Artsen: 150 duizend uitkeringen moeten herkeurd

'Uitkeringsinstantie UWV kampt met een stuwmeer van 150 duizend arbeidsongeschikten die een herkeuring moeten krijgen en waarvan een deel mogelijk ten onrechte een uitkering ontvangt.' Dat stelt Wim van Pelt, voorzitter van de Novag, de vakbond van verzekeringsartsen die werken voor het UWV. Uit eerder onderzoek van Novag blijkt dat bij herbeoordeling een vijfde van de ontvangers geen recht meer had op een uitkering.

Beeld anp

Het UWV beoordeelt dit jaar 34 duizend uitkeringen opnieuw, zo stelt UWV-woordvoerder Wessel Agterhof. Het aantal controles moet omhoog, vindt Novag-voorzitter Van Pelt. Uit 7.000 herbeoordelingen die vorig jaar zijn geïnitieerd door het UWV, blijkt dat 67 procent van de uitkeringen bijgesteld moest worden. 20 procent was weer arbeidsgeschikt en had dus geen recht meer op een uitkering.

Vanwege deze cijfers trekt Novag nu aan de bel. NVVG, de Nederlandse vereniging van verzekeringsartsen onderschrijft de waarschuwing.

In Nederland ontvangen 230 duizend mensen een WIA-uitkering (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen, sinds 2004 de opvolger van de WAO - zie kader). In twee derde van de gevallen gaat het om een WGA-regeling, die is gericht op terugkeer naar de werkvloer. Een werknemer kan bijvoorbeeld tijdelijk psychische problemen hebben of een periode niet kunnen werken vanwege een zware operatie.

Veel mensen zijn na een periode van rust weer in staat tot werken: 58 procent van arbeidsongeschikten die een WGA-uitkering ontvangen heeft op korte of lange termijn een gunstige herstelprognose, zo blijkt uit onderzoek dat onderzoeksbureau Ape deed in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken. Van Pelt stelt dat een deel van de mensen die weer arbeidsfit zijn, wel een uitkering blijft ontvangen.

Uitkeringsinstituut UWV, dat verantwoordelijk is voor de uitkeringen aan arbeidsongeschikten en voor de herkeuring, noch het ministerie van Sociale Zaken herkennen het probleem. Woordvoerder van het UWV Wessel Agterhof stelt dat er geen sprake is van achterstanden. 'Het herkeuren gebeurt vraaggestuurd: wanneer een arbeidsongeschikte stelt dat zijn situatie is veranderd of wanneer de verzekeringsarts reden voor herkeuring ziet.' Er is geen capaciteit om alle arbeidsongeschikten jaarlijks te herkeuren.
Minister Asscher van Sociale Zaken kondigt nader onderzoek aan. 'Ik schrik van het signaal, dus daar ga ik goed naar kijken', aldus de minister.

De WIA-regeling

Onder de WIA-regeling vallen WGA- en IVA-uitkeringen. WGA staat voor 'Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten' en is gericht op tijdelijk arbeidsongeschikten, die uiteindelijk zullen terugkeren naar de werkvloer. IVA staat voor 'inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten' en is gericht op mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn geraakt en dat zullen blijven.

De WIA-regeling werd in 2004 opgericht omdat de WAO onbeheersbaar werd door de enorme toename aan uitkeringen. Nu dreigt de WGA over te lopen door een tekort aan herbeoordelingen.

Beeld anp

'Niet goed voor het track-record'

'De WGA is een eindstation, terwijl het een tussenstation moet zijn.' Dat zegt Schut-Welkzijn vandaag in Trouw. Als na herbeoordeling blijkt dat de WGA'er weer arbeidsgeschikt is, gaat deze terug naar de werkvloer. Als blijkt dat diegene nooit meer aan de slag kan, stroomt hij door naar de langdurige IVA-uitkering. Schut-Welkzijn beschuldigt het UWV ervan dat de instantie de herbeoordelingen expres uitstelt, om doorstroming naar de IVA te voorkomen. 'Een groot aantal langdurig arbeidsongeschikten is niet goed voor het track-record', zei ze eind mei in de Kamer.

Kosten besparen

Van de mensen die de afgelopen tien jaar in de WGA zijn gegaan is slechts ongeveer een kwart één keer herkeurd, stelt VVD-kamerlid Anoushka Schut-Welkzijn. Op 28 december wordt een initiatiefnota van de VVD'er over een periodieke herkeuring in de Tweede Kamer behandeld.

Volgens Van Pelt is het opvoeren van de herbeoordelingen noodzakelijk. Een herbeoordeling kost 850 euro. Te duur, vindt het UWV. Maar Van Pelt zegt dat meer herbeoordelingen juist kosten kunnen besparen. 'Een uitkering kost per jaar bijna 20.000 euro. Als een op de vijf uitkeringen verdwijnt na herbeoordeling kun je daarmee dus veel geld uitsparen.'

In totaal ontvangen ruim 800.000 Nederlanders een vorm van een arbeidsongeschiktheidsuitkering. De meesten hiervan vallen onder de WAO. Het onderzoek van Novag richt zich uitsluitend op de WIA-uitkeringen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden