Nieuws

Arriva wil monopoliepositie NS aanvechten met nachttrein van Groningen en Maastricht naar Schiphol

Arriva, de grootste concurrent van NS op het spoor, wil nachttreinen laten rijden vanuit Maastricht en Groningen naar de Randstad, met als belangrijkste bestemming luchthaven Schiphol. Het bedrijf wil daarmee tegen de monopoliepositie ingaan die de NS op het hoofdrailnet heeft, zegt topman Anne Hettinga in een interview met NRC Handelsblad.

Reizigers op luchthaven Schiphol. Beeld ANP
Reizigers op luchthaven Schiphol.Beeld ANP

Het vervoerbedrijf heeft maandag het verzoek, om vanaf 2023 twee nachttreinen te laten rijden, ingediend bij toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). Arriva is momenteel actief in onder meer Groningen, Friesland, Overijssel, Gelderland en Limburg. De Randstad wordt vooralsnog niet bediend, maar daar zouden de nachttreinen verandering in brengen. Het gaat in eerste instantie om twee treinen die allebei naar de Randstad voeren: één vanuit het noorden en één vanuit het zuiden.

Het voornemen is een nieuwe stap om toegang te krijgen tot de spoorlijnen die nu alleen door NS worden geëxploiteerd, aldus Hettinga. Daar heeft Arriva volgens de topman genoeg van. ‘We knagen ten eeuwigen dage aan de monopoliepositie van NS. Dit kabinet heeft er alles aan gedaan om liberalisering van het spoor verder terug te dringen’.

Dat heeft volgens Hettinga te maken met ‘onderbuikgevoelens rondom het fenomeen marktwerking'. Onterecht, meent hij, want marktwerking is voor vervoersbedrijven juist goed en weerstand ‘blokkeert de groei van het ov’.

Vanaf dit jaar is het volgens de Europese wetgeving mogelijk om meerdere vervoersbedrijven per spoortraject te hebben, tenzij de concessiehouder daar nadeel aan ondervindt. Dit is de zogeheten ‘open access’ tot het spoor. In de nachtelijke uren rijdt er geen trein op dit traject van het hoofdrailnet, zegt de topman, en concurreert Arriva dus niet met de NS.

Risico

Het bedrijf, momenteel de grootste regionale railvervoerder in Nederland, neemt met de aanvraag van de nieuwe nachtlijnen een risico, geeft Hettinga toe. ‘In 2000 werd dat ook gevraagd: wie gaat in het noorden die regionale lijnen nog rijden? NS wilde daar helemaal mee stoppen, noemde ze onrendabel. Wij zijn erin gestapt en het is een succes geworden. Die nachtelijke verbinding met de Randstad is de eerste formele stap die we goed hebben uitgezocht.’

Arriva bleef zich het afgelopen anderhalf jaar ondanks de coronacrisis richten op de uitbreiding van de ov-markt. ‘Deze stap geeft aan hoe wij tegen de toekomst van het spoor aankijken.’ Wel is hij positief over de beschikbaarheidsvergoeding die vervoerbedrijven tijdens de crisis krijgen van de overheid. Vorig jaar ging het om 1,5 miljard euro. Deze beschikbaarheidsvergoeding loopt nog altijd, en levert zo'n 370 miljoen euro per kwartaal op, maar loopt eind dit jaar af.

Volgens Hettinga is het bedrijf, dat eigendom is van het Duitse Deutsche Bahn, ‘solide’ en zijn er geen gedwongen ontslagen gevallen, ondanks de enorme afname van het aantal reizigers tijdens de lockdowns. Arriva zit momenteel op 55 procent van het aantal reizigers van voor de crisis, aldus NRC, en voert 90 procent van de dienstregeling uit.

Na eventuele goedkeuring van de twee nachttreinen van ACM, moeten ook ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hun licht moeten schijnen over het voorstel. Hettinga zegt geduld te hebben: ‘Als dit lukt, komen de uren buiten de spits aan de orde. Stap voor stap. Zo is onze expansie in het noorden ook een succes gebleken. Je moet een lange adem hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden