Arrestatiegolf wegens corruptie rond regering schokt Turkije

De Turkse politie heeft dinsdag in een corruptie-onderzoek tientallen zakenmensen en overheidsfunctionarissen opgepakt die nauwe banden hebben met de gematigd islamistische regering van premier Erdogan. Onder de arrestanten zijn zoons van drie ministers. Achter de actie lijkt de hand schuil te gaan van een machtige moslimgeestelijke.

ISTANBUL - De justitie-operatie veroorzaakte gisteren een schok in politieke kringen in de Turkse hoofdstad Ankara. De kabinetsleden van wie zoons zijn opgepakt, zijn Muammer Güler (Binnenlandse Zaken), Zafer Çaglayan (Economische Zaken) en Erdogan Bayraktar (Milieu en Ruimtelijke Ordening).

De verdachten worden volgens Turkse media beschuldigd van omkoping bij aanbestedingen en het regelen van staatsburgerschap voor buitenlanders in ruil voor steekpenningen. Ook zouden tegen betaling van smeergeld beschermde gebieden zijn opengesteld voor bouwprojecten.

De belangrijkste oppositiepartij, de seculiere CHP, eiste gisteren het aftreden van vroom-islamitische premier Erdogan. 'Dat is wat de samenleving wil', aldus een CHP-parlementariër.

Maar in een speech enkele uren na de arrestaties haalde Erdogan hard uit naar de 'donkere machten', die zijn regering zouden willen beschadigen. 'Ze kunnen zich verlagen tot lelijke methoden en smerige allianties, maar wij buigen niet.' De premier zei dat zijn tegenstanders, als ze hem willen bestrijden, dat kunnen doen in de gemeenteverkiezingen in maart. 'Turkije is geen bananenrepubliek.'

Turkije heeft een corruptieniveau dat te vergelijken is met landen in Zuid-Europa. Op de zogenoemde corruptie-perceptie-ranglijst van pressiegroep Transparancy International bezet Turkije plaats 53. Het land is volgens de ranglijst stukken corrupter dan Spanje, maar schoner dan Italië.

Amerikaanse diplomaten spraken jaren geleden al het vermoeden uit dat ook Erdogan corrupt is. Dit blijkt uit interne diplomatieke berichten die uitlekten via de klokkenluiderssite WikiLeaks. De Amerikaanse diplomaten wezen erop dat alle vier kinderen van de Turkse premier kostbare studies volgden in de Verenigde Staten. Erdogans verweer dat die studies uit onbaatzuchtige overwegingen waren betaald door een bevriende zakenman noemden de diplomaten 'ongeloofwaardig'. De Turkse premier zou ook beschikken over Zwitserse bankrekeningen.

In de cel

Ondanks dergelijke vermoedens is de afgelopen jaren relatief weinig naar buiten gekomen over corruptie in Turkse regeringskringen. Dit komt door de grote macht van Erdogans AKP. Wie het waagt te graven naar gesjoemel van de machthebbers, loopt het risico in de cel te belanden.

Dat de politie nu toch beschermelingen van Erdogan oppakt, komt volgens Turkse analisten vermoedelijk door een toenemende machtsstrijd binnen de AKP. Die strijd gaat tussen een kamp rond premier Erdogan en de machtigste islamitische broederschap van Turkije, de zogenoemde Gülen-beweging.

De schimmige Gülen-beweging wordt geleid door de conservatieve Turkse moslimgeestelijke Fethullah Gülen, die in ballingschap in Amerika woont. De beweging runt een netwerk van scholen, bedrijven en media en heeft de laatste jaren steeds meer invloed veroverd in Turkije. Aanhangers van Gülen zijn onder meer boos over plannen van de Turkse regering om scholen en studentenhuizen van de beweging te sluiten of aan banden te leggen. Gülens sympathisanten binnen justitie zouden hun macht nu gebruiken om enkele getrouwen van Erdogan onderuit te halen. 'Dit is een heel brutale stap van de beweging', zegt de Turkse onderzoeksjournalist Ahmet Sik, die onderzoek deed naar infiltratie van de Gülen-beweging in de politie. 'Dit is niet te negeren.'

Wie in dit politieke gevecht aan het langste eind zal trekken, is nog onduidelijk. Erdogan en Gülen hebben sinds het aantreden van de gematigd islamistische AKP-regering in 2002 veel macht verworven door samen op te trekken. Een belangrijke adviseur van premier Erdogan riep gisteren in een tweet op de strijdbijl te begraven. 'Een gelovige houdt van zijn broeder', twitterde de adviseur. 'Kwaad met kwaad vergelden, vergroot alleen maar de vijandschap.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden