Argwaan over bedoelingen VS overheerst

Minutenlange fusillades weerklonken vrijdagochtend nog door de straten van Ramallah, ondanks de Israëlische terugtrekking uit de Palestijnse stad. Het waren saluutschoten voor twaalf slachtoffers van de drie dagen lange Israëlische bezetting, die eindelijk begraven konden worden....

Israël heeft zich onder zware Amerikaanse druk na een wekenlang offensief teruggetrokken uit een aantal gebieden die onder totale controle horen te staan van de Palestijnse Autoriteit. De regering-Sharon probeert weer in de gratie te komen bij de Amerikanen nu hun gezant Anthony Zinni in het land is en vice-president Dick Cheney door de regio reist om steun te krijgen voor de Amerikaanse politiek ten opzichte van Irak.

De Palestijnen nemen geen genoegen met de terugtrekking, noch met de Amerikaanse gebaren, zoals de resolutie van de Verenigde Naties waarin voor het eerst gewag wordt gemaakt van een Palestijnse staat. Er lijkt weinig animo te bestaan voor het staakt-het-vuren dat Zinni wil bereiken.

Yasser Arafat en zijn medewerkers weten dat hun militanten nauwelijks in bedwang zijn te houden na het langdurige Israëlische offensief, de invallen, de massa-arrestaties, de vernielingen en vooral het grote aantal doden. Niet voor niets noemt Arafat de terugtrekking 'een truc'. Na zoveel geweld opeens om een wapenstilstand vragen, komt nogal hypocriet over in Ramallah.

Het Israëlische offensief wordt gezien als pure intimidatie om de Palestijnen te dwingen hun strijd op te geven. 'Sharon je hebt niets bereikt', staat er op de muren in verse, door Hamas aangebrachte, graffiti. Hoewel de Israëlische staf-chef Mofaz beweert dat het offensief geholpen heeft om aanslagen te voorkomen, is het leger er nauwelijks in geslaagd de belangrijkste gezochte militanten te arresteren.

De Israëlische burgers laten duidelijk weten wat zij van de kansen op een bestand denken. De straten van Jeruzalem liggen er 's avonds uitgestorven bij. Uitgaansgelegenheden kunnen de deuren bijna wel sluiten vanwege de vrees voor meer aanslagen.

Zowel in Israël als bij de Palestijnse Autoriteit heeft de recente reeks Amerikaanse initiatieven en uitspraken weinig indruk gemaakt. Het komt op beide partijen onwaarachtig over dat na weken van geweld en een blijkbare carte blanche voor Sharon Washington nu opeens oprecht vrede hoopt te stichten. Politici en commentatoren aan beide zijden zien er vooral een poging in om de Arabische landen gunstig te stemmen terwijl Cheney de regio bezoekt om steun te vragen voor de Amerikaanse Irak-politiek.

'Als Zinni slechts hier is om de flank van Cheney te dekken, dan hebben we niets om over te praten', waarschuwde een Palestijnse leider in Ramallah. Het wantrouwen tegenover de Verenigde Staten zit bij de Palestijnen diep. 'Hij moet een echt mandaat hebben deze keer en niet zoals bij vorige alleen maar Israëlische boodschappen overbrengen.'

In Israël worden de VN-resolutie en de kritische uitspraken van president Bush op dezelfde manier afgedaan. 'De Amerikanen proberen gewoon weer de Arabieren te paaien door ons onder druk te zetten', aldus een waarnemer. 'Dat hebben we al eerder gezien.'

Cheney heeft tot nog toe weinig succes geboekt tijdens zijn rondreis. De Arabische landen hebben zich publiekelijk uitgesproken tegen een aanval op Irak. Hoewel er in de regio wel naar Israël gewezen wordt als een van de redenen voor die houding, is het onwaarschijnlijk dat de regering-Bush ook die conclusie zal trekken of daar drastische consequenties aan zal verbinden.

De Amerikaanse politiek ten opzichte van het conflict zal dus waarschijnlijk grotendeels onveranderd blijven. Als Israël al tot terughoudendheid wordt gemaand in de aanloop naar een Amerikaanse actie tegen Irak, zal dat niet voldoende zijn om echt een doorbraak te forceren.

Aan de andere kant lijken de Palestijnen ook nog niet bereid om zonder verregaande Israëlische en Amerikaanse toezeggingen vooraf, hun strijd te staken. Zelfs als de Amerikaanse gezant Zinni er nu in slaagt de gemoederen enigszins tot bedaren te brengen, lijkt er weinig uitzicht op een langdurig respijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden