Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Architecten, rekenkundigen en Chinezen: de Tweede Kamer vertrouwt ze niet meer

Staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op het Binnenhof. Beeld ANP - Robin van Lonkhuijsen.

Goedemiddag,

Architecten, Chinezen en rekenkundigen: onze volksvertegenwoordiging vertrouwt ze niet maar weet er ook geen grip op te krijgen. In de woorden van PVV-Kamerlid Kops: ‘Wie is hier nou eigenlijk de baas?’

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

DEBAT VAN DE DAG
De verbouwing

Het was vast niet zijn bedoeling toen hij aantrad, maar staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken moet er rekening mee gaan houden dat het project ‘Renovatie Binnenhof’ de komende jaren een groot deel van zijn aandacht zal opslokken. Want nog voordat er één steen is verplaatst, stijgt de verwarring in de Tweede Kamer tot grote hoogte. Er is onvrede over de architecten, onrust over Knops’ veronderstelde gebrek aan regie en grote angst dat de kosten uit hand gaan lopen. Kamerleden spreken nu al over een ‘politieke klucht’ en uiten hun vrees dat het uitloopt op een ‘gênante vertoning’. 

Dat bleek vanmiddag in een debat van de commissie Binnenlandse Zaken met Knops. Eerder op de dag probeerde hij in een brief de Kamer bij te praten. Hij bevestigde dat hij voor een deel van de renovatie - het relatief nieuwe gedeelte van de Tweede Kamer met de grote vergaderzaal - tot een ingreep komt: Ellen van Loon van het Rotterdamse architectenbureau Oma, die het voorontwerp deed, blijft er wel bij betrokken maar moet de oorspronkelijke architect van het gebouw, Pi de Bruijn, naast zich dulden. Hij krijgt de eindverantwoordelijkheid voor het ontwerp

Ook kondigde Knops aan dat hij de teugels gaat aantrekken in de aansturing van het project. Nu praat de Tweede Kamer op drie niveaus mee: via de bouwbegeleidingscommissie, via het dagelijkse bestuur (het presidium) van voorzitter Arib én via de vaste Kamercommissie Binnenlandse Zaken. 

Dat gaat niet vlekkeloos, bleek ook vanmiddag. Zo vroeg de vaste Kamercommissie zich af waarom op andere niveaus is besloten dat architect Van Loon bij het project betrokken blijkt, ondanks haar verlangen naar een ‘tropische kantoortuin’ en de ongevraagde verplaatsing van de vergaderzalen. Van links tot rechts wordt geklaagd over ‘grootheidswaanzin’ bij een architect die juist de opdracht had gekregen ‘sober en doelmatig’ te werken. 

Daarom vroeg de vaste Kamercommissie aan Knops of het presidium nog wel vertrouwen heeft in Van Loon en de andere betrokken architecten. Waarop Knops de Kamerleden doorverwees naar hun eigen collega's in het presidium die op andere momenten in andere vergaderzaaltjes bij elkaar komen. ‘U zit dicht bij het vuur.’ Probleem is wel dat het presidium en de bouwbegeleidingscommissie net als Knops gebonden zijn aan geheimhouding: over bijna niets mag openlijk worden gesproken, zo is door het vorige kabinet besloten.

Dat zint de Kamer inmiddels niet meer. De vaste Kamercommissie wil antwoorden van het presidium. Maar daarmee dreigt wel de ongebruikelijke situatie te ontstaan dat de Kamer zichzelf moet gaan bevragen. De komende tijd wil Knops, teneinde dit soort toestanden voortaan te voorkomen, met alle betrokkenen in gesprek om te bedenken hoe het toezicht door de Kamer verbeterd kan worden. Voortaan wil hij ‘misverstanden vermijden, signalen tijdig over en weer oppakken en knopen doorhakken'. Dat vond de hele Kamer een uitstekend idee. 

Over de zorgen over het budget, in 2015 geraamd op 475 miljoen euro, wilde de bewindsman nog weinig kwijt. Pas volgend jaar krijgen aannemers de kans om hun definitieve offerte op te maken en kunnen we zien of die oorspronkelijke schatting wel reëel was. 

HET MISVERSTAND
‘Uw sommen kloppen niet’

Nog zo'n dossier waarin de politiek worstelt met de rol van derden: de kosten van elektrisch rijden. Al wekenlang roeren diverse Kamerleden de trom over de rekenmodellen die het kabinet gebruikt om de subsidiestroom richting de elektrische auto's te voorspellen. Die voorspellingen zitten er immers keer op keer naast. Tegenvallers van honderden miljoenen euro's zijn het gevolg

Dinsdag werd de verantwoordelijke rekenkundige, Robert Kok, op het matje geroepen: waarom kan hij niet rekenen, wilden de Kamerleden weten?

Het ontnuchterende antwoord van Kok: hij kan wel rekenen, maar de politiek paste ná het berekenen de spelregels nog aan. Daar valt niet tegen op te rekenen. Of, zoals onderzoeker Hans Hilbers van het Planbureau voor de Leefomgeving het zei: ‘Als we altijd het model de schuld geven van het veranderen van de omstandigheden, dan hebben modellen een heel moeilijke toekomst.’

De elektrische Jaguar I Pace (links in het wit) bij een dealer. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

MOTIE OP KOMST
Argwaan jegens China

Van veel vertrouwen is ook geen sprake in de relatie met China. Jarenlang gold dat land op het Binnenhof vooral als een ontzagwekkende afzetmarkt, inmiddels groeit het wantrouwen en meent een snel groeiend deel van de Tweede Kamer, in navolging van de geheime dienst, dat het bijvoorbeeld niet verstandig is om de Chinezen een belangrijke rol te geven bij de aanleg van ‘kritische digitale infrastructuur’ zoals het 5G-netwerk voor mobiele communicatie. Een motie van GroenLinks die oproept tot terughoudendheid lijkt opeens niet meer bij voorbaat kansloos nu ook de regeringspartijen uiterste voorzichtigheid willen uitstralen. 

De vraag is wel hoe ver de Kamer daarin moet willen gaan. Verslaggever Arnout Brouwers sprak diplomaten en China-kenners die waarschuwen dat de politiek niet moet doorslaan

EN DAN DIT NOG

Dijsselbloem naar Onderzoeksraad
PvdA-prominent Jeroen Dijsselbloem wordt de nieuwe voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Dat meldt RTL Nieuws. Hij volgt Tjibbe Joustra op, die sinds 2011 aan het hoofd staat van het zelfstandige bestuursorgaan. De benoeming van Joustra’s opvolger staat donderdag op de agenda van de ministerraad, bevestigt een Haagse bron.

Jeroen Dijsselbloem. Beeld ANP - Remko de Waal

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.