COMMENTAAR

Argument 'ik ben toch geen racist' volstaat niet meer

De uitkomst van het debat over Zwarte Piet is bemoedigend, maar geen reden tot zelfgenoegzaamheid.

Arnout Brouwers
null Beeld anp
Beeld anp

Nederland raakte de afgelopen twee jaar in de ban van de Zwarte Pietendiscussie. Ook de brievenrubriek van deze krant bezweek bijna onder veelal verontwaardigde commentaren over hoe 'een kleine groep activisten' bezig was een oud volksfeest om zeep te helpen. Strijdbare partijen, felle debatten - helaas te vaak ontsierd door, inderdaad, racistische uitingen.

Toch is de voorlopige uitkomst wel bemoedigend voor het vertrouwen in de elasticiteit van de samenleving. Er is geen volksfeest om zeep geholpen, sinterklaas vieren blijft een mensenrecht in Nederland en cultureel verwante streken als Suriname en de Antillen. Maar het feest wordt gaandeweg ontdaan van elementen die door een deel van de samenleving als kwetsend worden ervaren. Deze aanpassing geschiedt gelukkig vanwege de maatschappelijke discussie zelf, niet vanwege overheidsingrijpen - waartoe het VN-comité tegen Rassendiscriminatie gisteren alsnog opriep.

De actie tegen Piet is door veel Nederlanders als een onterechte aanval op hun cultuur en identiteit ervaren. De pijn zit dus aan twee kanten. Vandaar dat het zo belangrijk is dat de hierboven beschreven oplossing pragmatisch is en uit het maatschappelijk debat zelf voortkomt. Want de politiek is er niet voor om alle omgangsregels van onze multi-etnische, multiculturele samenleving in steen te beitelen.

Onze samenleving zal mensen meer dan voorheen dwingen niet alleen over hun eigen ergernissen te piekeren, maar ook over die van anderen. Tegelijk voelt vrijwel niemand ervoor een 'woordpolitie' in te voeren om het soms wilde, maar vrije debat in Nederland te beteugelen.

Het argument 'maar ik ben toch geen racist' volstaat evenwel niet meer in discussies over racisme en discriminatie - en al helemaal niet bij de overheid, die zich van deze verdediging bediende toen zij door het VN-comité gevraagd werd naar de ontluisterende statistieken over discriminatie op de arbeidsmarkt.

Vreemde ogen dwingen. Nederland mag zich gelukkig prijzen dat het gevrijwaard is van veelvuldig racistisch geweld. Maar discriminatie is hier nog niet uitgebannen. Wat vaker een kritische blik in de spiegel werpen strekt dus tot aanbeveling, met of zonder hulp van de VN.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden