Arga Paternotte doorbrak taboe op ADHD

Het eeuwige leven: Arga Paternotte (1946-2016)

Op ADHD rust een groter taboe dan op autisme. Vaak wordt de oorzaak gezocht in gedrag van de ouders: die zouden te weinig tijd hebben voor hun kinderen omdat ze te druk zijn met hun werk. Of dat ze hun kinderen met een veel te slappe hand opvoeden. Van deze vooroordelen was Arga Paternotte zich zeer bewust.

Arga Paternotte heeft veel bijgedragen aan de emancipatie van kinderen met een leer- of gedragsstoornis. Onvermoeibaar trok ze ten strijde.

Jarenlang was ze redacteur en hoofdredacteur van Balans Belang (later Balans Magazine), het blad van de landelijke vereniging voor ouders van kinderen met een leer- of een gedragsstoornis, dus niet alleen ADHD, maar ook dyslexie en autisme. De vereniging had op een gegeven moment meer dan 25 duizend leden.

Hoogleraar kinderpsychiatrie Jan Buitelaar van het Radboudumc in Nijmegen noemt haar een echte pionier en prijst de wijze waarop zij problemen aanpakte. 'Ze was kordaat, onvermoeibaar, genereus en charmant. Daarnaast kon zij heel goed communiceren. Ze wist als geen ander de resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar de praktijk te vertalen', zegt hij. Ook wist ze duidelijk te maken dat kinderen met ADHD positieve eigenschappen bezitten, zoals creativiteit, gevoel voor humor en ook zeer initiatiefrijk kunnen zijn.'

Paternotte was de stuwende kracht achter een reeks symposia voor ouders, leerkrachten, hulpverleners en andere betrokkenen. Ook zat ze in een aantal commissies van de Gezondheidsraad. Ze was betrokken bij de oprichting van een netwerk van gespreksgroepen in het hele land waarbij gezinsleden van ADHD-kinderen elkaar konden ontmoeten en ervaringen konden uitwisselen. Daardoor kreeg ze de bijnaam 'de oermoeder van kinderen met ADHD'.

Ze werd als Arga van der Flier geboren in een gereformeerd gezin. Haar vader was boekhouder bij het Nederlands Bijbelgenootschap in Amsterdam.

Ze zou een opleiding volgen aan de sociale academie in Baarn en daarna maatschappelijk werker worden. Met haar man Peter Paternotte ging ze in Brabant wonen, waar de oudste twee kinderen werden geboren.

Haar tweede kind, een jongen, bleek een ontwikkelingsstoornis te hebben. Hierdoor moest ze stoppen met werken. Zijn aandoening was voor haar een signaal om in actie te komen. Nadat het gezin was verhuisd naar het dorp Hurwenen, 5 kilometer van Zaltbommel, besloot ze vrijwilligerswerk te gaan doen.

Haar man Peter Paternotte: 'Onze zoon zat op de Bertha Muller School voor speciaal onderwijs in Utrecht. Daar begon ze stukken voor de schoolkrant te schrijven over de problemen die ze tegenkwam. Dat sloeg aan bij andere ouders die zich erin herkenden. Ze zocht contact met jeugdpsychiaters en andere deskundigen. Aanvankelijk waren de reacties vanuit het onderwijs nogal lauw. Maar later wist ze iedereen voor zich te winnen.'

Arga Paternotte zou een groot aantal boeken schrijven waaronder Doe normaal en Dit is ADHD, wat ze samen met Jan Buitelaar maakte. In 2012 ging ze met pensioen. 'Ze werd meteen zzp'er en was nog actiever dan ooit tevoren. Vorig jaar was ze co-auteur van een boek over dyslexie. Ze had ondanks haar ziekte nog enorme energie', aldus haar echtgenoot.

De jongste van haar drie kinderen, Jan Paternotte, is deD66-politicus die als een van de kroonprinsen van Pechtold wordt beschouwd.

Arga Paternotte overleed 27 oktober aan de gevolgen van borstkanker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.