'Arbeidsmigranten zijn voor ons noodzaak'

Dat de Polen 'onze' banen inpikken, valt reuze mee. Ze zijn gewoon hard nodig. Wel is er een dubieuze rol weggelegd voor de uitzendbureaus.

Nemen arbeidsmigranten in de kassen het werk over?

Dat valt mee. 12 procent van het personeel in de land- en tuinbouw komt uit Midden- en Oost-Europa, schat het ministerie van Sociale Zaken. In het Westland ligt dat enkele procenten hoger. De gemeente van 100 duizend inwoners heeft bovendien een historisch lage werkloosheid: 2.182 mensen krijgen WW, 968 zitten er in de bijstand.

Waarom komen de Nederlanders er dan niet tussen?

De werkgevers in het Westland willen werklozen graag aan een baan helpen. Wel waarschuwen ze dat de langdurig werklozen 'beperkt interessant' zijn voor ze. Dat komt door de legale, maar concurrentievervalsende tarieven waarvoor Oost-Europeanen werken. En omdat de productiviteit van de Nederlanders lager ligt.

Volgens vakbondsbestuurder Henk Onstwedder kiezen werkgevers voor Oost-Europeanen om diverse redenen. 'Polen zijn handelswaar geworden. Ze zijn flexibel voor de werkgever, die ook vaak geen toeslagen of vakantiegeld hoeft te betalen. En de uitzendbureaus verdienen aan het aanbieden van te dure huisvesting. Nederlanders kennen hun rechten en gaan sneller klagen. Zij willen niet in de agrarische sector werken vanwege de kleine, tijdelijke contracten, het minimum- of stukloon en de onzekerheid door flexibele contracten.'

Schort er ook iets aan de werkzoekenden?

Volgens Divosa, de landelijke koepel van sociale diensten, heeft 77 procent van de bijstandsgerechtigden moeite meteen voluit aan de slag te gaan. Ze hebben een lage of verouderde opleiding, lichamelijke (28 procent) of psychische (25 procent) klachten.

De lat ligt niet alleen hoger door de concurrentie van arbeidsmigranten, aldus Divosa-voorzitter René Paas, maar vooral door de crisis: 'Het personeelsaanbod was nog nooit zo hoog. Mensen die al lang werkloos zijn, krijgen het dus moeilijker. Veel bijstandsgerechtigden kunnen het minimumloon niet terugverdienen.'

Marga de Goeij, wethouder in de gemeente Westland (Sociale Zaken, CDA): 'Veel werklozen die aan de slag gingen na de busbezoeken, haalden de productienormen niet. Ze waren niet gewend lichamelijk actief te zijn en een dagritme te hebben. Er is meer begeleiding nodig. Ook moeten we de mensen beter selecteren, anders leidt het tot teleurstelling bij werkgevers en werknemers. Daarom werken de oefenplekken zo goed die we nu hebben in echte kwekerijen.'

Kan de overheid die lagere productiviteit compenseren?

Dat bepleiten de ondernemers. Ook de sociale diensten zouden graag zien dat de productiviteit van mensen het uitgangspunt wordt voor de vraag of iemand in aanmerking komt voor een vorm van compensatie. 'Werkgevers hebben de vrijheid de mensen aan te nemen die het werk het beste doen', aldus Paas. 'Wij moeten zorgen dat de bijstandsgerechtigden op een gezonde manier de concurrentie aankunnen met de Oost-Europeanen.'

Ook zou het voor bijstandsgerechtigden gemakkelijker moet worden een tijdelijke baan aan te nemen. Nu kijken ze op tegen de bureaucratie bij het opnieuw aanvragen van een uitkering als hun contract afloopt.

Kan het Westland überhaupt zonder arbeidsmigranten?

'Dat veel ondernemers met arbeidsmigranten werken, is een pure noodzaak', schreven LTO Glaskracht, MBK Westland en VNO-NCW West aan minister Asscher (Sociale Zaken). 'Onze grote vraag naar personeel kan niet worden ingevuld met alleen maar Nederlandse werknemers.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden