Arjan Peters

Een grote weggooier noemt uitgever Joost Nijsen zich niet. Vierduizend boeken telt zijn bezit. Maar in het souterrain van zijn Amsterdamse woning bevindt zich 'het afvalputje': de genomineerden voor de eerstvolgende opruiming. In Nijsens voorgeborchte staat, volgens een reportage in de krant van afgelopen dinsdag over privé-bibliotheken, 'zeker een halve meter Hella Haasse'.


De omvang van deze aanstaande verbanning, en dát door een belezen neerlandicus, trof mij. De achteloosheid van de formulering, waarvoor Nijsen niet verantwoordelijk is, deed de rest. Zeker een halve meter; als het niet meer is. Titels worden niet eens meer genoemd.


Hella S. Haasse is op 29 september 2011 overleden, haar leven en werk werden op 22 januari herdacht in de Haagse schouwburg. Het is net of Joost Nijsen heeft gewacht met de ontruiming tot hij er zeker van was dat de auteur er niets van zou merken. Ik vraag me ook af of hij alleen de dikke historische romans weg doet, of dat het halve metertje alles is wat Nijsen van Haasse bezat. Maar Joost, je wilt toch niet Een nieuwer testament, Het tuinhuis, De Meester van de Neerdaling, De tuinen van Bomarzo, Cider voor arme mensen, Zwanen schieten, Oeroeg, Huurders en onderhuurders, of De wegen der verbeelding excommuniceren?


Allemaal dunne boekjes. Levert nauwelijks kastruimte op. Bovendien ontzeg je je het plezier van het herlezen. Eigenlijk zou elke handelaar nu gewaarschuwd moeten worden: staat Joost Nijsen op uw stoep met een halve meter Haasse, stuur hem terug. Hij weet niet wat hij doet. Hier gaat hij spijt van krijgen.


Wat is dat voor neiging van Nederlanders, om liefst over te gaan tot de orde van de dag, zonder nog eens achterom te kijken? Met een zekere opluchting. Alsof de herdenking een aflaat is.


Een week geleden is Rudi van Dantzig (overleden op 19 januari) herdacht in Amsterdam, niet alleen een groot choreograaf maar ook een ongewoon schrijver; zijn boek over Sonia Gaskell zal dit jaar postuum verschijnen. Gisteren is diplomaat en schrijver F. Springer (overleden op 7 november 2011) herdacht in Leiden, waar tegelijkertijd Vindplaatsen over zijn Indische jeugd ten doop werd gehouden. In juni zal het tijdschrift Uitgelezen Boeken gewijd zijn aan Heere Heeresma (overleden op 29 juni 2011).


Het zou mooi zijn als er een postume uitgave komt van de drie nagelaten verhalen van Doeschka Meijsing (maandag overleden), aangevuld met ongebundelde beschouwingen.


Afgelopen dinsdag woonde ik een lunchlezing bij van Jan van Mersbergen (1971), die in zijn roman Naar de overkant van de nacht zo mooi de 'Vasteloavend' in Venlo heeft opgeroepen - 19 februari is het weer zo ver, de lange nacht waarin de samenkomst wordt gevierd met liedjes en drank. Traditie. 'Jan, ik heb kiepevel' berichtte een lezeres de auteur. Niet verwonderlijk, want Van Mersbergen weet de poëzie van het feest te vangen.


Zaak is er bij te blijven. Anders wil je naar huis. 'Met alles wat je hebt de kracht van het feest in je opnemen en dat teruggeven aan het feest zelf', noemt een als pater verklede feestganger dat in het boek.


In de middagzon fietste ik opgetogen naar huis. Daar hoorde ik dat Doeschka Meijsing was gestorven, en ik begon te herlezen. Ook een traditie. Uitgelezen boeken bestaan niet.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden