Column

'Arme sloeber moet ondernemer worden, droom fijn verder, Cordaid'

Hiermee maken we onszelf sympathieker bij de gewone man, moet Cordaid gedacht hebben bij het nieuwe beleid, schrijft columnist Lidy Nicolasen. Maar zelfs de arme zal uiteindelijk niet staan te jubelen. 'Hij wil steun van de overheid, niet van een modern soort Sint-Vincentiusvereniging voor noodlijdenden.'

Beeld anp

Soms tilde ik voorzichtig het deksel van het blikje, peuterde een snoepje los, likte er even aan en stopte het weer bij de rest van het kleverige goedje. Een heel enkele keer werd de verleiding te groot en stak ik het snoepje gewoon in mijn mond. Dat moet op Paaszaterdag zijn geweest, vlak voordat het blikje werd omgekiept in de grote trommel, bestemd voor de arme kindjes van Afrika.

De trommel ging met dezelfde boot als de aluminium melkdoppen die we op school in de vastentijd verzamelden. Thuis hadden we het ook niet breed. Een enkele keer bezorgden de nonnen ons een stapel gewassen en gestreken zakdoeken uit de kast gevonden voorwerpen, maar ons leed stond toch in geen verhouding tot de ellende daar.

Moraliserend
Ik weet niet precies hoe we aan de spreuken van de Bond Zonder Naam kwamen, maar op gezette tijden klemden we een verse spreuk achter de rand van een schilderij of fotolijst en die bleef daar tot vergelens toe hangen. De spreuken waren zonder uitzondering ernstig moraliserend.

Misschien ligt het aan dit verleden dat ik in een irritatiekramp schoot toen de ontwikkelingsorganisatie Cordaid vorige week het plan lanceerde de armoede in Nederland te zullen bestrijden. Niks nieuws onder de zon, pareerde Cordaid de kritiek. We doen al 75 jaar aan armoedebestrijding in Nederland, namelijk via de Bond Zonder Naam.

De Bond werd in 1938 in Vlaanderen als maatschappijkritische beweging opgericht om de kleine man te helpen. De Nederlandse tak werd in 2007 (75 jaar is dus nogal relatief) door Cordaid opgeslokt, zelfstandig verder gaan was geen optie. 'Ware vrijheid? Jezelf leren loslaten!', luidt de jongste spreuk. Heus Bond, ik doe mijn best, maar mijn irritatie wordt er niet minder om.

Sociotalk
Cordaid verwijt de critici weg te vluchten in technocratisch geneuzel, maar de eigen verantwoording staat intussen wel bol van de sociotalk. 'Een combinatie van een zakelijke aanpak met een sociale impact.' 'Middels co-creatie sociale innovaties van de grond krijgen.' Radicale andere oplossingen zijn nodig voor vraagstukken van sociale uitsluiting en armoede, zegt Cordaid, dus wordt de arme sloeber naar sociale coöperaties gelokt om ondernemer te worden en kan zijn bedrijfje de buurt helpen. 'Zo bouwen we aan een duurzaam perspectief voor deze mensen en voor de samenleving.'

Droom fijn verder, zou ik zeggen. Natuurlijk is er armoede in Nederland. Stille en luidruchtige armoede zelfs. Er zijn kwetsbare groepen, onbereikbaar voor de bureaucratische eisen van de ambtenaren die het overheidsbeleid met een liniaal in de hand uitvoeren. Best mogelijk dat een vriendelijke ontwikkelingswerker met een microkrediet op zak nog een heel eind komt. Maar waarom hebben we daar een opgetuigde ontwikkelingsclub als Cordaid voor nodig?

In Nederland hebben we niet veel zin meer in ontwikkelingshulp. Het is weggegooid geld, zeggen tegenstanders. En met de groei van de economische crisis groeide het sentiment dat al die miljoenen euro's heel veel beter zouden kunnen worden gestopt in het scheppen van werk in eigen land om verdere armoede te voorkomen. In Den Haag zeggen ze dan deftig dat het draagvlak voor ontwikkelingshulp kwijnende is.

Publiciteit
Ik vermoed dat Cordaid die tendens heeft willen keren. Dat ze daar op kantoor hebben gezegd: laten we nou eerst ook eigen volk gaan helpen zoals het volk wenst. We maken onszelf er stukken sympathieker mee. Komen we ook nog in de publiciteit, nemen we het voortouw voor de toekomst, lukt het ons beter nieuwe fondsen te verwerven, kassa, hoeven we niemand te ontslaan.

Wedden dat Cordaid het paard achter de wagen spant? Want waarom nog doneren voor arme landen als ze het zonder ons ook wel rooien? Want dat is impliciet de boodschap. Zelfs de arme zal uiteindelijk niet staan te jubelen. Hij wil steun van de overheid, niet van een modern soort Sint-Vincentiusvereniging voor noodlijdenden. Cordaid, blijf bij je leest, zou ik willen roepen. Daar ben je nodig. En voorkom dat we ooit nog melkdoppen sparen.

Lidy Nicolasen is verslaggeefster van de Volkskrant. Ze schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden