ProfielAdvocaat Gerald Roethof

Arrogant? Gespeend van empathie? De advocaat van Jos B. staat al gauw op achterstand

Gerald Roethof verdedigt een verdachte die bij velen in Nederland negatieve emoties oproept: Jos B. Roethof krijgt dan ook veel kritiek te verduren. Tijd om hem beter te leren kennen: wie is deze advocaat?

Advocaat Gerald Roethof bij de rechtbank voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen Jos B.Beeld ANP

Strafrechtadvocaat Gerald Roethof (47) staat niet te boek als iemand die vaak wordt bevangen door twijfels. Hij is een snelle beslisser en een harde werker. Het vrije weekeinde bestaat niet. Verdachten kloppen zo goed als nooit tevergeefs aan.

Zo bezien is het uitzonderlijk dat Roethof een jaar of twee terug een rondje langs intimi maakt over het verzoek van Jos B. hem te verdedigen. Een van die intimi is een oudere strafrechtadvocaat met wie hij regelmatig gaat eten en met wie hij een juridische cursus heeft gevolgd in Suriname. Niet doen, luidt diens advies. 

De zaak Nicky Verstappen, het 11-jarige jongetje dat in 1998 dood wordt aangetroffen op de Brunsummerheide, roept na de aanhouding van Jos B. zoveel emoties op dat de publiciteit (en het publiek) genadeloos zal zijn. De verdediger moet een heel dikke huid hebben, is de waarschuwing. Meer zakelijk: de negatieve publiciteit pakt vermoedelijk ook nog eens slecht uit voor de voortgang van zijn Amsterdamse strafrechtpraktijk.

In de periode dat hij Jos B. nu bijstaat, heeft Roethof inderdaad de hele golf over zich heen gekregen. Met die huid lijkt het wel goed te zitten. In alle tv-programma’s en krantenpublicaties waarin hij zijn opwachting maakt – naast verdachten kloppen journalisten ook zelden tevergeefs aan – komt hij tamelijk onbewogen over. Hij corrigeert veel en formuleert zorgvuldig.

Hé, denkt menig journalist wellicht, had hij niet meermalen in de publiciteit aangegeven dat hij nooit als advocaat zou optreden namens een cliënt die wordt verdacht van onzedelijk gedrag jegens een kind, omdat hij zelf vader is, van twee dochters. Dat was toch altijd zijn argument? Nu gaat het over een 11-jarige jongen, een al dan niet binnenstebuiten aangetrokken onderbroek met dna-sporen, en een verdachte met een beweerde reputatie. Hoe zit dat? Daarnaar gevraagd, zegt Roethof steevast: ‘Het handelt hier om een levensdelict.’

Alleen al het feit dat de knipselmap-Roethof de laatste twee jaar enorm is gegroeid en hij tv-programma’s niet schuwt, leidt tot veel kritiek. Geldingsdrang, ijdelheid, hij kent de hele riedel. Als raadsman van Jos B. is het – gezien de gevoeligheid van het onderwerp – sowieso lastig enige sympathie op te wekken. Wie dan, zoals hij, heel zakelijk formuleert en weinig empathie uitstraalt, heet al gauw ‘arrogant’ te zijn. Bij die etikettering komen zekere uiterlijkheden (altijd keurig in het pak, houdt van dure auto’s) bovendien goed te pas.

Zinloos

Oeverloos is die discussie over het ‘lenige geweten’ van strafrechtadvocaten (‘Hoe kun je zo iemand bijstaan?’) en vooral zinloos, zeggen collega-advocaten. En helemaal onzinnig is het verwijt dat de advocaat veel te vaak in de publiciteit opduikt, voegt advocaat Gerard Spong toe. ‘Stuitend hypocriet. De pers hangt van 7 ’s ochtends tot 3 uur ’s nachts aan de lijn.’

Daarbij: in strafzaken zoekt de andere partij (het Openbaar Ministerie) heel vaak de publiciteit op, lang voordat de zaak aan de rechter wordt voorgelegd. Het is de taak van een advocaat om dan een ‘beetje tegengas’ te geven, zegt Spong, die overigens door Gerald Roethof wordt ‘bewonderd’ en die hem inspireerde om voor de strafrechtadvocatuur te kiezen. Spong: ‘O ja?’

Roethof heeft net als Spong een Surinaamse achtergrond. Hij is telg uit een Surinaams advocatengeslacht. Vader Max, geboren in Suriname en getrouwd met een Nederlandse, verplaatste zijn werkzaamheden naar Nederland en bouwde in Arnhem een praktijk op. Gerald werd geboren in Zwolle. Na de coup van Desi Bouterse werd Suriname weer het thuisland. Van zijn 8ste tot zijn 18de woonde Gerald in Suriname. Zijn zus Machteld is ook advocaat. Een neefje ook.

Bolletjesslikkers

Terwijl Gerard Spong er geen geheim van maakt hoe hij over Bouterse denkt, houdt Roethof zich op de vlakte. Spong verloor vrienden bij de Decembermoorden. Roethof kan met passie over Suriname praten, komt er vaak om uit te rusten dan wel cursussen te geven of te volgen, maar als het over de politiek gaat, is hij gereserveerd. ‘Ik kan wel degelijk diplomatiek zijn.’

Misschien heeft die houding ook te maken met het feit dat hij als beginnend advocaat heel veel Surinaamse cliënten heeft. Vooral bolletjesslikkers. Op 23-jarige leeftijd begint hij in Arnhem als advocaat bij het kantoor van zijn vader, op 27-jarige leeftijd opent hij een eigen kantoor in Amsterdam. In de voormalige Bijlmer (nu Amsterdam-zuidoost) weten verdachten hem snel te vinden.

Een man van kleur die veel gekleurde verdachten bijstaat, bij velen in Nederland sta je dan al op achterstand. In de wereld van de sociale media is zijn afkomst uiteraard vaak een onderwerp van ‘gesprek’. Zelf zegt hij twee jaar geleden in deze krant in een interview met Robert Vuijsje dat hij ooit deze uitlating deed: ‘Ik zie minder discriminatie in Amsterdam.’ Nadien ‘opende een moslima in dienst van een advocatenkantoor me de ogen’.

Tekst gaat hieronder verder

Drie keer Roethof in de media
Over het werk van Gerald Roethof en dat van zijn zusje Machteld en neefje Jamil is een documentaireserie gemaakt door zijn oudere zus, programmamaker Mildred Roethof. De zesdelige serie De Verdedigers: Firma Roethof verscheen in het najaar van 2017 op de regionale zender NH en is terug te zien via de site van het advocatenbureau.

Begin 2018 verscheen Roethof ongewild en als ‘verdachte’ (zijn hoofd was ‘vaag’ gemaakt) in het SBS6-programma Wegmisbruikers. Hij werd op de A2 aangehouden door de politie omdat hij achter het stuur zou hebben getelefoneerd. Hij verweerde zich door te zeggen dat hij de dictafoon aan het inspreken was.

In 2019 werden Gerald Roethof en zijn zussen Mildred en Machteld door Coen Verbraak geïnterviewd in diens NTR-serie In de beste families. Roethof geeft daarin veel meer prijs dan hij gebruikelijk doet en geeft een inkijkje in zijn zielenroerselen. De tv-criticus van AD, Angela de Jong, die hem altijd een ‘engerd’ vond, draait helemaal bij.

Pepperspray

In NRC Handelsblad van juli vorig jaar houdt hij in een dubbelinterview met misdaadverslaggever John van den Heuvel wel vol dat de politie zich vaak schuldig maakt aan etnisch profileren. De gedachten gaan dan terug naar iets wat hemzelf is overkomen, in 2008. Nog woonachtig in de Bijlmer wordt hij, rijdend in een dure auto, staande gehouden door agenten die zijn auto willen doorzoeken. Hij geeft geen toestemming en krijgt pepperspray in zijn gezicht gespoten.

John van den Heuvel zegt nu dat hij nog steeds van mening verschilt met Roethof over dit thema. Waarbij twee kanttekeningen passen: John van den Heuvel is oud-politieman. En: Van den Heuvel wil zeker niet suggereren dat Roethof vaak en ten onrechte in optredens in de rechtszaal racisme en discriminatie erbij sleept, want daar kent hij geen enkel voorbeeld van.

Een andere misdaadverslaggever, Peter R. de Vries, is het evenmin opgevallen dat Roethof graag zijn etnische afkomst in stelling brengt. De Vries staat in de rechtszaak tegen Jos B. de familie van het slachtoffer Nicky Verstappen bij. Desgevraagd zegt hij over het optreden van de tegenpartij: ‘Roethof heeft iets afstandelijks. Wij zitten met de familie letterlijk op armafstand in de rechtszaal. Nog nooit heeft hij ons aangekeken.’

Dat hij op geen enkele wijze contact heeft gezocht met de familie-Verstappen of enige empathie heeft laten blijken, is Roethof wel vaker voor de voeten geworpen. Helemaal bij het begin van de procesgang belandde hij in een file waardoor hij laat in de rechtszaak kwam en het er niet van kwam, vertelde hij eerder. De Vries nu: ‘We hebben een schouw gehad op de hei. Daar heeft hij voor het eerste een handje gegeven, iets tegen de familie gezegd.’

Roethof wordt vaak voor arrogant gehouden. Hij corrigeert graag, komt vaak ernstig over (de zaken die hij beroepshalve moet toelichten zijn ook niet om te lachen) en de omstandigheid dat hij mooi en afgewogen Nederlands spreekt draagt wonderlijk genoeg aan dat beeld bij.

‘Hij kan kil overkomen, ja’, zegt de vriend en strafrechtadvocaat die hem twee jaar geleden tevergeefs adviseerde om Jos B. niet bij te staan. ‘Naar buiten toe is hij behoedzaam’, voegt hij toe. 

Peter R. de Vries vraagt zich af of Roethof in deze strafzaak de juiste strategische keuze maakt. Hij vindt ‘verbazend’ dat de advocaat zijn cliënt laat zwijgen. ‘En dan kom je na twee jaar met een verhaaltje en dan weiger je daarna verder iets te beantwoorden. Zo’n proceshouding kan je bij de toedeling van de strafmaat duur te staan komen.’ Daar weer op reagerend zegt de eerdergenoemde vriend dat het in de zaak Jos B. zeker tot een beroepszaak gaat komen. Dan kan de strategie weer heel anders zijn.

Beroepsernst

De vriend en collega blikt terug op juridische cursussen die hij en Roethof samen in Suriname volgden. Wat hem opviel: de veel jongere Gerald Roethof reciteerde feilloos allerlei uitspraken van gerechtshoven en de Hoge Raad. Uit het hoofd. Dat duidt op grote beroepsernst. Of in ieder geval op hard werken.

Jaren geleden leek een onschuldig ongelukje zijn carrière te breken.  Het inslikken van een kippenbotje tastte het inwendige op gruwelijke wijze aan. Aanvankelijk keken de medici er langs, de schade viel mee, dachten ze. Op de snelweg A2, terug van Arnhem naar Amsterdam, ging het mis, vriendin moest het stuur overnemen en de politie bellen.

De hele auto zat onder het bloed. Bij het aanschouwen van dat tafereel vroegen de agenten zich af of ze met een liquidatiepoging te maken hadden, vertelde Roethof ooit. Want ja: getinte man, in dure auto. Anderhalve maand lag hij in coma. Hij kwam erbovenop. Het voelde alsof hem een tweede leven was gegund.

Werkt hij daarom zo hard? De vriend en collega-advocaat vindt dat vergezocht. Maar stel dat Roethof het gevoel heeft aan zijn tweede leven bezig te zijn, dan zou hij wederom een advies willen geven: ‘Ga naar Curaçao of Suriname, waar je zo graag bent.’

Het blijft onduidelijk of de 11-jarige Nicky Verstappen in augustus 1998 seksueel is misbruikt. Dat blijkt uit verklaringen van forensisch arts Rob Bilo, die maandag op de derde zittingsdag van het proces tegen verdachte Jos B. op verzoek van de verdediging werd gehoord in de rechtbank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden