ARCHITECT MICHIEL BRINKMAN, OVERGANGSFIGUUR TUSSEN CLASSICISME EN MODERNISME

Bonas is begonnen. Bonas? Het blijkt de - handzame - afkorting van de stichting Bibliografieën en Oeuvrelijsten van Nederlandse Architecten en Stedebouwkundigen....

Bonas wil die lacune opvullen. En als eerste onbekende grootheid is de Rotterdamse architect Michiel Brinkman gekozen, 'de vader van'. Zijn zoon J.A. is immers degene die zijn handtekening heeft gezet onder de Van Nellefabriek, de 'Bram en Neelie'-villa tegenover museum Boymans en andere exponenten van het Nieuwe Bouwen.

Het is verbazingwekkend te lezen dat de oude Brinkman (plotseling overleden in 1925) zich al met Van Nelle heeft beziggehouden. Langs de Schie, waar uiteindelijk de fabriek ook gekomen is, tekende hij een driedelig complex. De plattegrond is door zijn zoon overgenomen. Brinkman was een overgangsfiguur tussen classicisme en modernisme, tussen de negentiende en twintigste eeuw. Rotterdam verrijkte hij met woningblokken in Spangen, die braken met de stijlloze speculatiebouw die gemeengoed was in de snel groeiende stad.

Een teleurstelling voor hem moet de afwijzing van zijn stadhuisontwerp zijn geweest. Een jury oordeelde vernietigend dat 'de compositie niet organisch doordacht was' en dat het geheel 'uitermate zwaar en gedrongen van verhoudingen was'. Frustrerend genoeg bleek de competitie doorgestoken kaart. Henri Evers was met zijn minstens zo plompe en archaïsche stadhuisontwerp de gedoodverfde winnaar; hij had de voorbereiding en de richtlijnen van de competitie bepaald.

Brinkman bouwde de stoommeelfabriek De Maas, het Elevatorhuis, kerken, het clubgebouw van de roeivereniging De Maas en verschillende woonhuizen. In het Bonas-boekje wordt een uitputtend overzicht gegeven van zijn werk, dat zich concentreert in Rotterdam. Het beeld dat naar boven komt drijven, is dat van een architect die op het punt stond de sprong naar het Nieuwe Bouwen te maken, maar door de dood werd verrast.

Jaap Huisman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.