Arthur Japin

In zijn nieuwe roman beproeft Arthur Japin de klucht à la John Lanting. Zelf zal hij aan Noël Coward hebben gedacht.

Arthur Japin: De man van je leven

*


De Arbeiderspers; 252 pagina's; euro 19,95.


Tilly ruimt haar huis op. Dat geeft een beetje orde, ook in haar hoofd. 'Hoeveel pakjes maïzena heeft een mens helemaal nodig?' Nou dan. Weg met de ballast.


Al twintig jaar is Tilly met Markus getrouwd, ze hebben alles gedeeld, maar nu ze aan een terminale ziekte lijdt en de balans opmaakt, hult ze zich vaker in stilzwijgen. Ze heeft een nieuwe vriend om mee te praten: de dood. Welnee, daar is ze niet bang voor, hij is er toch niet als je leeft? Heus, leven is zwaarder dan doodgaan.


We kennen de wijsheden waarmee Arthur Japin zijn romans placht te larderen, meestal bedoeld als hart onder de riem voor de lichamelijk misdeelde of geestelijk verwonde medemens. Die moet zijn mooie kant ontdekken of zijn fantasie leren koesteren, en dan zouden misère en melancholie kunnen worden weerstaan en overwonnen.


De auteur is het levende bewijs. In geen interview zal hij nalaten te vertellen dat hij als kind werd geslagen en gepest, dat zijn vader zelfmoord heeft gepleegd, en dat alles met hem mis leek te gaan. En moet je Japin nú eens zien glimmen.


De laatste jaren zit hij zo lekker in zijn vel dat hij zich - mág het misschien, na al die zware en dramatische romans? - op de literaire klucht heeft gestort. Japin goes John Lanting, al zal de gewezen acteur en zoon van een toneelrecensent zelf eerder aan de flamboyante Engelse toneel- en musicalschrijver Noël Coward (1899-1973) hebben gedacht. Maar diens wit was van een hogere orde.


Japin brengt drie mensen samen in een vakantiehuis, en dat wórdt me een doldwaze comedy of errors met kreetjes, uitroeptekens, dikke pakkerds, glazen wijn en de verzuchtingen: 'Wat een samenloop van omstandigheden!'


Zeg dat wel. Tilly vindt het zo zielig voor haar man dat hij binnenkort weduwnaar zal zijn dat ze zelf vast een vrouw voor hem heeft uitgezocht, en wel stiekem, door zich op een datingsite in te schrijven als de weduwnaar die Markus nog moet worden. De reflectante Iris komt naar het vakantiehuis en treft daar, hemeltje, niet een weduwnaar die gezelschap zoekt maar een zieke vrouw die zich heeft uitgegeven voor haar man. Dan komt Markus binnen. Hij kijkt Iris aan. Maar dat is... zijn vriendin van een tijdje terug, met wie hij zelfs al een keer een vakantie heeft doorgebracht!


Maar dat weet Tilly weer niet. Aan schalksheden, misverstanden en alles tussen giller en plaagstoot geen gebrek: 'Ik heb ook zo mijn geheimen. Stille wateren...'


'Jij? Jij bewaart geheimen zoals een krant het laatste nieuws.'


Tussen de hilariteit door moet Japin af en toe even een gewijde spreuk kwijt, anders zouden we maar blijven gieren en dijenkletsen en vergeten dat hier iemand voor de poort van de dood staat. Mind you.


'In het aangezicht van hun verlies schatten mensen wat ze al die tijd bezaten pas op waarde.'


Dat is waar ook.


Op andere momenten laat Japin zich zó meeslepen door zijn eigen klucht dat het hem ook allemaal worst zal zijn. Dan trakteert hij ons op een stijl om op te schieten: 'Bepaalde informatie hield zij daarom liever achter, want zo zij iets de afgelopen maanden niet geweest was, dan was het wel meesteres over de situatie.'


Wanneer Markus hoort dat zijn vrouw een jaar onder zijn naam op een dating-site heeft gezeten, holt hij even de duinen in, want het wordt hem te veel.


Weet je wat, zegt Iris dan tegen Tilly: 'Ik néém hem.'


Maak jij dat je wegkomt, is de reactie van de beduusde koppelaarster.


Ach, ze moet nog leren los te laten. En in de keuken mist ze, verdikkie, óók de maïzena nog. Je denkt dat het niet gekker kan, maar ja hoor. Meid, wat een toestand.


JAPIN MIJDT RECENSIES

Arthur Japin doet meer dan romanschrijven. Morgen gaat in het Amsterdamse theater Bellevue zijn toneelstuk Absinthe in première, gespeeld door toneelgroep De Hollanders. En afgelopen dinsdag was de stem van Japin te horen als voorlezer in de tv-documentaire van Jan Louter en Bas Heijne over Louis Couperus. Naar de ontvangst van zijn nieuwe roman in de pers kijkt Japin niet uit. 'Recensies, goed of slecht, ga ik uit de weg', zei hij deze week in een interview: 'Lex houdt dat natuurlijk allemaal wel bij, ik hoor het dus wel eens van hem.' Lex Jansen is Japins uitgever en partner.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden