Argumenten gezocht

Eerder had ik gezegd dat de ja-campagne voor de Europese Grondwet van belabberd niveau is. Sommige reacties bevestigen dat. Vorige week een halve Forumpagina van de Leidse hoogleraar staatsrecht Wim Voermans....

Dan de argumenten: 'De laatste twintig jaar zijn de bevoegdheden van de EU stapsgewijs uitgebreid, maar de Grondwet geeft Brussel nauwelijks nieuwe macht. Als je tegen de Grondwet stemt, stem je voor het Verdrag van Nice. Plasterk begrijpt dat niet, maar toch is dat werkelijk zo. Als je vindt dat de EU een ondemocratische superstaat is met te veel macht, dan is een stem tegen niet verstandig. Als een kleine club als Nederland, met mogelijk enkele andere lidstaten, de zaak ophoudt, kan dat clubje mogelijk worden afgekoppeld. Ik roep iedereen die ontevreden is met de samenwerking in de EU op, op 1 juni een rode kaart mee te nemen naar het stembureau, en iedereen die ontevreden is met het kabinet een gele kaart. Het moet een koud kunstje zijn de gele en rode kaarten door te sturen aan de regering.' (Als je het overtypt krijg je opnieuw kippenvel van plaatsvervangende schaamte om deze ongein.)

Inmiddels zijn de slimme voorstanders, Nicolaï, Timmermans, Van der Laan, zich bewust van de valkuil die hier schuilt, en zij zullen tandenknarsend Voermans' betoog lezen. Het probleem: de overheid (om precies te zijn de Tweede Kamer, een onderdeel van de overheid) heeft besloten een referendum te houden. Dat is lastig. Want de kiezer denkt: ze zullen het wel niet zeker weten, anders zouden ze mijn mening niet vragen! En vervolgens gaat de overheid zeggen dat je gek bent als je 'nee' stemt. Dat is toch onbeleefd? Moeten we nu stemmen, of staat de uitkomst vast?

Voermans wakkert dit aan, want hij zegt: als je vindt dat Brussel te machtig is, dan moet je 'ja' stemmen. En als je vindt dat het prima gaat in Brussel, dan stem je natuurlijk ook 'ja'. Dus je stemt eigenlijk altijd 'ja'. De uitkomst staat vast, ook als een clubje de zaak 'ophoudt'! Wat gaan we dan doen bij die stembus? Met zijn gekleurde kaartjes bevestigt de Leidse professor dat kiezers als volslagen idioten worden beschouwd.

Het is een drogredenering. De burger heeft over Nice nooit zijn mening mogen geven, noch over de Turkse toetreding. De burger die vindt dat Brussel te machtig is, zal natuurlijk geen ja-stem uitbrengen die zal worden uitgelegd als steun voor de Europese eenwording.

Op dezelfde Forumpagina analyseert de Tilburgse hoogleraar Harrie Verbon de tegenstrijdigheden in de Grondwet: hij concludeert uit artikel I-12 dat de regering een halve waarheid spreekt als ze zegt dat Nederland baas blijft in eigen land: 'Nederland behoudt het laatste woord over zijn sociale zekerheid totdat de Europese Unie zegt het laatste woord te hebben.'

Nicolaï bestrijdt deze interpretatie (Forum, 15 maart). We hebben vaker gezien hoe zulke dubbelzinnigheden uitpakken: de een leest dit, de ander dat, uiteindelijk gaat het naar het Europese Hof van Justitie, en die mensen zitten er niet omdat ze zo Eurosceptisch zijn. Deze week bepaalde het Europese Hof dat buitenlandse studenten een studiebeurs krijgen. Kennelijk ook al een EU-zaak.

Het EU-project begon als droom van idealisten. Maar nu zetten bureaucraten en gevestigde belangen de toon. Een voorbeeld van deze week: het besluit van de EU door te gaan met de suikerprotectie. Dat is slecht voor de consument, slecht voor het milieu en slecht voor de Derde Wereld. Een teleurgestelde Max van den Berg (PvdA) zei daarover: 'Europa besteedt jaarlijks achthonderd miljoen euro om suiker op de wereldmarkt te storten.'

De jurist Voermans gebruikt een zakelijk argument: als Nederland tegen stemt, heeft dat voor Nederland 'mogelijk serieuze economische repercussies'. De VVD'er Hans van Baalen zegt hetzelfde: 'Dan veroordeel je Nederland tot de bedelstaf.' Elke boomkweker kan opzoeken welke Europese landen het economisch goed doen: Zwitserland en Noorwegen (beide geen EU-lid), Groot-Brittannië en Denemarken en Zweden, alledrie geen deel van de eurozone. In al die landen is het de bevolking geweest die (tegen de zin van de regering) toetreding heeft afgeremd. Ik wil niet beweren dat er een verband is met hun economisch succes, maar het omgekeerde is in elk geval onzin. Pedante bangmakerij.

Er moeten sterkere argumenten zijn! We willen allemaal minder regels, minder bestuurslagen, minder bureaucratie, en niemand wil de Nederlandse soevereiniteit uit handen geven. Leg dan eens uit waarom er een Grondwet voor Europa moet komen! Kan iemand uitsluiten dat in de geschiedenisboekjes komt dat in 2005 een referendum de overdracht bekrachtigde van de Nederlandse soevereiniteit aan Europa?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden