Nieuwsbreak

Arend Jan Boekestijn: 'Wouter Bos heeft een geweldige fout gemaakt'

Cordaid gaat armoede in Nederland bestrijden en de legerleider van de VS noemt vijf opties voor Syrië. Wat vindt historicus en voormalig politicus Arend Jan Boekestijn van het nieuws van de dag?

Arend Jan Boekestijn. Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

Cordaid gaat arme mensen in Nederland helpen. Goede zet?
'Arme mensen in Nederland zijn natuurlijk een stuk minder arm dan arme mensen in Afrika. Ik hoop niet dat deze actie ten koste van arme landen gaat. Want je hebt natuurlijk maar één budget. Het is uitstekend als je scharrelondernemers helpt, maar het is raar om te suggereren dat dat niet ten koste van Afrika gaat.'

Vindt u dat de overheid die taak op zich moet nemen?
'Cordaid doet goede dingen in Afrika hoor, maar het is niet zo dat ondernemen hun core business is. Ondernemen is ook lastig. Ik denk dat we ondernemers vooral zouden helpen door belastingverlaging en minder regelgeving. Ik ben zelf zzp'er. Ik betaal nu 21 procent btw en als ik iets meer verdien, moet ik daar 50 procent belasting over betalen. Van elke euro die ik verdien in de hoogste schijf raak ik 71 procent kwijt, dat is toch veel!'


 
Ik denk dat we ondernemers vooral zouden helpen door belastingverlaging en minder regelgeving

Iets anders: het portret van Máxima moet uit de rechtszaal worden geweerd, vinden rechters. Terecht of Nederland op z'n kleinst?
'Ik ben een groot voorstander van de scheiding der machten. Het is natuurlijk krankzinnig dat pas in 1983 de bepaling is geschrapt dat rechters 'in naam des koning' rechtspreken. Het koningshuis heeft niets te maken met de rechtspraak. Dus in de rechtbank hoort sowieso helemaal geen portret van de koning. Dat ze nu Máxima weren, valt zeker wel wat voor te zeggen. Naast Bea en Jules stond ook geen echtgenoot. Ik houd overigens wel van traditie hoor, daar ben ik gevoelig voor en ik ben ook voorstander van de monarchie.

O, ja?
'Ja, ik vind het koningshuis belangrijk. Nederland is tot op het bot verdeeld over alles. We hebben zo veel politieke partijen dat je er misselijk van wordt. Het is goed om een centrale focus te hebben, het koningshuis draagt bij aan nationale eenheid en speelt een grote rol op momenten van verdriet en vreugde, zeker in deze tijden van globalisering en verdeeldheid. Mensen die voor een ceremonieel koningschap pleiten vergeten dat daarmee de ministeriële verantwoordelijkheid alleen maar moeilijker wordt. Als de koning er minder toe doet kan hij ook vrijer gaan spreken en zijn de poppen weer aan het dansen. Ik vind het trouwens jammer dat de koning geen rol meer speelt in de kabinetsformatie. Zonder koning is het misschien moeilijk om na de verkiezingsperiode waarin men elkaar verkettert naar onderhandelen te gaan.'

Het is toch gewoon gelukt met Wouter Bos?
Ja, maar Wouter Bos heeft natuurlijk een geweldige fout gemaakt door geen meerderheid in de senaat te regelen. Dat is een serieus probleem. Het is de taak van de formateur om dat nou juist te regelen. Ze hebben te snel gedacht dat dat wel even kon, de koning had hier op kunnen wijzen.'

Dus dit kabinet gaat het niet redden?
'Ik denk dat die minderheid nog voor grote problemen kan gaan zorgen.'

Beeld afp
 
Het koningshuis heeft niets te maken met de rechtspraak
 
Nederland is tot op het bot verdeeld over alles. We hebben zo veel politieke partijen dat je er misselijk van wordt
PvdA-leider Diederik Samsom en VVD-leider Mark Rutte luisteren naar de informateurs Wouter Bos en Henk Kamp die het eindverslag presenteren. Beeld anp

Problemen van een andere orde. Amerika's hoogste militair schetst vijf scenario's voor Amerikaans ingrijpen in Syrië. Bent u voorstander?
'Ik was voorstander van de invasie in Irak, ik heb er veel over nagedacht of ik toen misschien fout heb gezeten. Het alternatief was namelijk sanctiepolitiek die niet werkte omdat Rusland en Frankrijk zich er niet aan hielden. Ik geloof niet dat in Irak het paradijs was uitgebroken als Saddam Hoessein was blijven zitten.

Nou, de Taliban heeft anders net een paar honderd Al-Qaeda strijders helpen ontsnappen uit de gevangenis. Hoe kunt u dat nou zeggen?
'Het is inderdaad een idiote situatie. De band tussen Hoessein en Al Qaeda was zeer beperkt, maar dat wisten we toen niet. Nu is Irak een magneet voor Al Qaeda geworden. In Irak hebben we gezien dat de bevrijder de bezetter wordt, en dat dat een ramp is geworden. Maar als we Saddam Hoessein hadden laten zitten, was er een tiran blijven zitten. En je moet niet vergeten dat hij ziek was en twee zonen had die ook behoorlijk wreed waren. Dat was een vreselijke machtsstrijd geworden. Overigens was vriend en vijand ervan overtuigd dat hij chemische wapens had.'

Maar wat is dan het verschil met Syrië?
'Je hebt gelijk, alle argumenten voor een invasie in Syrië, golden ook voor Irak. Ik ben veranderd. Ik moet zeggen dat ik nu zo langzaam maar zeker een non-interventionist ben geworden. Als de ijzeren hand van Assad wegvalt, gaan mensen elkaar daar opeten. Als Amerikanen interveniëren komt er geen vrede maar eerder een langdurige oorlog. Je verergert de situatie misschien wel. Democratie kan niet geëxporteerd worden.'

Wel is het zo dat Amerika in ieder geval een noodplan heeft voor als rebellen, Al-Qaeda of Assad chemische wapen gaan gebruiken, want dan is er een nieuw scenario. Hier in Nederland zitten Guus en Truus op de bank, en zeggen dan: 'goh, wat is het erg daar' en daarna steken ze barbecue nog even op. In de VS staan dan de special forces klaar om in te grijpen. Want de chemische wapens moeten echt niet gebruikt worden.'

Abu Ghraib gevangenis. Archieffoto 2006. Beeld ap
 
Als de ijzeren hand van Assad wegvalt, gaan mensen elkaar daar opeten

Iets luchtigs: bent u voorstander van een pornofilter op internet?
'Ouders moeten dat zelf beslissen. Kijk, seks sells, dat zie je bij elke reclame. Daar kan je niet tegen strijden, dat zal er altijd zijn. Ik vind het gevaarlijk als de staat besluit wat we wel of niet mogen zien. Toen ik 33 jaar geleden in Amerika was, viel het mij op dat de Amerikanen als we naar een feestje gingen, behoorlijk lossloegen. Zodra ze onder ouderlijk toezicht vandaan waren, gingen alle remmen los. Ik denk altijd dat dat komt omdat mensen zo kort werden gehouden.'

Dus u voedt uw kinderen vrij op?
'Haha ik heb drie dochters, en ik kan je zeggen dat ik niet veel te zeggen heb thuis met vier vrouwen.'

Dit is aflevering 129 van de dagelijkse rubriek 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden