Artrosepil is veelbelovend maar onbewezen

Vertel die oudbakken praatjes maar op het congres aan uw collega's, schrijft een patiënt met pijnlijke artrose aan zijn specialist (met een kopie aan de redactie)....

De stof wordt in Nederland op de markt gebracht door onder andere Kernpharm uit Veghel (merknaam Treedo), Solgar (Haarlem), GluconCombi van Distributiecare (Oisterwijk) en door Orthica (Weesp). In de VS is dit voedingssupplement - goed voor een jaaromzet van 1 miljard dollar - het gesprek van de dag. Omdat het werkt. Dat schrijft de reumapatiënt aan zijn reumatoloog. Die zou zijn wetenschappelijke literatuur niet bijhouden.

Het enthousiasme van deze reumapatiënt, die vooral door moet gaan met slikken (à raison van ruim duizend gulden per jaar), is de beruchte steekproef van maar één persoon: het helpt hem, maar dat zegt niets over een grote populatie. Het het is de bekende opa die al meer dan honderd jaar is, ondanks die twee pakjes sigaretten per dag.

Bovendien leest de patiënt selectief. Laten we ons beperken tot glucosamine. In de jaren zeventig werden er al studies naar verricht. De stof zou de afbraak remmen van gewichtskraakbeen, met name in de knieën, althans die zijn het meest onderzocht. Reumapatiënten met die (ouderdoms)slijtage moeten zich behelpen met pijnstillers en ontstekingsremmers, of met glucosamine dat zelfs de aanmaak van nieuw kraakbeen zou stimuleren.

De meest geciteerde publicatie komt uit The Lancet van afgelopen januari. Daarin wordt het eerste dubbelblind, placebo-gecontroleerde onderzoek beschreven met de bewuste stof. Het onderzoek werd uitgevoerd onder supervisie van een Leuvense reumatoloog: 106 patiënten kregen dagelijks 1500 milligram glucosamine, de andere 106 slikten een placebo.

Na drie jaar hadden de glucosamineslikkers minder last van gewrichtspijn dan placebogebruikers. Bovendien werd bij hen aan de hand van röntgenfoto's kraakbeenaangroei geconstateerd. In The Lancet van mei maken enkele Duitse reumatologen echter gehakt van die studie. Methodologisch zwak, is hun oordeel.

Ook twee recente meta-analyses, die een vijftiental studies op hun merites beoordeelden, zijn minder positief over de werking van glucosamine, ook al omdat de meeste onderzoeken te kort hebben geduurd en betrekking hebben op een te kleine groep patiënten.

Een van deze meta-analyses, in de Journal of the American Medical Association (JAMA) van half maart vorig jaar, stelt dat glucosamine (in combinatie met chondroïtine) mogelijk werkzaam is, maar dat een overtuigend wetenschappelijk bewijs ontbreekt. Tot een zelfde conclusie komen reviewers van de Cochrane Library in een recente publicatie.

Bovendien, concluderen de opstellers van beide meta-analyses, is het opvallend dat met name de studies, die zijn gefinancierd door de Italiaanse glucosamineproducent Rotta, positief uitvallen. Kortom, de positieve werking van glucosaminesulfaat is niet eenduidig, en dus stelt het British Medical Journal (BMJ) afgelopen juni in een hoofdredactioneel commentaar dat er sprake is van een hype.

Er zijn studies met een groot aantal patiënten nodig. Vallen die positief uit dan kan het middel op grote schaal worden voorgeschreven, aldus het BMJ. Ook de Amerikaanse reumatologenvereniging vindt voorschrijven van glucosamine prematuur.

Het Nationaal Reumafonds en de Consumentenbond hebben zich daar begin deze maand bij aangesloten: 'Glucosamine lijkt veelbelovend, maar afdoende bewijs van een positieve werking ontbreekt'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden