Arbo laat theaters op de tijd letten

Cultuuromslag is misschien een groot woord, maar de nieuwe arbeidswetgeving haalt wel veel overhoop in de muziek- en theaterwereld, denkt Math Schmeitz....

Van onze verslaggever

Bob Witman

AMSTERDAM

Theatertechnici en artiesten laten zich traditioneel weinig gelegen liggen aan de voorschriften op het gebied van werktijden en veiligheid. 'De betrokkenheid bij de producties is groot. Het doek moet om acht uur op. En om dat mogelijk te maken, worden vaak lange dagen gemaakt', zegt Schmeitz. De regels in de nieuwe arbeidstijdenwet leiden tot problemen bij met name de reisgezelschappen.

Theatertechnici moeten verplicht elf uur rust nemen tussen twee werkdagen. Als een gezelschap op reis is, het decor moet worden opgebouwd, afgebroken en de volgende morgen naar een nieuwe bestemming gereden, is die elf uur eigenlijk niet te halen.

De regels mogen een aantal keren per jaar worden overtreden, maar kleine gezelschappen komen er toch mee in de knel. 'Het betekent dat er soms extra personeel moet worden ingezet. Dat kost geld. En de overheid heeft daar niet in voorzien', zegt P. van Buul, secretaris van de Kunstenbond FNV.

Maar Van Buul is wel blij dat er duidelijke regels komen. Het wordt soms te bont, bleek hem onlangs nog bij de musical Evita van Endemol. 'Dat was zo'n overbeladen programma, dat liep de spuigaten uit. Men kwam niet aan nachtrust toe. Uiteindelijk heeft de producent twee voorstellingen geschrapt.'

Bij het handboek voor de theater- en muziekwereld, Open doek voor arbozorg, zijn alle geledingen, inclusief de vrije producenten, van de podiumkunsten betrokken. Uitgangspunt is 'vrijheid voor de kunsten, doch rekening houdend met mens en materieel in het theater', zei Schmeitz woensdag bij de presentatie van het handboek. Vanaf 1 januari 1998 moeten de theaters en gezelschappen bij een arbo-dienst zijn aangesloten. Dat geeft verplichtingen ten opzichte van de veiligheid en gezondheidsaspecten van het werk. De arbeidsinspectie, die nu al verkennende controles uitvoert, zal dan vaker in het theater te zien zijn.

Daar is het welkom niet altijd hartelijk. 'Technici en inspecteurs spreken niet dezelfde taal', zegt R. Bakker van Flashlight, een bedrijf dat licht- en hijsapparatuur voor theater en tv verzorgt. 'Als in een voorstelling een acteur de lucht in moet worden gehesen, dien je daarvoor elke keer schriftelijk toestemming bij de inspectie te vragen.' Dat sluit dus niet aan bij de praktijk, constateert hij. 'Het is vaak een heen en weer geschuif met formulieren.'

Schmeitz zegt dat de weerstand bij het theater al geringer is dan een paar jaar geleden. 'Toen riep de sector: Arbo, wat heeft dat met kunst te maken?' Schmeitz denkt dat het begrip voor betere arbeidsomstandigheden zal groeien. 'Er is weinig ziekteverzuim in de branche, maar de technici zijn wel vaak op hun vijftigste opgebrand.'

Voor de vrije producenten heeft de strengere arbeidswetgeving ook problemen. Het gesubsideerd theater kan minder voorstellingen plannen. pen, als het inzetten van meer technici te kostbaar wordt. Bedrijven als Endemol moeten veel voorstellingen draaien om uit de kosten te komen. 'We zijn overgestapt naar een tweeploegensysteem om aan de arbeidstijdenwet te voldoen', zegt T. Notermans van Endemol.

Hij verwacht dat de reisschema's wellicht aangepast zullen worden. 'Het is eigenlijk gek dat een grote musical de ene dag in Arnhem speelt en de volgende dag in Nijmegen. Alles moet worden afgebroken en tien kilometer verderop opgebouwd. Als je ze dat in het buitenland vertelt, vallen ze van hun stoel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden