Column

'Arie Boomsma doet alsof iedereen Ritalin slikt om beter te presteren'

Arie Boomsma slaat met zijn Ritalin-experiment de plank mis, schrijft Malou van Hintum. 'Boomsma onderstreept met zijn opmerkingen het idee dat ouders hun kinderen Ritalin geven uit gemakzucht.'

Arie Boomsma gaat uitproberen welk effect Ritalin op hem heeft. Zijn argument daarvoor is dat 'heel veel' mensen zonder de diagnose adhd Ritalin gebruiken. Hoeveel 'heel veel' is komen we niet te weten, maar het klopt dat Ritalin ook als recreatieve drug wordt gebruikt. Dat Boomsma nieuwsgierig is geworden, kan ik wel begrijpen.

Leerproces
Wat ik kwalijk vind, is dat hij geen duidelijk onderscheid maakt tussen mensen die Ritalin nodig hebben om normaal te kunnen functioneren en mensen die het illegaal gebruiken in de hoop beter te kunnen presteren. Zo zegt hij bij De Wereld Draait Door over een jongen die al van jongs af aan Ritalin gebruikt en er baat bij heeft, dat deze adhd'er niet zelf heeft leren worstelen met zijn 'drukte' en niet heeft geleerd zich te concentreren. 'Dat leerproces is weg,' zegt Boomsma, waarmee hij suggereert dat adhd'ers die Ritalin gebruiken te lui zijn om in een 'leerproces' te investeren.

Geen wonder dat ouders van kinderen die op doktersrecept Ritalin gebruiken daarover verontwaardigd zijn. Boomsma onderstreept met zijn opmerkingen het idee dat ouders hun kinderen Ritalin geven uit gemakzucht. Maar het is meestal het laatste middel dat - samen met psychotherapie - wordt ingezet tegen de slopende hyperactiviteit, impulsiviteit en voortdurende faalervaringen die adhd'ers parten spelen, en het verdriet en de gevoelens van zelfhaat die daar vaak mee gepaard gaan. 'Worstelen' betekent bovendien lang niet altijd bovenkomen. Je kunt er ook in verzuipen en doodongelukkig van worden.

 
Geen wonder dat ouders van kinderen die op doktersrecept Ritalin gebruiken, daarover verontwaardigd zijn.

Prestatieverbeteraar
Ritalin en een 'leerproces' staan niet haaks op elkaar, integendeel. Ritalin is voor veel adhd'ers een voorwaarde om überhaupt te kunnen leren: op school, maar ook in sociale relaties. Kinderen met adhd hebben vaak weinig vriendjes, omdat ze te veel ruzie maken en te vaak het spel verstoren.

De tweede misvatting is dat Ritalin voor ons allemaal werkt als een prestatieverbeteraar. Boomsma zegt bij herhaling - op Twitter, bij DWDD - dat hij zich afvraagt of je medicatie moet willen gebruiken om (nog) beter te kunnen presteren: 'Het #ritalinexperiment gaat voor mij over de prestatiecultuur; vragen over gedrag versus gevoel. De gerichtheid op efficiëntie.'

Mythe
Boomsma is er, vermoed ik, niet van op de hoogte dat de relatie tussen Ritalin en goed presteren al is onderzocht. De Nijmeegse hoogleraar cognitieve neuropsychiatrie Roshan Cools bestudeerde het effect van Ritalin bij gezonde mensen. De uitkomst van haar onderzoek: het is een mythe dat we allemaal beter gaan presteren als we allemaal Ritalin slikken (tweede helft artikel).

Ritalin is geen prestatieverbeteraar, maar een breinoptimaliseerder. Daarom werkt het middel bij sommige mensen heel goed, en bij anderen matig of niet, of heeft het zelfs een negatief effect. Dat hangt af van je individuele, unieke neurocognitieve profiel. Misschien wil Boomsma dat te zijner tijd eens laten doormeten, als experiment?

Malou van Hintum is columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @Malouvh

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden