Arts zit fout bij nalaten uitleg sectie

Artsen zijn strafbaar als zij nabestaanden die toestemming geven voor sectie niet voldoende informatie verstrekken. De behandelend arts moet uitleg geven en de patholoog die de sectie uitvoert, moet controleren of dit is gebeurd....

Volgens de juristen blijkt uit de wet op de lijkbezorging dat artsen die verzuimen de nabestaanden van informatie te voorzien, drie maanden gevangenisstraf of een geldboete kunnen krijgen.

'Om weloverwogen toestemming te kunnen geven, moeten nabestaanden weten waarom obductie nodig is, welke organen worden uitgenomen en dat mogelijk bepaalde organen niet worden teruggeplaatst', aldus advocaat en hoogleraar gezondheidsrecht van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam J. Hubben.

Ook oud-hoogleraar gezondheidsrecht H. Leenen van de Universiteit van Amsterdam is deze mening toegedaan. 'Je kunt geen toestemming geven voor iets dat je niet weet.'

De voorlichting aan nabestaanden is gebrekkig, zei secretaris P. van der Valk van de Nederlandse Vereniging voor Pathologie (NVVP) gisteren in de Volkskrant.

Een inventarisatie onder Nederlandse ziekenhuizen wijst uit dat de uitleg sterk afhangt van de behandelend arts. 'Wij geven geen schriftelijke informatie over wat obductie is', zegt de woordvoerder van het Haagse Ziekenhuis Bronovo. 'Dus wat de nabestaanden te horen krijgen, is afhankelijk van de behandelend arts.' Ook in het ziekenhuis van de VU is dit het geval.

'Het hangt af van de situatie', zegt de woordvoerder van Medisch Centrum Haaglanden. 'Als de patiënt net is overleden, heeft de familie andere dingen aan het hoofd. Hun enige zorg is of er iets van de obductie te zien is als de overledene wordt opgebaard.'

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen bevestigt dat nabestaanden meestal niet weten wat er na een sectie gebeurt met de organen. De vereniging publiceert binnenkort een oproep in haar nieuwsbrief om de voorlichting te verbeteren. Ook de pathologenvereniging NVVP pleit voor meer openheid. Secretaris Van der Valk: 'Het is historisch zo gegroeid dat geen speciale toestemming voor het bewaren van organen na obductie wordt gevraagd.'

Zie verder pagina 7, kolom 1

Folder obductie

vervolg pagina 1

De Nederlandse Vereniging voor Pathologie heeft een folder voor nabestaanden en artsen in de maak om aan de toenemende informatiebehoefte over een sectie te voldoen. De tekst wordt over twee maanden verspreid onder de Nederlandse artsen. De concepttekst voor dokters maant hen vooral open te zijn over het uitnemen en bewaren van organen. 'De praktijk heeft geleerd dat in een aantal gevallen mensen dit niet wisten, er later toch van op de hoogte zijn gekomen en dit als zeer onaangenaam hebben ervaren.'

De tekst bestemd voor de nabestaanden legt zonder omwegen uit wat sectie betekent. 'Als het hele kleine kinderen betreft, zijn de organen uiteraard ook zeer klein en zal er iets eerder worden overgegaan tot bewaren van de organen.' Ook wordt expliciet vermeld dat dit kan betekenen dat organen niet met de patiënt meebegraven kunnen worden.

Obductie wordt gedaan om de doodsoorzaak vast te stellen, benadrukt de folder verder. Verkeerde diagnoses kunnen zo achteraf ontdekt worden. Voor nabestaanden kan het bijvoorbeeld belangrijk zijn als er sprake is van een erfelijke ziekte waaraan een baby is overleden en er kans is op herhaling bij een volgende zwangerschap.

De NVVP roept in de folder op nabestaanden schriftelijk toestemming te laten geven, hoewel wettelijk mondelinge toestemming voldoet. Over het algemeen gebeurt dit laatste, meldt de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen.

Jaarlijks vinden in Nederland zo'n tienduizend obducties plaats. Ongeveer zeshonderd keer per jaar gebeurt dit omdat de officier van justitie dit gelast bij het vermoeden van een misdrijf. In die gevallen is geen toestemming van de nabestaanden nodig.

De Inspectie Gezondheidszorg onderzoekt op verzoek van minister Borst van Volksgezondheid de wijze waarop Nederlandse ziekenhuizen omgaan met organen van overledenen. Ze heeft de opdracht al enkele weken geleden gegeven. Dat gebeurde naar aanleiding van de affaire rond de Nederlandse patholoog D. van Velzen in Engeland. De inspectie zal naar verwachting volgende week rapport uitbrengen.

GroenLinks-leider Rosenmöller heeft Borst vrijdag om opheldering gevraagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden