Arjan Peters

De sterfdag van een personage haalt nimmer de overlijdensadvertenties. Dacht ik. Maar op 5 oktober stond er in de Volkskrant een 'in memoriam'-advertentie voor Erwin Charles David Garden, gestorven op 5 oktober 1972. Dat is de hoofdpersoon van Erwin (1974), het eerste deel van een trilogie, 'samengesteld uit de nagelaten papieren' van de dandy en zelfmoordenaar Erwin Garden; geschreven door het collectief Joyce & Co, met als drijvende krachten Geerten Meijsing (1950) en Kees Snel (1951-2010).


Een jeugdwerk, een cultboek, hoogdravend en hoogromantisch, een ijdele handleiding in retorica en esthetica, een verkenning van de melancholie: 'Niet heb ik verschaft, noch gezocht naar plezier, maar in mijn trillende hand heb ik een andere trillende hand genomen om af te dalen naar de bodem van de zwartste diepten.'


Om de veertigste sterfdag van Erwin te gedenken kwam op vrijdagavond het genootschap Vrienden van de Vorm bijeen in de Haarlemse Vishal. Dat zijn zo'n zeventig vrienden van Meijsing (nu 62) en diens schrijverschap. Ze hadden ervoor gezorgd dat de auteur was overgekomen uit zijn woonplaats Syracuse op Sicilië.


In een interview sprak hij over het werken aan het uitmiddelpuntige boek dat hij op zijn 24ste publiceerde. Eén van zijn voorbeelden was Het boek van de hoveling geweest, de renaissancistische handleiding van Baldassar Castiglione. Zoiets wilden Meijsing en Snel met hun boek: laten zien welke retorische en filosofische werken je als jongeling gelezen hoort te hebben. De naam Erwin Garden, zei Meijsing, verwees naar de verfijnde hoofdpersoon Erwin uit de novelle Der Garten der Erkenntnis (1895) van Leopold Andrian.


In zijn middelbareschooljaren, op het Haarlemse Triniteits Lyceum en het Stedelijk Gymnasium, had Meijsing nog in de muziek gewild, bij de marine, of als diplomaat bij Buitenlandse Zaken ('maar dan moest je een vaste vrouw hebben, dat zou mij nooit lukken'). Is het waar wat mij is verteld, vroeg de aanwezige schrijver Lodewijk Wiener, dat u in een blauw fluwelen pak naar school ging? Dat was waar. Toch mochten we de auteur niet met zijn personage verwarren: 'Erwin is een overgevoelige estheet, maar een veel zwakkere figuur dan ik.'


Met zijn boek roeide Meijsing tegen de tijdstroom in. De Nederlandse literatuur, dat was vooral lullig realistisch proza. En dan kwam daar zo'n pretentieus werk van een paar blagen die aan moeilijke boeken refereerden. Erwin werd geen bestseller. Meijsing vertrok naar Italië, boezemvriend Snel naar Leiden.


Op Sicilië werkt Meijsing nu aan een roman die volgend jaar moet verschijnen. Daarin zal het ook gaan over zijn dit jaar overleden oudere zus Doeschka en genoemde Kees Snel, die twee jaar geleden 'gruwelijk aan zijn einde kwam door uitdroging en verwaarlozing'. Als voorproefje presenteerden de Vrienden van de Vorm vorige week een prozafragment: Eerste doden, Laatste woorden.


Het sluit aan bij Erwin, maar de gespeelde melancholie van dat vroege boek is nu doorleefd: 'Het was zijn taak te ontmaskeren en ontleden, tot op het bot te fileren, in de eerste plaats snijdend in eigen polsen en vlees, opdat je door de kleren van de keizer, de huid der hypocrieten en het vet van de verzamelde vraatzucht, in chiaroscuro de knekeldans kon zien van de schimmen, wanneer hij die eenmaal had losgeweekt van hun levende schaduw. Slagerswerk & treurarbeid.'


Erwin is niet dood, hij is een ander geworden. Ouder en beter.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden