspier met nieuwe technieken onderzocht en de intensiteit van het infarct kon aantonen, sluit volgens hen moord definitief uit.

Hartdood waarschijnlijkst

Deze zomer kwam de ACAS, een commissie die de Hoge Raad adviseert over herzieningsverzoeken, in een vertrouwelijk rapport tot de conclusie dat het verzoek 'geen wezenlijk nieuwe feiten' bevatte. Immers: sinds de veroordeling van Van Leeuwerden hebben al zo'n vijftien deskundigen zich over de zaak uitgelaten. Zij stellen allemaal dat een hartdood het waarschijnlijkst is, maar konden geen honderd procent zekerheid geven. Volgens het ACAS-advies verschillen de nieuwe onderzoeken van Van de Goot te weinig van andere rapporten.

Van de Goot zegt dat de ACAS zijn rapport verkeerd heeft begrepen. Hij vreest dat het herzieningsverzoek ten onrechte zal stranden. Rechtspsycholoog Peter van Koppen is niet verbaasd over de conclusies van de ACAS. 'Die is opgericht om met een andere blik naar strafzaken te kijken, maar soms zijn ze onvoldoende kritisch.'

De Hoge Raad en de ACAS willen niet inhoudelijk reageren, omdat de procedure nog loopt. Een woordvoerder laat weten dat de ACAS 'een beroep kan doen op alle deskundigheid die de commissie nodig acht'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden