Arme Democraten

MET de verkiezing van T. de Graaff tot opvolger van fractievoorzitter G.J. Wolffensperger is D66 is er helemaal klaar voor....

D66 heeft het niet makkelijk. Bij de vorige verkiezingen boekte de partij een historische overwinning en dwong PvdA en VVD vervolgens tot de formatie van een kabinet dat door de meeste burgers als een verademing wordt beschouwd. Maar terwijl VVD en PvdA daarvan de vruchten plukken, keldert D66 in de peilingen. Waarom eigenlijk? Aan de bewindslieden van D66 ligt het niet, die hebben het - met uitzondering van een kwakkelperiode van Sorgdrager - zeker niet slechter gedaan dan hun collega's van PvdA en VVD. Borst heeft de afgelopen maanden nog niet echt aan de weg getimmerd. Maar daar staat tegenover dat D66 er al beroerd voorstond vóór zij lijsttrekker werd. Borst heeft de negatieve trend (nog) niet kunnen keren, maar is er niet de oorzaak van.

Veel belangrijker is dat D66 in de ogen van het electoraat aan functieverlies lijdt. In de vorige kabinetsperiode groeide D66 door het gezag van Van Mierlo uit tot een vluchtheuvel voor progressieve kiezers die genoeg hadden van het wanstaltige CDA/PvdA-kabinet.

D66 was ook werkelijk het redelijke alternatief. Maar nu presideert Kok over een succesvol en redelijk kabinet - en alleen dat al kost de Democraten stemmen. Waarbij komt dat de PvdA en VVD zo snel aan elkaar gewend zijn geraakt, dat Borst en de haren niet meer kunnen volhouden dat paars zonder D66 niet kan.

Een nederlaag lijkt onafwendbaar, maar de schade kan nog worden beperkt als Borst en De Graaff eensgezind duidelijk maken waarvoor zij staan. Dat lukt alleen als anderen - denk aan Van Mierlo - hen daarvoor de ruimte bieden.

Misschien helpt het ook als D66 haar tanden eens laat zien. In de Eerste Kamer dreigt de VVD nu het referendum te torpederen. VVD-minister Dijkstal, die zijn handen wel vaker in onschuld wast, zal er niet wakker van liggen. D66 mag dat nooit over haar kant laten gaan. Vanwege het referendum, maar vooral omdat de Democraten links en rechts belachelijk zullen worden gemaakt als zelfs deze bescheiden staatsrechtelijke vernieuwing de eindstreep niet haalt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden