Armeense regering begint te wankelen na machtsvertoon oppositie

De Armeense regering begint te wankelen onder druk van de ‘fluwelen revolutie’ die Armenië in haar greep heeft. Aanhangers van oppositieleider Nikol Pasjinjan toonden woensdag hun macht door in grote delen van het land het treinverkeer plat te leggen, wegen te blokkeren en overheidsgebouwen te bezetten. Daarna liet de regeringspartij doorschemeren dat zij bereid is in te stemmen met de benoeming van Pasjinjan tot interim-premier.

Demonstranten woensdag in de straten van Jerevan. Beeld AP

Eerder deze week blokkeerde de regerende Republikeinse Partij (HHK) de benoeming van Pasjinjan door het parlement, maar na de protesten van woensdag liet de fractieleider van de HHK weten dat de partij voor iedere kandidaat zal stemmen die door minstens eenderde van de parlementariërs wordt voorgedragen. Dat zou betekenen dat Pasjinjan nu wel voldoende stemmen krijgt.

De oppositieleider slaagde er vorige week in premier Serzj Sarkisjan tot aftreden te dwingen, maar vooralsnog leek de Republikeinse Partij niet bereid afstand te doen van de macht. De partij maakt al ruim twintig jaar de dienst uit in het land, maar overspeelde haar hand toen Sarkisjan vorige maand het presidentschap verruilde voor de post van premier. Dat werd door veel Armeniërs gezien als een  poging van Sarkisjan om voor onbepaalde tijd aan de macht te blijven. 

Waarnemend premier Karen Karapetjan en president Armen Sarkisjan (geen familie van de afgetreden premier) riepen Pasjinjan woensdag op onderhandelingen te beginnen om een uitweg uit de politieke crisis te vinden. ‘Een premier kan alleen langs constitutionele weg in het parlement worden gekozen. Er is geen andere manier’, zei Karapetjan.

Tot nog toe weigerde Pasjinjan ieder overleg met de Republikeinse Partij, die volgens hem alle geloofwaardigheid heeft verspeeld als gevolg van de corruptie onder de regerende elite. Maar woensdagavond riep Pasjinjan zijn aanhangers op hun protesten voor een dag te staken om hem de tijd te geven garanties te krijgen dat de HHK zijn benoeming zeker zal steunen.

IJzersterke positie

De Republikeinse Partij had lange tijd een ijzersterke positie, ook al omdat de partij werd gedomineerd door gerespecteerde voormalige militaire commandanten uit Nagorno-Karabach, de enclave die Armenië begin jaren negentig veroverde op Azerbeidzjan. Zowel ex-premier Sarkisjan als de vroegere president Robert Kotsjarjan komt uit de enclave die zichzelf heeft uitgeroepen tot onafhankelijke staat.

Maar veel Armeniërs klagen dat de partij door en door corrupt is en veel te nauwe banden heeft met een groepje steenrijke zakenlieden dat een groot deel van de Armeense economie in handen heeft. 

Het is nog onduidelijk wat de machtswisseling, als Pasjinjan inderdaad tot interim-premier wordt gekozen, zal betekenen voor de betrekkingen tussen Armenië en Rusland. Sarkisjan stond bekend als uitgesproken pro-Russisch. Pasjinjan lijkt wat kritischer, maar heeft tot nog toe verzekerd dat geopolitieke motieven geen rol spelen bij zijn ‘fluwelen revolutie’. Hoe dan ook is Armenië zowel financieel als militair sterk afhankelijk van de steun van Rusland. Russische troepen bewaken de grens met Turkije, terwijl hun aanwezigheid ook wordt gezien als een garantie tegen een nieuwe oorlog met Azerbeidzjan om Nagorno-Karabach.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.