Arroyo houdt 'laatste troonrede'

Na 18 uur was de muiterij van driehonderd soldaten en onderofficieren in de Filipijnen uitgegaan als een nachtkaars. Hun klacht over corrupte officieren zal worden onderzocht....

Alsof er zondag geen muiterij geweest was in Makati, de chique zakenwijk van de Filipijnse hoofdstad Manilla, gingen de banken maandagmorgen gewoon weer open. De koersen moesten even bekomen van de schrik, maar begonnen zich al snel te herstellen. En ook president Gloria Macapagal Arroyo deed wat er van haar verwacht werd: ze ging naar het Congres om haar jaarlijkse beleidstoespraak af te steken.

Officieel moet dit haar laatste 'troonrede'zijn geweest – Arroyo heeft immers aangekondigd dat ze volgend jaar mei niet wil meedoen aan de verkiezingen. Alleen, niemand gelooft haar. En ze had haar toespraak na de als een nachtkaars gedoofde muiterij zelf wat aangescherpt om duidelijk te maken wie er de baas is in het land: zij, de president, de vrouw die vast van plan is korte metten te maken met terrorisme, drugs, corruptie, moslim-separatisme en armoede.

Natuurlijk had ze het ook even over de muiterij, 'een treurige actie, waarmee met alle kracht van de wet zal worden afgerekend'. 'Ik ben bezig een onafhankelijke commissie op te richten die moet nagaan waar deze muiterij haar wortels heeft en hoe ze is uitgelokt', kondigde Arroyo aan.

Maar er komt ook nog een andere onafhankelijke commissie, die een onderzoek gaat instellen naar een klacht van de muitende soldaten: die betichten de regering ervan zelf een bomaanslag te hebben gepleegd op het zuidelijke eiland Mindanao en daar het moslim-verzet de schuld van te hebben gegeven, in de hoop zo meer geld voor 'terreurbestrijding'los te peuteren van de Verenigde Staten.

Arroyo had haar toespraak niet alleen geactualiseerd met aanvullingen, ze had ook iets weggelaten. In het concept dat tevoren onder de media was verspreid stond dat de voltallige top van de nationale politie zou worden vervangen. De politie heeft het land immers te schande gemaakt door een Indonesische bom-expert van de Jemaah Islamiyah te laten ontsnappen – een kennelijk geval van corruptie. Maar in het Congres zweeg Arroyo over de politietop.

Die was intussen druk bezig vijf

bij de muiterij betrokken onderofficieren aan de tand te voelen en bewijs te vergaren tegen andere verdachten. De regering meent te weten in welke hoek ze de schuldigen moet zoeken: bij Joseph Estrada, de corrupte (maar gekozen) president die in 2001 ten val kwam onder druk van de kerk, de rijke families, en een zogenaamde 'volksopstand'die begon met een protestmars van zakenlieden in Makati. De doorslag gaf de legertop, die weigerde nog langer orders aan te nemen van president Estrada, hun opperbevelhebber.

Na deze muiterij werd Estrada opgevolgd door zijn vice-president: Gloria Macapagal Arroyo. Estrada, die inmiddels voor corruptiegevangen zit, werd zondag midden in de muiterij overgebracht van een militair hospitaal naar het hoofdkwartier van de nationale politie in Manilla. Een van zijn vroegere kabinetsadviseurs, Ramon Cardenas, werd gearresteerd. Volgens de autoriteiten zijn er uniformen, wapens en de rode mouwbanden waarmee de muiters zich hadden getooid gevonden in diens luxe-appartement vlak bij de plaats van de muiterij.

De politie is nog op zoek naar bewijzen voor de betrokkenheid van ex-kolonel Gregorio Honasan, een politieke vriend van Estrada. Honasan leidde in de jaren tachtig minstens twee couppogingen tegen president Corazon Aquino, ontsnapte uit de gevangenis en wist in 1995 zowaar een zetel in de Senaat te bemachtigen. Zondag wierp hij zich op als bemiddelaar om de muiterij tot een bloedeloos einde te brengen.

Dat einde kwam toen de muiters te horen kregen dat er een onderzoek wordt ingesteld naar hun klachten. Hun beschuldiging dat officieren wapens verpatsen aan communistische en islamitische rebellen, en zelfs aan terreurgroepen als Abu Sayyaf, worden serieus genomen. Maar wie gaat de zaak uitzoeken? De corrupte legertop? Of de corrupte politie?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden